خانواده‌ی مدادماهیان یا قلم‌ماهیان Lebiasinidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی تتراسانیان، از راسته‌ی تتراسانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۷۷ گونه است که در ۷ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان مدادماهی طلایی، مدادماهی نواری، مدادماهی کوتوله و مدادماهی تک‌خط را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی مدادماهیان در کشورهای کاستاریکا و پاناما در آمریکای مرکزی و همه‌ی کشورهای آمریکای جنوبی به‌جزی شیلی یافت می‌شوند. آنان در زیستگاه‌های آب شیرین همچون رودها و دریاچه‌ها زندگی می‌کنند. این جانوران بدنی کم‌وبیش کشیده، استوانه‌ای و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان سری نوک‌تیز، چشمانی درشت و دهانی کوچک و روبه بالا دارند. گونه‌های این خانواده دارای باله‌ی دُمی کوتاه و دوشاخه هستند که لوب بالایی آن بلندتر است. همچنین برخی از گونه‌ها دارای باله‌ی چربی و برخی بدون آن هستند. خوراک بیشتر گونه‌های خانواده‌ی مدادماهیان، لارو حشرات به‌ویژه پشه‌هاست. مدادماهی آندوزی با درازای ۱/۶ سانتی‌متر و Lebiasina multimaculata با درازای ۱۵ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی مدادماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۲۹ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Lebiasina

نام: -
نام علمی: Lebiasina multimaculata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در غرب کشور کلمبیا در شمال غربی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتی‌متر
نگاره: Aquariumglaser

سرده‌ی Copeina

نام: تترای خال‌سرخ Redspotted tetra
نام علمی: Copeina guttata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی پرو و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون میانی)
اندازه: بدن به درازای ۷/۶ سانتی‌متر
نگاره: Aquariumglaser

نام: -
نام علمی: Copeina osgoodi
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال شرقی پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۵/۱ سانتی‌متر
نگاره: Jerome Picard

سرده‌ی Copella

نام: تترای آب‌پاش Splash tetra
نام علمی: Copella arnoldi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، شمال شرقی ونزوئلا و شمال شرقی برزیل در شمال شرقی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون پایینی)
اندازه: بدن به درازای ۳/۴ سانتی‌متر
نگاره: Zikamoi

نام: -
نام علمی: Copella carsevennensis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام و ایالت آماپا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۵/۷ سانتی‌متر
نگاره: Dipijo

نام: -
نام علمی: Copella eigenmanni
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای ونزوئلا، کلمبیا، شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای اورینوکو و نگرو)
اندازه: بدن به درازای ۳/۶ سانتی‌متر
نگاره: horst linke

نام: -
نام علمی: Copella meinkeni
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شرق کشور گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو و شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون پایینی، نگرو و اورینوکو بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Aquariumglaser

نام: تترای خال‌دار Spotted tetra
نام علمی: Copella nattereri
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شرق کشور گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو و شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Tfrin.gov

سرده‌ی Pyrrhulina

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina australis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای سورینام، برزیل، جنوب شرقی کلمبیا، شمال شرقی پرو، بولیوی، پاراگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای پارانا، پاراگوئه، لا پلاتا، آمازون، اروگوئه، ارگوایا و توکانتینس)
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: Heiko Bleher

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina brevis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی پرو و شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: Zoobox.de

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina filamentosa
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام و شمال شرقی ونزوئلا در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۱۱/۱ سانتی‌متر
نگاره: Kjell Fohrman

نام: پیرولینای نیم‌نوار Halfbanded pyrrhulina
نام علمی: Pyrrhulina laeta
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال کشور پرو، جنوب شرقی کلمبیا و شمال شرقی اکوادور در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون میانی و بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۷/۶ سانتی‌متر
نگاره: Prazer.jp

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina obermulleri
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال کشور پرو، جنوب شرقی کلمبیا و شمال شرقی اکوادور در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتی‌متر
نگاره: Mikael Hakansson

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina spilota
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی مرکز کشور بولیوی و شمال کشور پرو در غرب آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: Halvard Aas Midtun

نام: پیرولینای نواری Banded pyrrhulina
نام علمی: Pyrrhulina vittata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب شرقی کشور پرو، شمال بولیوی و شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتی‌متر
نگاره: Vandersmissen

نام: -
نام علمی: Pyrrhulina zigzag
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال پرو و ایالت‌های آمازوناس و آکری در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتی‌متر
نگاره: Scott Smith & Fritz Rhode

سرده‌ی Nannostomus

نام: مدادماهی آندوزی Anduzi's pencilfish
نام علمی: Nannostomus anduzei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی جنوب کشور ونزوئلا و ایالت آمازوناس در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای اورینوکو بالایی و نگرو)
اندازه: بدن به درازای ۱/۶ سانتی‌متر
نگاره: Flair Wang

نام: مدادماهی طلایی Golden pencilfish
نام علمی: Nannostomus beckfordi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای گویان، سورینام، گویان فرانسه، ونزوئلا و ایالت‌های مارانیائو، پارا، آماپا، آمازوناس و رورایما در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر
نگاره: Halvard Aas Midtun

نام: مدادماهی پهلوسفید Whiteside pencilfish
نام علمی: Nannostomus bifasciatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشور سورینام، گویان فرانسه و ایالت آماپا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۴ سانتی‌متر
نگاره: Flair Wang

نام: مدادماهی دوخط Twostripe pencilfish
نام علمی: Nannostomus digrammus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا و ایالت‌های آمازوناس، پارا و رورایما در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۲/۸ سانتی‌متر
نگاره: Halvard Aas Midtun

نام: مدادماهی قهوه‌ای Brown pencilfish
نام علمی: Nannostomus eques
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشور گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو و اسکیبو)
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: Peter Maguire

نام: مدادماهی نواری Barred pencilfish
نام علمی: Nannostomus espei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشور گویان در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر رودهای مازارونی و اسکیبو)
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتی‌متر
نگاره: Peter Maguire

نام: مدادماهی خط‌سیاه Blackstripe pencilfish
نام علمی: Nannostomus harrisoni
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و چشمه‌ها و واحه‌های آب شیرین کشور گویان در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر رودهای دمرارا و اسکیبو)
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Mark Smith

نام: مدادماهی کوتوله Dwarf pencilfish
نام علمی: Nannostomus marginatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو و اسکیبو)
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتی‌متر
نگاره: Zoobox.de

نام: مدادماهی خط‌سبز Greenstripe pencilfish
نام علمی: Nannostomus marilynae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور ونزوئلا، شرق کلمبیا و ایالت‌های آمازوناس، رورایما و پارا در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای نگرو و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: Halvard Aas Midtun

نام: مدادماهی سرخ مرجانی Coral red pencilfish
نام علمی: Nannostomus mortenthaleri
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در مرکز شمال کشور پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۲/۵ سانتی‌متر
نگاره: Chris Lukhaup

نام: -
نام علمی: Nannostomus rubrocaudatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال و مرکز کشور پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۲/۶ سانتی‌متر
نگاره: Peter Maguire

نام: مدادماهی سه‌خط Threestripe pencilfish
نام علمی: Nannostomus trifasciatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شرق کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۳/۶ سانتی‌متر
نگاره: Halvard Aas Midtun

نام: مدادماهی تک‌خط Oneline pencilfish
نام علمی: Nannostomus unifasciatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو و اسکیبو)
اندازه: بدن به درازای ۳/۸ سانتی‌متر
نگاره: Peter Maguire

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین