خانواده‌ی گربه‌ماهیان بانجو Aspredinidae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۴۷ گونه است که در ۱۳ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان بانجو نواری و گربه‌ماهی بانجو را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان بانجو در زیستگاه‌های آب شیرین منطقه‌های گرمسیری آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند. آنان در سراسر رودهای اصلی گرمسیری آمریکای جنوبی همانند ماگدالنا، اورینوکو، آمازون، سائو فرانسیسکو، پاراگوئه-پارانا و اروگوئه زندگی می‌کنند. همچنین گونه‌های سرده‌ی Bunocephalus در رودهای غرب رشته‌کوه آند همچون آتراتو، سن خوان و پاتیا یافت می‌شوند. بیشتر گونه‌های این خانواده در زیستگاه‌های آب شیرین زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، باریک، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان چشمانی کوچک و سبیلک‌هایی در نزدیکی دهان‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. گربه‌ماهیان بانجو دارای سری بزرگ و تخت یا فرورفته هستند. بدن باریک و سر بزرگ برخی از گونه‌های این خانواده همانند ساز زهی بانجو است، از همین روی به آنان بانجو گفته می‌شود. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان بانجو بدون باله‌ی چربی هستند. بیشتر آنان همه‌چیزخوارند و خوراک آنان بی‌مهرگان آبزی و خشکی‌زی و مواد آلی آواری است. Micromyzon akamai (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱/۶ سانتی‌متر و Aspredo aspredo (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۳۸/۳ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان بانجو به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۹ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی Aspredininae
سرده‌ی Platystacus

نام: بانجو نواری Banded banjo
نام علمی: Platystacus cotylephorus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، شمال شرقی ونزوئلا و ایالت‌های آماپا و پارا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳۱/۸ سانتی‌متر
نگاره: Enjoy!fish

زیرخانواده‌ی Bunocephalinae
سرده‌ی Amaralia

نام: -
نام علمی: Amaralia hypsiura
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، جنوب ونزوئلا، جنوب کلمبیا، شرق اکوادور،‌ شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آمازوناس، پارا، آکری، رودونیا، رورایما و ماتو گروسو در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۱۳/۳ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schäfer

نام: -
نام علمی: Amaralia oviraptor
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشور پاراگوئه، شمال آرژانتین و ایالت‌های ماتو گروسو و ماتو گروسو جنوبی در جنوب غربی برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای پارانا و پاراگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۱۲/۳ سانتی‌متر
نگاره: -

سرده‌ی Bunocephalus

نام: گربه‌ماهی بانجو Banjo catfish
نام علمی: Bunocephalus coracoideus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتی‌متر
نگاره: Peter Rockstroh

نام: -
نام علمی: Bunocephalus verrucosus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، جنوب ونزوئلا، جنوب کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو و شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۹/۸ سانتی‌متر
نگاره: Sojapat

زیرخانواده‌ی Hoplomyzontinae
سرده‌ی Dupouyichthys

نام: -
نام علمی: Dupouyichthys sapito
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در غرب کشور کلمبیا و شمال غربی کشور ونزوئلا در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود ماگدالنا و حوضه‌ی دریاچه‌ی ماراکایبو)
اندازه: بدن به درازای ۳ سانتی‌متر
نگاره: Ictiologia Universidad Católica de Oriente

سرده‌ی Hoplomyzon

نام: -
نام علمی: Hoplomyzon sexpapilostoma
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در غرب کشور کلمبیا و شمال غربی کشور ونزوئلا در شمال غربی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۲ سانتی‌متر
نگاره: Zoopet

سرده‌ی Xyliphius

نام: -
نام علمی: Xyliphius barbatus
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب غربی کشور پاراگوئه و شمال غربی کشور آرژانتین در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای پاراگوئه و پارانا)
اندازه: بدن به درازای ۹/۹ سانتی‌متر
نگاره: -

نام: -
نام علمی: Xyliphius lepturus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور و پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون بالایی و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۱۳/۲ سانتی‌متر
نگاره: Jung

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین