خانوادهی کورموشان طلایی Chrysochloridae، خانوادهای از زیرراستهی کورموشسانیان طلایی، از راستهی حشرهخوارسانان آفریقایی و از ردهی پستانداران هستند. این خانواده دربرگیرندهی ۲۱ گونه است که در ۱۰ سرده دستهبندی شدهاند. تاکنون ۵ گونه از خانوادهی کورموشان طلایی نابود شده و از میان رفتهاند. از برجستهترین گونههای این خانواده میتوان موش کور طلایی دماغه و موش کور طلایی بزرگ را نام برد. گونههای خانوادهی کورموشان طلایی در زیر صحرای بزرگ آفریقا یافت میشوند. این جانوران پاهایی کوتاه، سری کوچک، پوزهای کشیده و خزی کوتاه و پُرپشت دارند. همچنین آنان ۵ انگشت در دستها و ۴ انگشت در پاهایشان دارند. پنجههای پاهای جلویی آنان بسیار بلند است و برای کندن زمین بهکار میروند. بیشتر گونهها پنجهی بزرگی روی انگشت سوم و گاهی دوم دارند. آنان در سوراخهایی که در زمین میکنند زندگی میکنند و بیمهرگانی را که در زیر زمین پیدا میکنند میخورند. کورموشهای طلایی نابینا هستند. آنان چشمانی بدون کارایی در زیر پوست خزدارشان دارند. همچنین گوشهای بیرون آنان، تنها روزنههایی کوچک هستند؛ هرچند این کورموشها خوب میشنوند. موش کور طلایی بزرگ با وزن ۵۰۰ گرم و درازای ۲۳ سانتیمتر، بزرگترین گونهی خانوادهی کورموشان طلایی بهشمار میرود. در این نوشته با ۱۱ گونهی این خانواده آشنا میشویم.
زیرخانوادهی کورموشیان طلایی Chrysochlorinae
سردهی زرینسبزها Chrysochloris
نام: موش کور طلایی دماغه Cape golden mole
نام علمی: Chrysochloris asiatica
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری کرانههای غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۳۴ تا ۶۰ گرم، بدن به درازای ۹/۴ تا ۱۱/۵ سانتیمتر
نگاره: Hamish Robertson, Iziko
سردهی طلاییموشهای بزرگ Chrysospalax
نام: موش کور طلایی زبرمو Rough-haired golden mole
نام علمی: Chrysospalax villosus
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای معتدل، سبزهزارهای معتدل، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها و باغهای روستایی شرق کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۹۰ تا ۱۶۰ گرم، بدن به درازای ۱۲ تا ۱۷/۵ سانتیمتر
نگاره: Abpl Image Library
نام: موش کور طلایی بزرگ Giant golden mole
نام علمی: Chrysospalax trevelyani
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و سبزهزارهای معتدل استان کیپ شرقی در جنوب شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۴۱۰ تا ۵۰۰ گرم، بدن به درازای ۲۰/۸ تا ۲۳/۶ سانتیمتر
نگاره: Animalbytescambridge.wordpress.com
سردهی نهانکمرنگها Cryptochloris
نام: موش کور طلایی دوینتون De Winton's golden mole
نام علمی: Cryptochloris wintoni
پایندگی: گونهی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای شهری شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۸/۶ تا ۹/۲ سانتیمتر
نگاره: Jp le Roux
سردهی غربیها Eremitalpa
نام: موش کور طلایی گرنت Grant's golden mole
نام علمی: Eremitalpa granti
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، بیابانهای سرد، زمینهای کشتپذیر و باغهای روستایی کرانههای غربی کشور آفریقای جنوبی و جنوب غربی کشور نامبیبا در جنوب غربی قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۱۵ تا ۲۵ گرم، بدن به درازای ۷/۵ تا ۹ سانتیمتر
نگاره: Jp le Roux
زیرخانوادهی کورموشیان طلایی آفریقای جنوبی Amblysominae
سردهی طلاییموشهای آفریقای جنوبی Amblysomus
نام: موش کور طلایی هاتنتوت Hottentot golden mole
نام علمی: Amblysomus hottentotus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای نمناک، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل ، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری جنوب شرقی کشور آفریقای جنوبی و بخشهایی از کشورهای اسواتینی و لسوتو در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۴۰ تا ۱۰۱ گرم، بدن به درازای ۱۱/۵ تا ۱۴/۵ سانتیمتر برای نرها و ۱۲ تا ۱۲/۵ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Kyle Finn
نام: موش کور طلایی مارلی Marley's golden mole
نام علمی: Amblysomus marleyi
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری بخش کوچکی از شرق کشور آفریقای جنوبی و جنوب شرقی کشور اسواتینی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۳۰ تا ۳۴ گرم، بدن به درازای ۹ تا ۱۲ سانتیمتر
نگاره: Johnny Wilson
نام: موش کور طلایی تنومند Robust golden mole
نام علمی: Amblysomus robustus
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای معتدل، سبزهزارهای معتدل، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری استان امپومالانگا در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۶۱ تا ۹۸ گرم، بدن به درازای ۱۰/۹ تا ۱۴/۳ سانتیمتر
نگاره: Johnny Wilson
سردهی طلاییموشهای زرد Calcochloris
نام: موش کور طلایی زرد Yellow golden mole
نام علمی: Calcochloris obtusirostris
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی، منطقههای شهری و جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری جنوب کشور موزامبیک، جنوب شرقی زیمبابوه و شرق آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۱۵ تا ۳۷ گرم، بدن به درازای ۸/۱ تا ۱۱ سانتیمتر
نگاره: Animal Demography Unit
سردهی طلاییموشهای کنگویی Huetia
نام: موش کور طلایی کنگو Congo golden mole
نام علمی: Huetia leucorhina
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها و باغهای روستایی بخشهایی از کشورهای آنگولا، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، جمهوری کنگو و جمهوری دموکراتیک کنگو در مرکز قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۶/۳ تا ۱۲/۶ سانتیمتر
نگاره: Jabruson (alamy.com)
سردهی طلاییموشهای شمال شرقی آفریقای جنوبی Neamblysomus
نام: موش کور طلایی جولیانا Juliana's golden mole
نام علمی: Neamblysomus julianae
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری پیرامون شهر پرتوریا در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: وزن ۲۱ تا ۳۵ گرم، بدن به درازای ۹/۲ تا ۱۱/۱ سانتیمتر
نگاره: Craig R. Jackson
بنمایگان: wikipedia - animaldiversity
گردآوری: فرتورچین