نام: مارمولک کمربنددار آرمادیلو Armadillo girdled lizard
نام علمی: Ouroborus cataphractus
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: خزندگان
راسته: پولکداران
زیرراسته: سقنقورسانیان
خانواده: مارمولکان کمربنددار
سرده: Ouroborus
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
پیدایش: دورهی ژوراسیک میانه (۱۷۴/۱ تا ۱۶۳/۵ میلیون سال پیش)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
زادآوری: تخمگذار زندهزا، ۱ تا ۲ نوزاد، با ۶ تا ۸ ماه زمان بارداری (مارمولکهای کمربنددار آرمادیلو سالی یکبار زادآوری میکنند و این کار را میان ماه سپتامبر تا ماه اکتبر انجام میدهند. آنان تخمگذار زندهزا هستند و تخمزندهزایی گونهای از زادآوریست که جنین در درون تخم رشد میکند، ولی تخم تا زمان بیرون آمدن جنین، در بدن مادر میماند. جنین پس از بیرون آمدن از تخم، در زهدان مادر با بهرهگیری از زرده که بیشتر همانند زردهی تخم مرغ است رشد میکند. جنین روبهرشد، خوراک خود را از بدن مادر نمیگیرد و مواد درون کیسهی زرده را میخورد. زمان بارداری مارمولک ماده ۶ تا ۸ ماه است و نوزادهها در ماه مارس یا ماه آوریل زاده میشوند.)
سن بلوغ: ۳ تا ۴ سالگی
زندگانی: ۲۰ تا ۲۵ سال
خوراک: شکار عنکبوتها و حشرات همچون موریانه، سوسک، جیرجیرک، هزارپا و عقرب و همچنین گاهی گیاهان
شکارگران: آدمی و پرندگان شکاری
رنگ: قهوهای روشن تا قهوهای تیره در پشت و زرد با الگوی گراینده به سیاه در شکم و بهویژه در زیر چانه
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
دربارهی جانور: مارمولک کمربنددار آرمادیلو یا مارمولک خاردم آرمادیلو Armadillo spiny-tailed lizard یا مارمولک آرمادیلو طلایی Golden-armadillo lizard، جانوری روزگرد، زمینی و گروهزیست است. مارمولکهای کمربنددار آرمادیلو در گروههایی میان ۲ تا ۶۰ (میانگین ۲ تا ۶) مارمولک زندگی میکنند. این جانوران بدنی پهن و هموار و پوشیده از پولک دارند. پولکهای آنان بزرگ، خاردار و چهارگوش هستند و در ردیفهایی منظم، همچون زرهی سخت، بدن و دُم را پوشاندهاند. مارمولکهای کمربنددار آرمادیلو دستها و پاهایی کوتاه با ۵ انگشت پنجهدار دارند. همچنین آنان دُمی دراز دارند. آنان حلقههایی از خار روی دُمشان دارند که برای دفاع در برابر شکارگران بهکار برده میشوند. این مارمولکها بههنگام ترس، خود را حلقه کرده و همانند توپ میشوند. سپس دُم خود را گاز میگیرند تا از باز شدن آن جلوگیری کنند. آنان با این کار بخشهای نرم و آسیبپذیر زیر بدنشان را میپوشانند و تنها پولکهای خاردار خود را در برابر شکارگران به نمایش میگذارند. همچنین مارمولکهای کمربنددار آرمادیلو رفتار دفاعی خودوابُری دارند. آنان برای فرار از چنگ شکارگران و گیج کردن آنان، دُم خود را وابریده و میاندازند. این مارمولکها میتوانند دُم جدا شدهی خود را دوباره بازسازی کنند. پیوند میان مارمولکهای کمربنددار آرمادیلو با تکان دادن سر، تکان دادن دم یا تکان دادن زبان انجام میشود. این مارمولکها بسیار قلمروخواه هستند. آنان با تکان دادن زبان به مارمولکهای ناآشنا هشدار میدهند تا از قلمرو آنان دور شوند.
بنمایگان: wikipedia - animaldiversity
نگاره: Tim Brammer - Chad Keates
گردآوری: فرتورچین
