خانواده‌ی سگ‌ماهیان جویباری یا لوچ‌ماهیان رودخانه‌ای Balitoridae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی لوچ‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی کپورماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۰۹ گونه است که در ۱۷ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان لوچ گهات غربی و ماهی غاری بالارو آبشاری را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی سگ‌ماهیان جویباری در زیستگاه‌های آب شیرین همچون جویبارها و رودهای جنوب، جنوب شرقی و شرق قاره‌ی آسیا زندگی می‌کنند، هرچند در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان ۳ جفت سبیلک در نزدیکی دهان زیرین‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. گونه‌های این خانواده دارای باله‌های شکمی و سینه‌ای بزرگ و دگرگون شده‌ای هستند که برای چسبیدن به سنگ‌ها به‌کار می‌روند. همچنین آنان با این باله‌ها می‌توانند در بستر آب راه بروند. باله‌ی پشتی در میان بدن و کم‌وبیش روبه‌روی باله‌های شکمی جای گرفته است. Neohomaloptera johorensis با درازای ۲ سانتی‌متر و Jinshaia sinensis (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۵/۴ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی سگ‌ماهیان جویباری به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۴ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Balitora

نام: -
نام علمی: Balitora laticauda
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم ایالت‌های گوا، کرناتکه و مهاراشترا در جنوب غربی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۸/۴ سانتی‌متر
نگاره: Meenkaran1

سرده‌ی Bhavania

نام: لوچ گهات غربی Western Ghat loach
نام علمی: Bhavania australis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم رشته‌کوه گهات غربی در ایالت‌های کرناتکه، تامیل نادو و کرالا در جنوب کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Girish Gowda

سرده‌ی Cryptotora

نام: ماهی غاری بالارو آبشاری Waterfall climbing cave fish
نام علمی: Cryptotora thamicola
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: کارست‌ها و دیگر سیستم‌های آبی زیرزمینی شمال غربی کشور تایلند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲/۸ سانتی‌متر
نگاره: Eric C. Maxwell

سرده‌ی Hemimyzon

نام: -
نام علمی: Hemimyzon nanensis
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در مرکز شمال کشور تایلند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود چائو پرایا)
اندازه: بدن به درازای ۵/۷ سانتی‌متر
نگاره: Zoopet

سرده‌ی Homaloptera

نام: -
نام علمی: Homaloptera confuzona
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور کامبوج و شرق کشور تایلند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۶/۸ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

نام: -
نام علمی: Homaloptera orthogoniata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جزیره‌ی بوونئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۳ سانتی‌متر
نگاره: -

نام: -
نام علمی: Homaloptera parclitella
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور مالزی و جنوب کشور تایلند در شبه‌جزیره‌ی مالزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Aquamir63

سرده‌ی Homalopteroides

نام: -
نام علمی: Homalopteroides smithi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۹/۸ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

نام: -
نام علمی: Homalopteroides nebulosus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای مالزی، اندونزی و جنوب تایلند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳/۶ سانتی‌متر
نگاره: API Para Afiliados

نام: -
نام علمی: Homalopteroides tweediei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای کشور کامبوج، جنوب لائوس، جنوب تایلند، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتی‌متر
نگاره: Aquariumfishonline

سرده‌ی Neohomaloptera

نام: -
نام علمی: Neohomaloptera johorensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲ سانتی‌متر
نگاره: Firdaus Rahman

سرده‌ی Sinogastromyzon

نام: لوچ رود پولین Pulin river loach
نام علمی: Sinogastromyzon puliensis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Ornamentalfish

نام: -
نام علمی: Sinogastromyzon wui
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در استان‌های گوانگ‌دونگ و گوانگ‌شی در جنوب شرقی کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۴ سانتی‌متر
نگاره: Emma Turner

نام: -
نام علمی: Sinogastromyzon szechuanensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در استان‌های گوی‌ژوو، گانسو، سی‌چوان و هوبئی در مرکز کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود یانگ‌تسه)
اندازه: بدن به درازای ۹/۸ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین