خانواده‌ی تندابه‌ماهیان یا کپورماهیان لکه‌دار Gobionidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی کپورماهی‌سانیان، از راسته‌ی کپورماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۲۲۰ گونه است که در ۲۹ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان تندابه‌ماهی معمولی و تندابه‌ماهی دهان‌بالا را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی تندابه‌ماهیان در زیستگاه‌های آب شیرین قاره‌های  آسیا و اروپا یافت می‌شوند. بیشتر آنان در قاره‌ی آسیا و به‌ویژه کشورهای چین، ژاپن، کره‌ی شمالی و کره‌ی جنوبی و تنها گونه‌های سرده‌های Gobio و Romanogobio در قاره‌ی اروپا زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده در زیستگاه‌های آب شیرین همچون رودها و دریاچه‌ها زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان یک جفت سبیلک در نزدیکی دهان زیرین‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. تندابه‌ماهیان دارای باله‌ی دُمی دوشاخه هستند. باله‌ی پشتی در میان بدن و کم‌وبیش روبه‌روی باله‌های شکمی جای گرفته است. گونه‌های خانواده‌ی تندابه‌ماهیان کف‌زی هستند و خوراک آنان بی‌مهرگان آبزی و گیاهان است. Gobiobotia nicholsi (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۳/۶ سانتی‌متر و اسب باربل با درازای ۶۷ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی تندابه‌ماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی تندابه‌ماهیان می‌پردازد با ۱۷ گونه (از ۳۵ گونه) آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Abbottina

نام: تندابه‌ماهی دروغین چینی Chinese false gudgeon
نام علمی: Abbottina rivularis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای کره‌ی شمالی، کره‌ی جنوبی، شرق چین، شمال ویتنام، جنوب شرقی روسیه و جنوب ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۸/۹ سانتی‌متر
نگاره: lhlhlh

سرده‌ی Coreius

نام: تندابه‌ماهی برنزی Bronze gudgeon
نام علمی: Coreius guichenoti
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شرق کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود یانگ‌تسه)
اندازه: بدن به درازای ۵۸/۲ سانتی‌متر
نگاره: ww.tzsd

سرده‌ی Coreoleuciscus

نام: کپور باشکوه کره‌ای Korean splendid dace
نام علمی: Coreoleuciscus splendidus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور کره‌ی جنوبی در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتی‌متر
نگاره: Omniamni

سرده‌ی Gnathopogon

نام: -
نام علمی: Gnathopogon elongatus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۲ سانتی‌متر
نگاره: Carp_Monaka

سرده‌ی Gobio

نام: تندابه‌ماهی اژه‌ای Aegean gudgeon
نام علمی: Gobio bulgaricus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای بلغارستان، یونان و شمال غربی ترکیه در جنوب شرقی قاره‌ی اروپا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Riccardo Novaga

نام: تندابه‌ماهی معمولی (کپور کف‌زی) Common gudgeon
نام علمی: Gobio gobio
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای اتریش، بلاروس، بلژیک، چک، دانمارک، فرانسه، آلمان، مجارستان، لتونی، لیختن‌اشتاین، لیتوانی، لوکزامبورگ، مولداوی، هلند، نروژ، لهستان، رومانی، غرب روسیه، اسلواکی، سوئد، سوئیس، اوکراین و بریتانیا در قاره‌ی اروپا
اندازه: وزن ۲۲۰ گرم، بدن به درازای ۲۱ سانتی‌متر
نگاره: Martin Chytry

نام: تندابه‌ماهی ایبریایی Iberian gudgeon
نام علمی: Gobio lozanoi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب غربی کشور فرانسه و شمال شرقی کشور اسپانیا در شبه‌جزیره‌ی ایبری در جنوب غربی قاره‌ی اروپا
اندازه: بدن به درازای ۱۳/۵ سانتی‌متر
نگاره: Enrique Baquero

نام: تندابه‌ماهی بالکان Balkan gudgeon
نام علمی: Gobio obtusirostris
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای اتریش، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، چک، آلمان، مجارستان، مونته‌نگرو، مقدونیه شمالی، رومانی، صربستان، اسلواکی، اسلوونی و سوئیس در قاره‌ی اروپا (بیشتر حوضه‌ی رودهای دانوب و اودر)
اندازه: بدن به درازای ۱۲/۵ سانتی‌متر
نگاره: AQUATIKA Karlovac

نام: تندابه‌ماهی لانگداک Languedoc gudgeon
نام علمی: Gobio occitaniae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب غربی کشور فرانسه در غرب قاره‌ی اروپا
اندازه: بدن به درازای ۱۲/۷ سانتی‌متر
نگاره: Frederic Meki

سرده‌ی Gobiobotia

نام: -
نام علمی: Gobiobotia cheni
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Hdes93403

سرده‌ی Hemibarbus

نام: اسب باربل Barbel steed
نام علمی: Hemibarbus labeo
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی شرق کشور چین، شرق مغولستان، جنوب شرقی روسیه و جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمور و یانگ‌تسه)
اندازه: وزن ۳ کیلوگرم، بدن به درازای ۶۷ سانتی‌متر
نگاره: B. Kao

نام: باربل درازبینی Longnose Barbel
نام علمی: Hemibarbus longirostris
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای ژاپن، کره‌ی شمالی، کره‌ی جنوبی، شرق چین و جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۰/۹ سانتی‌متر
نگاره: B. Kao

نام: اسب خال‌دار Spotted steed
نام علمی: Hemibarbus maculatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی شرق کشور چین، شرق مغولستان و جنوب شرقی روسیه در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای آمور و یانگ‌تسه)
اندازه: وزن ۱/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۴۷ سانتی‌متر
نگاره: Fenglqz2005

سرده‌ی Ladislavia

نام: تندابه‌ماهی تاچانوفسکی Tachanovsky's gudgeon
نام علمی: Ladislavia taczanowskii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی شمال شرقی کشور چین، شمال شرقی مغولستان و جنوب شرقی روسیه در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود آمور)
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتی‌متر
نگاره: Primocean.ru

سرده‌ی تندابه‌ماهی‌های درازبینی Microphysogobio

نام: تندابه‌ماهی کوتاه‌بینی Short-nose gudgeon
نام علمی: Microphysogobio brevirostris
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در غرب جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Whispers of Aqua

نام: -
نام علمی: Microphysogobio linghensis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال شرقی کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود لیائو)
اندازه: بدن به درازای ۴/۸ سانتی‌متر
نگاره: Saltlii

نام: -
نام علمی: Microphysogobio tafangensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در استان‌های گوانگ‌دونگ و ژجیانگ و منطقه‌ی خودگردان گوانگ‌شی در جنوب شرقی کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای چیانتانگ و مروارید)
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Zoobox.de

گونه‌های خانواده‌ی تندابه‌ماهیان (بخش نخست) - (بخش دوم)

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین