خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز Pimelodidae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۱۴ گونه است که در ۳۲ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان گربه‌ماهی لائولائو، گربه‌ماهی پیرایبا، گربه‌ماهی زراندود، گربه‌ماهی آچارا، گربه‌ماهی دم‌سرخ، گربه‌ماهی پیکتوس و گربه‌ماهی ببری را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز در زیستگاه‌های آب شیرین منطقه‌های گرمسیری آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند. دامنه‌ی زیستگاه آنان از جنوب کشور مکزیک تا شمال کشور آرژانتین است. بیشتر گونه‌های این خانواده در زیستگاه‌های آب شیرین زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان سری بزرگ و ۳ جفت سبیلک دراز در نزدیکی دهان‌شان دارند. درازای این سبلیک‌ها در برخی گونه‌ها، به اندازه‌ی درازای بدن آنان است. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. گونه‌های این خانواده دارای باله‌ی چربی و باله‌ی پشتی بزرگ هستند. باله‌های پشتی و سینه‌ای برخی دارای خار و برخی بدون خار هستند.
بیشتر گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز، شب‌زی و تنهازیست هستند. خوراک آنان نیز ماهیان، سخت‌پوستان و دیگر بی‌مهرگان است. گونه‌های بسیار بزرگ می‌توانند پستانداران کوچک‌تر به اندازه‌ی یک میمون را شکار کنند. شماری نیز میوه‌خوار هستند. Megalonema pauciradiatum (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۳/۸ سانتی‌متر و گربه‌ماهی پیرایبا با درازای ۳۶۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز می‌پردازد با ۱۹ گونه (از ۳۸ گونه) آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Aguarunichthys

نام: گربه‌ماهی بولت Bolt Catfish
نام علمی: Aguarunichthys torosus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شرق کشور اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود سنپا در زهکشی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۳۴/۶ سانتی‌متر
نگاره: Enjoy!fish

سرده‌ی Brachyplatystoma

نام: گربه‌ماهی گورخری Zebra catfish
نام علمی: Brachyplatystoma juruense
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا و رورایما در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Enjoy!fish

نام: گربه‌ماهی اسلوبرینگ Slobbering catfish
نام علمی: Brachyplatystoma platynema
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای کلمبیا، ونزوئلا و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۱۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Red Yang

نام: گربه‌ماهی نوارببری Tigerstriped catfish
نام علمی: Brachyplatystoma tigrinum
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا و رودونیا در شمال برزیل در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische-komnino

نام: گربه‌ماهی لائولائو Laulao catfish
نام علمی: Brachyplatystoma vaillantii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی و شمال و مرکز برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: وزن ۲۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Red Yang

نام: گربه‌ماهی پیرایبا پرو Peru piraiba
نام علمی: Brachyplatystoma capapretum
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی پرو و ایالت‌های آمازوناس، پارا و رودونیا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: وزن ۳۲/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۸/۱ سانتی‌متر
نگاره: K_Senhor

نام: گربه‌ماهی پیرایبا (کوماکوما) Piraiba
نام علمی: Brachyplatystoma filamentosum
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: وزن ۲۰۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۳۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Red Yang

نام: گربه‌ماهی زراندود Gilded catfish
نام علمی: Brachyplatystoma rousseauxii
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۱۹۲ سانتی‌متر
نگاره: Fishbiosystem.ru

سرده‌ی Calophysus

نام: گربه‌ماهی کرکس Vulture catfish
نام علمی: Calophysus macropterus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشور ونزوئلا، شرق کلمبیا، شرق اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا، روندونیا، رورایما و ماتو گروسو در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۴۰ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische-komnino

سرده‌ی Cheirocerus

نام: -
نام علمی: Cheirocerus eques
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس و رودونیا در شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتی‌متر
نگاره: Fishipedia

سرده‌ی Exallodontus

نام: -
نام علمی: Exallodontus aguanai
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور ونزوئلا، جنوب کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و ایالت‌های آمازوناس، پارا، روندونیا، آکری، آماپا و رورایما در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Ben Lee

سرده‌ی Hemisorubim

نام: گربه‌ماهی بینی‌بیلچه‌ای دریچه‌ای Porthole shovelnose catfish
نام علمی: Hemisorubim platyrhynchos
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی، برزیل، پاراگوئه، اروگوئه و شمال شرقی آرژانتین در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اورینوکو، پاراگوئه، اروگوئه، مارونی و پارانا)
اندازه: وزن ۲/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۶۱ سانتی‌متر
نگاره: Mark Smith

سرده‌ی Leiarius

نام: گربه‌ماهی آچارا Achara catfish
نام علمی: Leiarius marmoratus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شرق پرو، شمال شرقی بولیوی و ایالت‌های آکری، آمازوناس، پارا، روندونیا، رورایما و ماتو گروسو در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: وزن ۱۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Enjoy!fish

نام: گربه‌ماهی نگارین Painted catfish
نام علمی: Leiarius pictus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی پرو و ایالت‌های آمازوناس، پارا، روندونیا و رورایما در شمال غربی برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اسکیبو و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schafer

سرده‌ی Luciopimelodus

نام: گربه‌ماهی پاتی Pati catfish
نام علمی: Luciopimelodus pati
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور برزیل، جنوب پاراگوئه، غرب اروگوئه و شمال شرقی آرژانتین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای لا پلاتا، پارانا و اروگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۱۰۳ سانتی‌متر
نگاره: Ariel Rotondo

سرده‌ی Megalonema

نام: -
نام علمی: Megalonema platycephalum
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو، بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اسکیبو و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Ben Lee

سرده‌ی Perrunichthys

نام: گربه‌ماهی پلنگی Leopard catfish
نام علمی: Perrunichthys perruno
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای شمال غربی کشور ونزوئلا و شمال شرقی کشور کلمبیا در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی دریاچه‌ی ماراکایبو)
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Aqualog.de

سرده‌ی Phractocephalus

نام: گربه‌ماهی دم‌سرخ Redtail catfish
نام علمی: Phractocephalus hemioliopterus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای گویان، ونزوئلا، شرق کلمبیا، شمال شرقی اکوادور، شمال شرقی پرو، شمال شرقی بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون، اسکیبو و اورینوکو)
اندازه: وزن ۴۴/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۳۵ سانتی‌متر
نگاره: Jakub Posva

سرده‌ی Pimelodina

نام: -
نام علمی: Pimelodina flavipinnis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشور ونزوئلا، شرق کلمبیا، شرق پرو، شرق بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمازون و اورینوکو)
اندازه: بدن به درازای ۳۹ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schafer

گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان ریش‌دراز (بخش نخست) - (بخش دوم)

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین