
خانوادهی بلنیهای سهباله Tripterygiidae، خانوادهای از زیر راستهی بلنیسانیان، از راستهی بلنیسانان و از ردهی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرندهی ۱۸۲ گونه است که در ۲۹ سرده دستهبندی شدهاند. از برجستهترین گونههای این خانواده میتوان سهبالهی غولپیکر، سهبالهی معمولی و بلنی رخسیاه را نام برد. گونههای خانوادهی بلنیهای سهباله در آبهای گرمسیری و معتدل اقیانوسهای اطلس، آرام و هند زندگی میکنند. آنان زمان خود را بیشتر در بستر دریا و یا نزدیک به آن و روی سنگها و مرجانها میگذرانند. بیشتر گونههای این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونههای آب لبشور نیز یافت میشوند.
این جانوران بدنی کشیده، فشرده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان دارای بالههای سینهای بزرگ، بالههای پشتی و مخرجی دراز و بالههای دُمی گِرد هستند. بالهی پشتی بلنیهای سهباله دربرگیرندهی سه بخش است. دو بخش نخست دارای چندین خار باریک و بخش سوم دارای ۷ پرتو نرم هستند. بالهی مخرجی آنان نیز دربرگیرندهی ۲ خار است. بالههای شکمی این ماهیان باریک و کوچک هستند و پیش از بالههای سینهای و درست زیر گلو جای گرفتهاند. گونههای خانوادهی بلنیهای سهباله روزگرد و قلمروخواه هستند و خوراک آن بیمهرگان کوچک است. همچنین ماهیان نر این خانواده تخمها را تا زمان زاده شدن نوزادان نگهداری میکنند. سهبالهی زرشکی با درازای ۱/۷ سانتیمتر و کاکلدار نیوزیلندی با درازای ۱۸/۲ سانتیمتر، کوچکترین و بزرگترین گونههای خانوادهی بلنیهای سهباله بهشمار میروند. در این نوشته که به بخش نخست خانوادهی بلنیهای سهباله میپردازد با ۲۵ گونه (از ۷۳ گونه) آشنا میشویم.
سردهی Notoclinus

نام: کاکلدار قهوهای Brown topknot
نام علمی: Notoclinus compressus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جلبکهای دریایی یا کتانجک جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۱۰ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۸/۵ سانتیمتر
نگاره: Darrell Crisp

نام: کاکلدار نیوزیلندی New Zealand topknot
نام علمی: Notoclinus fenestratus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جلبکهای دریایی یا کتانجک جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۱۵ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۱۸/۲ سانتیمتر
نگاره: Malcolm Francis
سردهی Axoclinus

نام: سهبالهی کوکوس Cocos triplefin
نام علمی: Axoclinus cocoensis
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۳۵ متری) (کرانههای جزیرهی کوکوس وابسته به کشور کاستاریکا در آمریکای مرکزی)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتیمتر
نگاره: Billy Bensted-Smith

نام: سهبالهی کورتز Cortez triplefin
نام علمی: Axoclinus nigricaudus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای، کرانههای صخرهای و استخرهای کشندی شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۵ متری) (شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتیمتر
نگاره: Frank Krasovec

نام: -
نام علمی: Axoclinus storeyae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۵ متری) (شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۳ سانتیمتر
نگاره: Raphael Forns
سردهی Bellapiscis

نام: تویستر خالدار Mottled twister
نام علمی: Bellapiscis lesleyae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۴ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتیمتر
نگاره: lcolmer

نام: تویستر Twister
نام علمی: Bellapiscis medius
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: کرانههای صخرهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۷/۵ سانتیمتر
نگاره: D_Kluza
سردهی Blennodon

نام: سهبالهی غولپیکر Giant triplefin
نام علمی: Blennodon dorsale
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای، پهنههای زیرکشندی شنی، ریگی و صخرهای آزاد، و کرانههای صخرهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۱۰ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۱۵/۱ سانتیمتر
نگاره: Pcaiger
سردهی Ceratobregma

نام: سهبالهی هلن Helen's triplefin
نام علمی: Ceratobregma helenae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: آبسنگهای مرجانی اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۳۷ متری) (کرانههای جزیرهی کریسمس (از سرزمینهای فرادریایی استرالیا) در شرق اقیانوس هند؛ جزیرهی تایوان تا جنوب غربی و جنوب شرقی کشور استرالیا و گروهجزیرهی ساموآی آمریکا (از سرزمینهای فرادریایی آمریکا) در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتیمتر
نگاره: Alain Daoulas
سردهی Cremnochorites

نام: سهبالهی دماغه Cape triplefin
نام علمی: Cremnochorites capensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای جنوب غربی اقیانوس هند و جنوب شرقی اقیانوس اطلس (ژرفای ۵ تا ۳۰ متری) (کرانههای کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا)
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتیمتر
نگاره: Martin_Nieuwoudt
سردهی Crocodilichthys

نام: سهبالهی مارمولک Lizard triplefin
نام علمی: Crocodilichthys gracilis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و کرانههای صخرهای شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۳ تا ۴۰ متری) (شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۶/۴ سانتیمتر
نگاره: Frank Krasovec
سردهی Cryptichthys

نام: سهبالهی مرموز Cryptic triplefin
نام علمی: Cryptichthys jojettae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و کرانههای صخرهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۱۰ متری) (کرانههای کشور نیوزیلند در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتیمتر
نگاره: Ian Shaw
سردهی Enneanectes

نام: سهبالهی والا Lofty triplefin
نام علمی: Enneanectes altivelis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای، آبسنگهای مرجانی و کرانههای صخرهای غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۵ تا ۲۵ متری) (از جنوب شرقی ایالت فلوریدای کشور آمریکا و کشور جزیرهای باهاما در شرق آمریکای شمالی تا کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتیمتر
نگاره: Ewan Tregarot

نام: سهبالهی لبهسیاه Blackedge triplefin
نام علمی: Enneanectes atrorus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۸ تا ۳۳ متری) (کرانههای کشورهای جزیرهای کوبا و باهاما در دریای کارائیب)
اندازه: بدن به درازای ۳/۳ سانتیمتر
نگاره: Frank Krasovec

نام: سهبالهی سرزبر Roughhead triplefin
نام علمی: Enneanectes boehlkei
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۲۵ متری) (از ایالت فلوریدای کشور آمریکا و کشور جزیرهای باهاما در شرق آمریکای شمالی تا کشور جزیرهای سنت کیتس و نویس در دریای کارائیب)
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتیمتر
نگاره: James Quillen

نام: سهبالهی کارمین (سهبالهی جگری) Carmine triplefin
نام علمی: Enneanectes carminalis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۵ متری) (از ایالت باخا کالیفرنیای کشور مکزیک در غرب آمریکای شمالی تا کشور پاناما در آمریکای مرکزی)
اندازه: بدن به درازای ۳ سانتیمتر
نگاره: Carol D Cox

نام: سهبالهی دونوار Two-bar triplefin
نام علمی: Enneanectes deloachorum
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۳ متری) (کرانههای کشورهای جزیرهای باربادوس و دومینیکا در دریای کارائیب)
اندازه: بدن به درازای ۲/۲ سانتیمتر
نگاره: Pauline Walsh Jacobson

نام: سهبالهی ماتادور Matador triplefin
نام علمی: Enneanectes matador
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۱ تا ۱۰ متری) (کرانههای کشور جزیرهای دومینیکا و جزیرههای ویرجین در دریای کارائیب و همچنین کشور پاناما در آمریکای مرکزی)
اندازه: بدن به درازای ۲/۱ سانتیمتر
نگاره: Allison Morgan Estape

نام: سهبالهی شبکهای Network triplefin
نام علمی: Enneanectes reticulatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۵ متری) (شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۹ سانتیمتر
نگاره: Frank Krasovec
سردهی نهبالچهایها Enneapterygius

نام: سهبالهی زرد Yellow triplefin
نام علمی: Enneapterygius abeli
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: آبسنگهای مرجانی (کانالهای آبسنگی بیرونی، پشتشیبها، جلوشیبها و بسترهای خردهسنگی میانآبسنگی) در غرب اقیانوس هند (ژرفای ۱ تا ۱۴ متری) (از دریای سرخ در راستای کرانههای شرقی قارهی آفریقا تا کشور آفریقای جنوبی؛ دربرگیرندهی کشورهای جزیرهای موریس، سیشل و کومور)
اندازه: بدن به درازای ۲/۵ سانتیمتر
نگاره: Francois Libert

نام: سهبالهی گلوسیاه Blackthroat Triplefin
نام علمی: Enneapterygius atrogulare
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: کرانههای صخرهای و استخرهای کشندی غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۵ متری) (از شمال ایالت کوئینزلند تا ایالت نیو ساوت ولز در شرق کشور استرالیا در قارهی اقیانوسیه؛ همچنین گزارش شده از کشور جزیرهای تونگا)
اندازه: بدن به درازای ۵/۳ سانتیمتر
نگاره: John Sear

نام: -
نام علمی: Enneapterygius etheostomus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای، کرانههای صخرهای و استخرهای کشندی شمال غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲۱ متری) (کرانههای کشورهای ژاپن، چین، کرهی شمالی، کرهی جنوبی، جزیرهی تایوان، هنگ کنگ و ویتنام در شرق قارهی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۵/۹ سانتیمتر
نگاره: Shigeru Harazaki

نام: سهبالهی پسسرزرد Yellownape tripplefin
نام علمی: Enneapterygius flavoccipitis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی (جلوشیبها و کولابها) در غرب مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲۲ متری) (کرانههای جزیرههای ریوکیوی کشور ژاپن، جزیرهی تایوان و کشورهای فیلیپین، استرالیا، پاپوآ گینهی نو، وانواتو و اندونزی و همچنین گروهجزیرهی کالدونیای نو (از سرزمینهای فرادریایی فرانسه))
اندازه: بدن به درازای ۳/۲ سانتیمتر
نگاره: Shigeru Harazaki

نام: سهبالهی شکمسیاه Blackbelly triplefin
نام علمی: Enneapterygius fuscoventer
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و آبسنگهای مرجانی غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۵ متری) (کرانههای جزیرهی تایوان و کشورهای فیلیپین، پاپوآ گینهی نو و فیجی و همچنین گروهجزیرهی ساموآی آمریکا (از سرزمینهای فرادریایی آمریکا) و گروهجزیرهی انجمن وابسته به پلینزی فرانسه (از سرزمینهای فرادریایی فرانسه))
اندازه: بدن به درازای ۲/۳ سانتیمتر
نگاره: Shigeru Harazaki

نام: سهبالهی لرد هاوو Lord Howe Threefin
نام علمی: Enneapterygius howensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنههای زیرکشندی صخرهای و آبسنگهای صخرهای و کرانههای صخرهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۳ متری) (کرانههای جزیرهی لرد هاوو وابسته به کشور استرالیا در قارهی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتیمتر
نگاره: Ian Shaw
گونههای خانوادهی بلنیهای سهباله (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم)
بنمایگان: wikipedia - animaldiversity - fishbase
گردآوری: فرتورچین





