خانواده‌ی تتراهای سگ‌دندان یا تتراهای خون‌آشام Cynodontidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی تتراسانیان، از راسته‌ی تتراسانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۴ گونه است که در ۵ سرده دسته‌بندی شده‌اند. گونه‌های خانواده‌ی تتراهای سگ‌دندان تنها در آمریکای جنوبی یافت می‌شوند. آنان در زیستگاه‌های آب شیرین همچون رودها، دریاچه‌ها و جنگل‌های تندابی منطقه‌های گرمسیری زندگی می‌کنند. هرچند در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند. همچنین بیشترین گوناگونی در حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو و رودهای منطقه‌ی گویان رخ می‌دهد. این جانوران بدنی کشیده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان باله‌ی چربی کوچک، باله‌ی مخرجی کشیده و باله‌های سینه‌ای دراز دارند. باله‌ی پشتی این ماهیان کوچک است و نزدیک به باله‌ی دُمی جای گرفته است. گونه‌های خانواده‌ی تتراهای سگ‌دندان دهانی رو به بالا و دو دندان نیش بلند و نیرومند در آرواره‌ی پایینی‌شان دارند. خوراک بیشتر آنان ماهیان کوچک‌تر است. Gilbertolus atratoensis (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۱/۹ سانتی‌متر و پایارا با درازای ۱۱۷ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی تتراهای سگ‌دندان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۶ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Cynodon

نام: -
نام علمی: Cynodon gibbus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، سورینام، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، گوییاس، ماتو گروسو، پارا، روندونیا، رورایما، توکانتینس و مارانیو در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو، توکانتینس و ارگوایا)
اندازه: وزن ۴۸۷ گرم، بدن به درازای ۳۲/۲ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schafer

سرده‌ی Hydrolycus

نام: پایارا دم‌سیاه Black-tailed payara
نام علمی: Hydrolycus armatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، گوییاس، مارانیو، ماتو گروسو، پارا، روندونیا، رورایما و توکانتینس در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو، توکانتینس، ارگوایا و اسکیبو)
اندازه: وزن ۸/۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۸۹ سانتی‌متر
نگاره: Avalon.Red2

نام: پایارا Payara
نام علمی: Hydrolycus scomberoides
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب کشور کلمبیا، شرق اکوادور، شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، گوییاس، ماتو گروسو، پارا، روندونیا، رورایما و توکانتینس در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، توکانتینس و ارگوایا)
اندازه: وزن ۱۷/۸ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۱۷ سانتی‌متر
نگاره: A. Hartl

نام: پایارا دم‌سرخ Redtail payara
نام علمی: Hydrolycus tatauaia
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور گویان، جنوب ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آمازوناس، گوییاس، ماتو گروسو، پارا، روندونیا، رورایما و توکانتینس در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون)
اندازه: وزن ۲/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۹ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

نام: پایارا والاس Wallace's payara
نام علمی: Hydrolycus wallacei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور ونزوئلا، شرق کلمبیا و ایالت‌های آمازوناس و رورایما در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای نگرو و اورینوکو بالایی)
اندازه: وزن ۶۸۳ گرم، بدن به درازای ۳۶ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schafer

سرده‌ی Rhaphiodon

نام: بیارا Biara
نام علمی: Rhaphiodon vulpinus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شرق اکوادور، شرق پرو، بولیوی، برزیل، پاراگوئه، اروگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو، پارانا و پاراگوئه)
اندازه: وزن ۲/۱ کیلوگرم، بدن به درازای ۸۰ سانتی‌متر
نگاره: Ariel Rotondo

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین