خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار Callichthyidae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۲۱۵ گونه است که در ۸ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان کوریدوراس برنزی، کوریدوراس فلفلی، کوریدوراس پاندا، کوریدوراس زمردین و کوریدوراس استربا را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار در زیستگاه‌های آب شیرین منطقه‌های گرمسیری آمریکای جنوبی و کشور پاناما در آمریکای مرکزی زندگی می‌کنند. این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان ۱ یا ۲ جفت سبیلک در نزدیکی دهان کوچک‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند.
گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار دارای باله‌ی چربی و باله‌ی دُمی دوشاخه هستند. همچنین آنان در باله‌های پشتی، سینه‌ای و چربی خود دارای خار هستند. این خارها در بسیاری از گونه‌های این خانواده زهرآگین هستند. آنان در دو سوی بدن‌شان دو ردیف صفحه‌هایی استخوانی به‌نام پوسته یا پوست شاخی دارند، از همین روی گربه‌ماهیان زره‌دار نامیده می‌شوند. برخی از گونه‌های این خانواده در زمان‌هایی که با کمبود هوا در آب روبرو می‌شوند، به روی آب می‌آیند و هوای بیرون از آب را به درون بدن خود فرو می‌برند. گربه‌ماهی نمک و فلفل با درازای ۲ سانتی‌متر و آتیپا با درازای ۲۶/۳ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار می‌پردازد با ۲۵ گونه (از ۷۶ گونه) آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی Callichthyinae
سرده‌ی Callichthys

نام: گربه‌ماهی لانه‌حبابی Bubblenest catfish
نام علمی: Callichthys callichthys
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی، برزیل، پاراگوئه، اروگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: وزن ۱۴۰ گرم، بدن به درازای ۲۱ سانتی‌متر
نگاره: Edson RobertoPotim

سرده‌ی دورشته‌ای‌ها Dianema

نام: گربه‌ماهی دریچه Porthole catfish
نام علمی: Dianema longibarbis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و ایالت‌های رورایما، آکری، آمازوناس، پارا، رودونیا و ماتو گروسو در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: وزن ۲۵/۸ گرم، بدن به درازای ۹/۸ سانتی‌متر
نگاره: Sumer Tiwari

نام: گربه‌ماهی دم‌پرچمی Flagtail catfish
نام علمی: Dianema urostriatum
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای ایالت آمازوناس در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۸/۴ سانتی‌متر
نگاره: Robert Beke

سرده‌ی Hoplosternum

نام: آتیپا Atipa
نام علمی: Hoplosternum littorale
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای کشور باربادوس و جزیره‌ی آروبا (از سرزمین‌های فرادریایی هلند) در دریای کارائیب، کشور پاناما در آمریکای مرکزی و کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی، برزیل، پاراگوئه، اروگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۲۶/۳ سانتی‌متر
نگاره: -

سرده‌ی Lepthoplosternum

نام: هوپلو کوتوله Dwarf hoplo
نام علمی: Lepthoplosternum pectorale
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای پاراگوئه، اروگوئه، جنوب برزیل و شمال شرقی آرژانتین در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود پاراگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتی‌متر
نگاره: Fernando Dagosta

سرده‌ی بزرگ‌صفحه‌ها Megalechis

نام: هوپلو نوار دم Tail bar hoplo
نام علمی: Megalechis picta
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو، شرق بولیوی و ایالت‌های آکری، آماپا، آمازوناس، ماتو گروسو، پارا، روندونیا و رورایما در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: وزن ۳۵۰ گرم، بدن به درازای ۱۷ سانتی‌متر
نگاره: Pumpkin45

نام: هوپلو مرمرین سیاه Black marble hoplo
نام علمی: Megalechis thoracata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی و غرب برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو و پاراگوئه بالایی)
اندازه: وزن ۱۴۰ گرم، بدن به درازای ۱۵/۵ سانتی‌متر
نگاره: Aquadiction

زیرخانواده‌ی Corydoradinae
سرده‌ی پوست‌سپرچه‌ها Aspidoras

نام: -
نام علمی: Aspidoras fuscoguttatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت‌های گوییاس، ماتو گروسو جنوبی، مینا ژرایس، سائو پائولو و ناحیه‌ی فدرال برازیلیا در کشور برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود پارانا بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۳/۸ سانتی‌متر
نگاره: Juan F. Zulian

نام: کوریدوراس شش‌پرتو Sixray corydoras
نام علمی: Aspidoras pauciradiatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت‌های آمازوناس و ماتو گروسو در شمال غربی کشور برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود ارگوایا بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۲/۹ سانتی‌متر
نگاره: Ricardo Kobe

نام: -
نام علمی: Aspidoras poecilus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و کارست‌ها و دیگر سیستم‌های آبی زیرزمینی ایالت‌های گوییاس، توکانتینس و ماتو گروسو در کشور برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای شینگو بالایی، ارگوایا و توکانتینس)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتی‌متر
نگاره: Daniel Konn-Vetterlein

نام: -
نام علمی: Aspidoras spilotus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت سئارا در شرق کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۴/۳ سانتی‌متر
نگاره: Shrimp-Farm

نام: -
نام علمی: Aspidoras taurus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت ماتو گروسو در غرب کشور برزیل در آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۵/۴ سانتی‌متر برای نرها و ۵/۲ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Peter Maguire

سرده‌ی کوریدوراس‌ها Corydoras

نام: کوریدوراس بالاسیاه Blacktop corydoras
نام علمی: Corydoras acutus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی شمال شرقی کشور اکوادور، شرق پرو، بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا، روندونیا، ماتو گروسو و رورایما در شمال برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و ماچادو)
اندازه: بدن به درازای ۵/۵ سانتی‌متر
نگاره: Corydorasworld

نام: گربه‌ماهی آدولفو Adolfo's catfish
نام علمی: Corydoras adolfoi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای ایالت آمازوناس در شمال غربی کشور برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود نگرو)
اندازه: بدن به درازای ۵/۷ سانتی‌متر
نگاره: Mirko_Rosenau

نام: کوریدوراس برنزی Bronze corydoras
نام علمی: Corydoras aeneus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا، کلمبیا، پرو، بولیوی، برزیل، پاراگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۷ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Zierfische

نام: کوری آگاسی Agassiz's cory
نام علمی: Corydoras agassizii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی پرو و ایالت‌های آکری و آمازوناس در شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۵/۲ سانتی‌متر
نگاره: Garnelio

نام: کوریدوراس خال‌دار Spotted corydoras
نام علمی: Corydoras ambiacus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، پرو و ایالت‌های آکری، آمازوناس و رودونیا در شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۹ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

نام: -
نام علمی: Corydoras atropersonatus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شرق کشور اکوادور و شمال پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Aquatailorsama

نام: کوریدوراس صورتی Pink corydoras
نام علمی: Corydoras axelrodi
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم؛ خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشور کلمبیا در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود متا)
اندازه: بدن به درازای ۴/۲ سانتی‌متر
نگاره: Aquadiction

نام: -
نام علمی: Corydoras bilineatus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در مرکز کشور بولیوی در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود مادیرا)
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: aLiNG's LifeStyle

نام: کوریدوراس نوارسیاه Blackstripe corydoras
نام علمی: Corydoras bondi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور گویان، غرب سورینام و شرق ونزوئلا در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای یورواری، کورانتینس و روپونونی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۷ سانتی‌متر
نگاره: Yann Fulliquet

نام: کوریدوراس خال‌دم Tailspot corydoras
نام علمی: Corydoras caudimaculatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شرق کشور بولیوی و ایالت‌های ماتو گروسو و رودونیا در غرب برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود گوآپوره)
اندازه: بدن به درازای ۴/۲ سانتی‌متر
نگاره: Ornamentalfish

نام: کوریدوراس دم‌نواری Barredtail corydoras
نام علمی: Corydoras cochui
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت‌های گوییاس و پارا در کشور برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود ارگوایا بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۲/۵ سانتی‌متر
نگاره: Corydorasworld

نام: -
نام علمی: Corydoras condiscipulus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در گویان فرانسه و ایالت آماپا در شمال کشور برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود اویاپوک)
اندازه: بدن به درازای ۵/۱ سانتی‌متر
نگاره: Hopesun Aqua

نام: -
نام علمی: Corydoras cruziensis
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در مرکز کشور بولیوی در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود مادیرا)
اندازه: بدن به درازای ۴/۳ سانتی‌متر
نگاره: Enrico Richter

گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان زره‌دار (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم)

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین