خانواده‌ی گربه‌ماهیان نهنگی Cetopsidae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۴۳ گونه است که در ۵ سرده دسته‌بندی شده‌اند. آنان در زیستگاه‌های آب شیرین منطقه‌های گرمسیری آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند. دامنه‌ی زیستگاه آنان از شمال کشور کلمبیا تا مرکز کشور آرژانتین است. این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان ۳ جفت سبیلک در نزدیکی دهان‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. بسیاری از گونه‌ها چشمان کوچکی دارند که با پوششی کلفت پوشانده شده‌اند، از همین روی به نادرستی نابینا دیده می‌شوند. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان نهنگی باله‌ی چربی ندارند. همچنین باله‌های پشتی و سینه‌ای آنان نیز بدون خار هستند. Denticetopsis royeroi (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱/۸ سانتی‌متر و گربه‌ماهی نهنگی آبی با درازای ۲۷/۳ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان نهنگی به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۷ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی Cetopsinae
سرده‌ی Cetopsidium

نام: -
نام علمی: Cetopsidium orientale
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای سورینام و گویان فرانسه و ایالت‌های پارا و آماپا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۵/۸ سانتی‌متر
نگاره: F. Melki

سرده‌ی Cetopsis

نام: -
نام علمی: Cetopsis candiru
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شرق اکوادور، شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا، روندونیا، گوییاس، توکانتینس و ماتو گروسو در شمال برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۲۶/۳ سانتی‌متر
نگاره: Jo KuyKen

نام: گربه‌ماهی نهنگی آبی Blue whale catfish
نام علمی: Cetopsis coecutiens
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، توکانتینس و اورینوکو)
اندازه: وزن ۲۸۰ گرم، بدن به درازای ۲۷/۳ سانتی‌متر
نگاره: Daishi Naruse

نام: -
نام علمی: Cetopsis othonops
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی غرب کشور کلمبیا در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای ماگدالنا و سینو)
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتی‌متر
نگاره: Ictiologia Universidad Catolica de Oriente

نام: -
نام علمی: Cetopsis parma
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال کشور اکوادور، شمال پرو و ایالت آمازوناس در شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۱۷ سانتی‌متر
نگاره: Jonafish

سرده‌ی Paracetopsis

نام: -
نام علمی: Paracetopsis bleekeri
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در غرب کشور اکوادور در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای گواییاس و سانتا رزا)
اندازه: بدن به درازای ۲۴/۲ سانتی‌متر
نگاره: Edgar Segovia

زیرخانواده‌ی Helogeneinae
سرده‌ی Helogenes

نام: -
نام علمی: Helogenes marmoratus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو و نگرو بالایی)
اندازه: بدن به درازای ۷/۹ سانتی‌متر
نگاره: Natasha Khardina

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین