جانوران مهره‌دار - ماهیان: گونه‌های خانواده‌ی تازی‌کوسگان

۰۷ تیر ۱۴۰۴ جانوران مهره‌دار - ماهیان خانواده‌ی تازی‌کوسگان

خانواده‌ی تازی‌کوسگان Triakidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی درنده‌کوسه‌سانیان، از راسته‌ی درنده‌کوسه‌سانان یا زمین‌کوسه‌سانان و از رده‌ی غضروف‌ماهیان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۴۶ گونه است که در ۹ سرده دسته‌بندی شده‌اند. تاکنون ۲۶ گونه از خانواده‌ی تازی‌کوسگان نابود شده و از میان رفته‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان کوسه‌ی دسته‌ای، هموارتازی معمولی و کوسه‌ی پلنگی را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی تازی‌کوسگان در آب‌های گرمسیری و معتدل همه‌ی اقیانوس‌های جهان زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان دهانی زیرین و دندان‌هایی کوچک دارند. هر آرواره‌ی آنان دربرگیرنده‌ی ۴۳ تا ۶۰ ردیف دندان است. این کوسه‌ها چشمانی بیضی‌مانند و افقی با توانایی پلک زدن دارند. همچنین آنان دو باله‌ی پشتی بزرگ و بدون خار، یک باله‌ی مخرجی و باله‌ی دُمی دگرباله‌ای یا هتروسرکال (ناهمسان) دارند. گونه‌های این خانواده روزنک یا اسپیراکل‌های کوچک و ۵ شکاف آبششی دارند که واپسین شکاف در پایه‌ی باله‌ی سینه‌ای باز می‌شود. گونه‌های خانواده‌ی تازی‌کوسگان، کف‌زی هستند و خوراک آنان ماهیان کوچک و بی‌مهرگان کف‌زی‌ست. تازی‌کوسه‌ی منگلور Iago mangalorensis (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۵۷/۷ سانتی‌متر و هموارتازی خال‌ستاره‌ای با درازای ۲۲۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی تازی‌کوسگان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۲ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی کوسگان گروه‌زی Galeorhininae
سرده‌ی Furgaleus

کوسه‌ی سبیلک‌دار

نام: کوسه‌ی سبیلک‌دار Whiskery shark
نام علمی: Furgaleus macki
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، علف‌های دریایی (زیرآبی) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شرق اقیانوس هند (ژرفای ۰ تا ۲۲۰ متری) (کرانه‌های جنوبی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: وزن ۱۲/۹ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۶۰ سانتی‌متر
نگاره: David Freemantle

سرده‌ی کوسه‌های گروه‌زی Galeorhinus

کوسه‌ی دسته‌ای (کوسه‌ی گله‌ای)

نام: کوسه‌ی دسته‌ای (کوسه‌ی گله‌ای) School shark
نام علمی: Galeorhinus galeus
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بخش دریامیانی یا پلاژیک، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر)، بخش میان‌دریایی یا مزوپلاژیک (۲۰۰ تا ۱۰۰۰ متر) و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در اقیانوس‌های اطلس و آرام (ژرفای ۰ تا ۸۲۶ متری) (غرب اقیانوس اطلس: از جنوب کشور برزیل تا کشور آرژانتین در جنوبی شرقی آمریکای جنوبی؛ شرق اقیانوس اطلس: از کشورهای ایسلند و نروژ، جزایر فارو وابسته به کشور دانمارک و جزیره‌های بریتانیا در قاره‌ی اروپا تا دریای مدیترانه و کشور سنگال در غرب قاره‌ی آفریقا، همچنین کرانه‌های کشورهای نامیبیا و آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا؛ غرب اقیانوس آرام: کرانه‌های کشورهای استرالیا و نیوزیلند؛ شرق اقیانوس آرام: از استان بریتیش کلمبیای کشور کانادا تا جنوب ایالت باخا کالیفرنیای کشور مکزیک و شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی و کرانه‌های کشورهای پرو و شیلی در غرب آمریکای جنوبی)
اندازه: وزن ۴۴/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۹۳ سانتی‌متر برای نرها و ۱۹۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Rudie Kuiter

زیرخانواده‌ی تازی‌کوسگان هموار Triakinae
سرده‌ی هموارتازی‌ها Mustelus

هموارتازی ستاره‌ای

نام: هموارتازی ستاره‌ای Starry smooth-hound
نام علمی: Mustelus asterias
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و پای‌رودهای شمال شرقی اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۱۹۹ متری) (از جزیره‌های بریتانیا و دریای شمال در شمال قاره‌ی اروپا تا کشور موریتانی در شمال غربی قاره‌ی آفریقا؛ دربرگیرنده‌ی دریای مدیترانه و گروه‌جزیره‌ی قناری وابسته به کشور اسپانیا)
اندازه: وزن ۴/۸ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۵۴ سانتی‌متر
نگاره: Sue Daly

هموارتازی خاکستری

نام: هموارتازی خاکستری Gray smooth-hound
نام علمی: Mustelus californicus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲۶۵ متری) (از شمال ایالت کالیفرنیای کشور آمریکا تا شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۱۱۶ سانتی‌متر برای نرها و ۱۲۴ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Andy Murch

هموارتازی تیره

نام: هموارتازی تیره Dusky smooth-hound
نام علمی: Mustelus canis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت) در غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۸۰۸ متری) (غرب اقیانوس اطلس: از ایالت ماساچوست تا ایالت فلوریدای کشور آمریکا، شمال و غرب شاخاب مکزیک، کرانه‌های کشورهای ونزوئلا، کوبا، جامائیکا، باربادوس و باهاما و همچنین گروه‌جزیره‌ی برمودا و گروه‌جزیره‌ی آنتیل در شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کشور برزیل تا شمال کشور آرژانتین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی؛ شمال غربی اقیانوس اطلس: کرانه‌های کشور کانادا)
اندازه: وزن ۱۲/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Andy Murch

هموارتازی قهوه‌ای

نام: هموارتازی قهوه‌ای Brown smooth-hound
نام علمی: Mustelus henlei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۳۶۹ متری) (از شمال ایالت کالیفرنیای کشور آمریکا تا شاخاب کالیفرنیا در غرب آمریکای شمالی و کرانه‌های کشورهای اکوادور و پرو در غرب آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۱۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Mark Conlin

هموارتازی پای‌رود خال‌دار

نام: هموارتازی پای‌رود خال‌دار Spotted estuary smooth-hound
نام علمی: Mustelus lenticulatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای، پای‌رودها و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۱۰۰۰ متری) (کرانه‌های جزیره‌های کرمادک وابسته به کشور نیوزیلند، کشور نیوزیلند و جنوب کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۱۲۵ سانتی‌متر برای نرها و ۱۵۱ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Andy Murch

هموارتازی خال‌ستاره‌ای

نام: هموارتازی خال‌ستاره‌ای Starspotted smooth-hound
نام علمی: Mustelus manazo
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در غرب اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۳۶۰ متری) (غرب اقیانوس هند: کرانه‌های کشور کنیا در شرق قاره‌ی آفریقا؛ غرب اقیانوس آرام: جنوب منطقه‌ی سیبری و کرانه‌های کشورهای ژاپن، کره‌ی شمالی، کره‌ی جنوبی، چین و ویتنام و جزیره‌ی تایوان؛ همچنین کرانه‌های گروه‌جزیره‌ی چسترفیلد از گروه‌جزیره‌ی کالدونیای نو (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه))
اندازه: وزن ۵/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۲۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Andy Murch

هموارتازی معمولی

نام: هموارتازی معمولی Common smooth-hound
نام علمی: Mustelus mustelus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۵ تا ۴۳۸ متری) (از کشور بریتانیا در شمال غربی قاره‌ی اروپا به‌سوی جنوب در راستای کرانه‌های غربی قاره‌ی آفریقا تا شرق کشور آفریقای جنوبی؛ دربرگیرنده‌ی دریای مدیترانه و گروه‌جزیره‌ی قناری وابسته به کشور اسپانیا)
اندازه: بدن به درازای ۲۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Belen Caro

سرده‌ی Triakis

تازی‌کوسه‌ی تیزدندان

نام: تازی‌کوسه‌ی تیزدندان Sharptooth houndshark
نام علمی: Triakis megalopterus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای و پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای جنوب شرقی اقیانوس اطلس و غرب اقیانوس هند (ژرفای ۰ تا ۵۰ متری) (کرانه‌های کشورهای نامیبیا و آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا)
اندازه: وزن ۲۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۴۲ سانتی‌متر برای نرها و ۱۷۴ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Martin Prochazka

تازی‌کوسه‌ی نواری

نام: تازی‌کوسه‌ی نواری Banded houndshark
نام علمی: Triakis scyllium
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای، جلبک‌های دریایی یا کتانجک، علف‌های دریایی (زیرآبی) و پای‌رودهای شمال غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۳۰ تا ۱۵۰ متری) (کرانه‌های کشورهای ژاپن، کره‌ی شمالی، کره‌ی جنوبی، جنوب شرقی روسیه، شرق چین و جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۱۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Andy Murch

کوسه‌ی پلنگی

نام: کوسه‌ی پلنگی Leopard shark
نام علمی: Triakis semifasciata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و جلبک‌های دریایی یا کتانجک شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۹۱ متری) (از ایالت اورگن کشور آمریکا تا شاخاب کالیفرنیا در شمال غربی کشور مکزیک در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: وزن ۱۸/۴ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۹۸ سانتی‌متر برای نرها و ۱۸۰ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Hal Beral