خانواده‌ی مارمولک‌ماهیان ژرفازی Bathysauridae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی تلسکوپ‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی لوله‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۲ گونه است که در ۱ سرده دسته‌بندی شده‌اند. گونه‌های خانواده‌ی مارمولک‌ماهیان ژرفازی در آب‌های ژرف معتدل و گرمسیری همه‌ی اقیانوس‌های جهان یافت می‌شوند. آنان تنهازیست هستند و بیشتر در ژرفای ۱۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری دریا زندگی می‌کنند. این جانوران بدنی کشیده، مارمولک‌مانند و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان سری بزرگ و تخت، چشمانی کوچک، دهانی بزرگ و دندان‌هایی خمیده و خارمانند دارند. این ماهیان دارای پولک‌هایی بزرگ در راستای خط کناری‌شان هستند. گونه‌های خانواده‌ی مارمولک‌ماهیان ژرفازی، نرماده یا خنثی یا هرمافرودیت هستند. بدین معنی که هر دو اندام جنسی نر و ماده را دارا هستند و می‌توانند هم زامه و هم تخمک پدید آورند. گونه‌های این خانواده از ژرف‌زی‌ترین شکارگران سر هرم زنده‌ی جهان هستند و از خوردن هر چیزی پرهیز نمی‌کنند. خوراک آنان بیشتر ماهیان، خرچنگ و دیگر سخت‌پوستان است. هرچند آنان لاشه‌خواری و هم‌گونه‌خواری نیز می‌کنند. در این نوشته با ۲ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Bathysaurus

نام: مارمولک‌ماهی ژرفازی Deepsea lizardfish
نام علمی: Bathysaurus ferox
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در همه‌ی اقیانوس‌های جهان [بازگویی بیشتر: ژرفای ۶۰۰ تا ۳۵۰۰ (بیشتر ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰) متری آب‌های ژرف همه‌ی اقیانوس‌های جهان، میان مدارهای ۷۰ درجه‌ی شمالی تا ۵۰ درجه‌ی جنوبی و ۱۸۰ درجه‌ی غربی تا ۱۸۰ درجه‌ی شرقی از عرض جغرافیایی (شرق اقیانوس اطلس: از شمال جزیره‌های بریتانیا در شمال غربی قاره‌ی اروپا تا کشور گینه در غرب قاره‌ی آفریقا، همچنین در نزدیکی کشورهای آفریقای جنوبی و نامیبیا و گزارش شده از کرانه‌های کشور ایسلند؛ غرب اقیانوس اطلس: از تنگه‌ی دیویس در شمال آمریکای شمالی تا ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی؛ جنوب غربی اقیانوس آرام: کرانه‌های کشورهای استرالیا و نیوزیلند؛ جنوب شرقی اقیانوس آرام: کرانه‌های جزیره‌ی سالای گومز وابسته به کشور شیلی در غرب آمریکای جنوبی؛ همچنین شناخته شده از کرانه‌های جمهوری دومینیکن، شاخاب بیسکی در غرب قاره‌ی اروپا، گروه‌جزیره‌ی آزور وابسته به کشور پرتغال و اقیانوس هند)]
اندازه: بدن به درازای ۶۴ سانتی‌متر
نگاره: NOAA

نام: مارمولک‌ماهی بلندباله Highfin lizardfish
نام علمی: Bathysaurus mollis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بخش ژرف‌دریایی یا باتی‌پلاژیک (۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) در همه‌ی اقیانوس‌های جهان [بازگویی بیشتر: ژرفای ۱۵۵۰ تا ۴۹۰۳ (بیشتر ۲۰۰۰ تا ؟) متری آب‌های ژرف همه‌ی اقیانوس‌های جهان، میان مدارهای ۵۰ درجه‌ی شمالی تا ۲۰ درجه‌ی جنوبی و ۱۸۰ درجه‌ی غربی تا ۱۸۰ درجه‌ی شرقی از عرض جغرافیایی
اندازه: بدن به درازای ۷۸ سانتی‌متر
نگاره: NOAA

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین