خانواده‌ی قلاب‌دهانان Merlucciidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی قلاب‌دهان‌سانیان، از راسته‌ی روغن‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۷ گونه است که در ۲ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان قلاب‌دهان اروپایی و قلاب‌دهان آرام شمالی را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی قلاب‌دهانان در آب‌های معتدل اقیانوس اطلس و شرق اقیانوس آرام زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند. این جانوران بدنی کشیده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان دهانی بزرگ و دندان‌هایی بلند و نوک‌تیز دارند. بیشتر گونه‌های خانواده‌ی قلاب‌دهانان دارای ۲ باله‌ی پشتی هستند. هرچند گونه‌های سرده‌ی Lyconodes یک باله‌ی پشتی دارند. همچنین باله‌ی پشتی دوم و باله‌ی مخرجی یک شکاف یا تورفتگی دارند. باله‌های شکمی جلوتر از باله‌های سینه‌ای جای گرفته‌اند. بیشتر گونه‌های این خانواده کف‌زی و گوشت‌خوارند و خوراک آنان ماهیان کوچکتر است. Lyconodes argenteus (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۴/۵ سانتی‌متر و قلاب‌دهان جنوبی Merluccius australis (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۵۵ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی قلاب‌دهانان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۴ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی قلاب‌دهان‌ها Merluccius

نام: قلاب‌دهان فراکرانه‌ای Offshore hake
نام علمی: Merluccius albidus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و بخش ژرف‌دریایی یا باتی‌پلاژیک (۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) در غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۶۰ تا ۱۱۷۰ متری) (از ایالت نیو انگلند کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی تا کشورهای سورینام و گویان فرانسه در شمال آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۴۰/۶ سانتی‌متر
نگاره: A. Quattrini

نام: قلاب‌دهان نقره‌ای Silver hake
نام علمی: Merluccius bilinearis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در شمال غربی اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۹۱۴ متری) (کرانه‌های شرقی کشورهای کانادا و آمریکا و همچنین کشور جزیره‌ای باهاما در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: وزن ۲/۳ کیلوگرم، بدن به درازای ۷۶ سانتی‌متر
نگاره: Asli Ertekin

نام: قلاب‌دهان اروپایی European hake
نام علمی: Merluccius merluccius
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۳۰ تا ۱۰۷۵ متری) (از کشورهای نروژ و ایسلند در شمال قاره‌ی اروپا به‌سوی جنوب تا کشور موریتانی در شمال غربی قاره‌ی آفریقا؛ همچنین دریای مدیترانه و در راستای کرانه‌های جنوبی دریای سیاه)
اندازه: وزن ۱۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۴۰ سانتی‌متر
نگاره: Erling Svensen

نام: قلاب‌دهان آرام شمالی North Pacific hake
نام علمی: Merluccius productus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بخش دریامیانی یا پلاژیک، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۱۲ تا ۱۴۰۰ متری) (از شمال جزیره‌ی ونکوور در استان بریتیش کلمبیای کشور کانادا تا بخش شمالی شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: وزن ۴/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۸۳ سانتی‌متر
نگاره: Justin Warner

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین