خانواده‌ی روغن‌ماهیان شاخک‌دار Phycidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی روغن‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی روغن‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۱ گونه است که در ۲ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان ریش‌چنگالی و ماهی سفیدک سفید را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی روغن‌ماهیان شاخک‌دار در آب‌های معتدل و نیمه‌گرمسیری اقیانوس اطلس زندگی می‌کنند. این جانوران بدنی کشیده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان یک سبیلک چانه‌ای دارند. این ماهیان دارای دو باله‌ی پشتی و یک باله‌ی مخرجی هستند. باله‌ی پشتی دوم و باله‌ی مخرجی کشیده و از باله‌ی دُمی جدا هستند. همچنین باله‌های شکمی دارای دو پرتو دراز هستند. روغن‌ماهی کوچک جنوبی با درازای ۳۵ سانتی‌متر و ماهی سفیدک سفید با درازای ۱۳۵ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی روغن‌ماهیان شاخک‌دار به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۷ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Phycis

نام: ریش‌چنگالی بزرگ Greater forkbeard
نام علمی: Phycis blennoides
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای و گلی، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر)، بخش ژرف‌دریایی یا باتی‌پلاژیک (۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۱۳۰۸ متری) (از کشورهای نروژ و ایسلند در شمال قاره‌ی اروپا تا دماغه‌ی نواذیبو در مرز میان کشورهای موریتانی و صحرای غربی در شمال شرقی قاره‌ی آفریقا؛ همچنین دریای مدیترانه)
اندازه: وزن ۳/۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۱۰ سانتی‌متر
نگاره: MAREANO

نام: ریش‌چنگالی Forkbeard
نام علمی: Phycis phycis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شمال شرقی اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۳ تا ۶۱۴ متری) (از شاخاب بیسکی در غرب قاره‌ی اروپا تا گروه‌جزیره‌ی آزور وابسته به کشور پرتغال و کشور جزیره‌ای کیپ ورد در غرب قاره‌ی آفریقا؛ همچنین دریای مدیترانه)
اندازه: وزن ۳/۹ کیلوگرم، بدن به درازای ۶۵ سانتی‌متر
نگاره: Dennis Rabeling

سرده‌ی Urophycis

نام: ماهی سفیدک سرخ (ماهی سفیدک سنجابی) Red hake
نام علمی: Urophycis chuss
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شمال غربی اقیانوس اطلس (ژرفای ۳۵ تا ۱۱۵۲ متری) (از ایالت کارولینای شمالی کشور آمریکا تا جنوب استان نوا اسکوشیا و همچنین تا شاخاب سنت لارنس در کشور کانادا در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: وزن ۳/۶ کیلوگرم، بدن به درازای ۶۶ سانتی‌متر
نگاره: Laszlocserhazi

نام: ماهی سفیدک کارولینا Carolina hake
نام علمی: Urophycis earllii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۸۰ متری) (از ایالت کارولینای شمالی تا شمال شرقی ایالت فلوریدای کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Frank Krasovec

نام: روغن‌ماهی کوچک جنوبی Southern codling
نام علمی: Urophycis floridana
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پای‌رودهای غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۴۰۰ متری) (از ایالت کارولینای شمالی کشور آمریکا تا جنوب کشور مکزیک در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۳۵ سانتی‌متر
نگاره: Squidpastry

نام: روغن‌ماهی کوچک خال‌دار Spotted codling
نام علمی: Urophycis regia
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای شمال غربی اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۴۲۰ متری) (از کشور کانادا تا شمال شرقی ایالت فلوریدای کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی؛ همچنین شمال شرقی شاخاب مکزیک)
اندازه: بدن به درازای ۴۳ سانتی‌متر
نگاره: Chris Crippen

نام: ماهی سفیدک سفید (ماهی سفیدک گلی) White hake
نام علمی: Urophycis tenuis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ متری) (از استان نیوفاندلند و لابرادور کشور کانادا تا ایالت کارولینای شمالی کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی؛ به‌سوی شرق تا کشور ایسلند و جنوب تا ایالت فلوریدای کشور آمریکا)
اندازه: وزن ۲۱ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۳۳ سانتی‌متر برای نرها و ۱۳۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: DFO Maritimes Ocean Ecology

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین