خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار یا مارمولکان دم‌کمربندی Cordylidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی سقنقورسانیان، از راسته‌ی پولک‌داران و از رده‌ی خزندگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۶۸ گونه است که در ۱۰ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان مارمولک تخت معمولی، مارمولک کمربنددار آرمادیلو، مارمولک کمربنددار غول‌پیکر را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار تنها در جنوب و شرق قاره‌ی آفریقا یافت می‌شوند. زیستگاه آنان بیشتر منطقه‌های صخره‌ای، درختچه‌زارها، سبزه‌زارها و گرم‌دشت‌هاست.
این جانوران بدنی پهن و هموار و پوشیده از پولک دارند. پولک‌های آنان بزرگ و چهارگوش هستند و در ردیف‌هایی منظم، همچون زرهی سخت، بدن و دُم را پوشانده‌اند. در برخی گونه‌ها، پولک‌ها دارای خار هستند. این مارمولک‌ها دست‌ها و پاهایی کوتاه با ۵ انگشت پنجه‌دار دارند. هرچند گونه‌های سرده‌ی Chamaesaura، کم‌وبیش بدون اندام هستند و تنها خارهای کوچکی به‌جای اندام‌های پشتی دارند. گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار دُمی دراز و باریک دارند. همچنین آنان رفتار دفاعی خودوابُری دارند. آنان برای فرار از چنگ شکارگران و گیج کردن آنان، دُم خود را وابریده و می‌اندازند. این مارمولک‌ها می‌توانند دُم جدا شده‌ی خود را دوباره بازسازی کنند. بسیاری از گونه‌ها حلقه‌هایی از خار روی دُم‌شان دارند که برای دفاع در برابر شکارگران به‌کار برده می‌شوند. برخی گونه‌های کوچک نیز به‌هنگام ترس، خود را حلقه کرده و دُم خود را گاز می‌گیرند تا از باز شدن آن جلوگیری کنند.
گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار، روزگرد و زمینی هستند. همچنین آنان گوشت‌خوارند و خوراک‌شان حشرات و دیگر بی‌مهرگان است. هرچند برخی همه‌چیزخوارند و گل‌ها، میوه‌ها و دیگر بخش‌های گیاهان را نیز می‌خورند. گونه‌های بزرگ‌تر نیز مارمولک‌های دیگر و پستانداران کوچک را شکار می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده، تخم‌گذار زنده‌زا و تنها گونه‌های سرده‌ی Platysaurus، تخم‌گذار هستند. تخم‌زنده‌زایی گونه‌ای از زادآوری‌ست که جنین در درون تخم رشد می‌کند، ولی تخم تا زمان بیرون آمدن جنین، در بدن مادر می‌ماند. مارمولک تخت میچل با درازای ۱۳ سانتی‌متر و مارمولک کمربنددار غول‌پیکر با درازای ۴۴ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار به‌شمار می‌روند. هرچند مارمولک چمنی درشت‌پولک با درازای ۶۶ سانتی‌متر، درازترین گونه‌ی این خانواده است. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار می‌پردازد با ۲۵ گونه (از ۴۹ گونه) آشنا می‌شویم.
چند نکته برای آشنایی بیشتر با مارمولک‌ها: بیشتر مارمولک‌ها دارای ۴ دست و پا هستند و با شیوه‌ی گام برداشتن، جابه‌جا می‌شوند. شمار اندکی از آنان مانند مارمولک‌های بی‌پا، دست و پا ندارند و همانند مارها هستند. برخی از مارمولک‌ها همچون مارمولک‌های پرنده دارای توانایی گونه‌ای پرواز به‌نام گلاید کردن یا سُر خوردن هستند. آنان در این روش می‌توانند تا ۶۰ متر پرواز کنند. برخی دیگر از مارمولک‌ها می‌توانند رو دو پای خود بایستند و بدوند. مارمولک‌های باسیلیسک نیز این توانایی را دارند که روی آب بدوند. بدن مارمولک‌ها پوشیده از پولک است. پولک‌ها از بخار شدن آب بدن جلوگیری می‌کنند و بدین‌گونه مارمولک می‌تواند در زیستگاه‌های خشک نیز زندگی کند. مارمولک‌ها جانورانی خونسرد بوده و نمی‌توانند دمای بدن خود را تنظیم کنند. آنان برای دریافت گرما به خورشید وابسته هستند. از همین روی جانورانی روزگرد هستند (به‌جز گکوها).
مارمولک‌ها دید پیشرفته‌ای دارند و می‌توانند رنگ‌ها را ببینند. برخی از آنان همچون ایگواناها دارای چشم سومی بر روی سر خود هستند. این اندام تنها عدسی و شبکیه داشته و توانایی تصویرسازی ندارد، ولی می‌تواند تاریکی یا روشنایی و حرکت جانوران شکارگر پیرامون مارمولک را شناسایی کند. مارمولک‌ها برای دفاع در برابر جانوران شکارگر، شیوه‌ها و ابزارهایی همچون زهر، خودوابُری و پوشیدگی یا هم‌رنگی با پیرامون خود را به‌کارگیری می‌کنند. خودوابُری یا بریدن اندام، رفتاری دفاعی است که در ایگواناها دیده می‌شود. مارمولک‌ها برای فرار از چنگ شکارگران و گیج کردن آنان، یک یا چند اندام بدن خود را وابریده و می‌اندازند. آنان می‌توانند اندام جدا شده‌ی خود را دوباره بازسازی کنند. بیشتر مارمولک‌ها تخم‌گذارند. نزدیک به ۲۰ درصد از آنان زنده‌زا هستند و شمار کمی می‌توانند بکرزایی کنند. بکرزایی گونه‌ای زادآوری است که در آن از تخمک بارور نشده، جانوری کامل زاده شود.

زیرخانواده‌ی مارمولکان تخت Platysaurinae
سرده‌ی مارمولک‌های تخت یا مارمولک‌های پشت‌تخت Platysaurus

نام: مارمولک تخت اتنبرو Attenborough's flat lizard
نام علمی: Platysaurus attenboroughi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در جنوب کشور نامیبیا و شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷ تا ۸ سانتی‌متر، دُم دو برابر این اندازه
نگاره: Martin Whiting

نام: مارمولک تخت اگرابیز (مارمولک تخت برودلی) Augrabies flat lizard
نام علمی: Platysaurus broadleyi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در جنوب کشور نامیبیا و شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸/۶ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ تا ۲ برابر این اندازه
نگاره: Di Franklin

نام: مارمولک تخت دماغه (مارمولک تخت ناماکا) Cape flat lizard
نام علمی: Platysaurus capensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸/۶ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ تا ۲ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

نام: مارمولک تخت کوتوله Dwarf flat lizard
نام علمی: Platysaurus guttatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰/۶ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

نام: مارمولک تخت امپراتور Emperor flat lizard
نام علمی: Platysaurus imperator
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک مرکز غرب کشور موزامبیک و شمال شرقی کشور زیمبابوه در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۴/۶ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Benny Trapp

نام: مارمولک تخت معمولی Common flat lizard
نام علمی: Platysaurus intermedius
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک کشور زیمبابوه، جنوب مالاوی، غرب موزامبیک، شرق بوتسوانا، اسواتینی و شمال آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۲/۹ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Tyrone Ping

نام: مارمولک تخت لبومبو Lebombo flat lizard
نام علمی: Platysaurus lebomboensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی، شرق اسواتینی و جنوب موزامبیک در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۵ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

نام: مارمولک تخت خال‌دار Spotted flat lizard
نام علمی: Platysaurus maculatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در جنوب کشور تانزانیا و شمال کشور موزامبیک در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۶ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Tim Brammer

نام: مارمولک تخت واتربرگ Waterberg flat lizard
نام علمی: Platysaurus minor
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۳ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Ryan van Huyssteen

نام: مارمولک تخت میچل Mitchell's flat lizard
نام علمی: Platysaurus mitchelli
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) و کلان‌کشتزارهای جنوب شرقی کشور مالاوی و مرکز کشور موزامبیک در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۵/۲ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Marc Henrion

نام: مارمولک تخت گلونارنجی Orange-throated flat lizard
نام علمی: Platysaurus monotropis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۷ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

نام: مارمولک تخت خال‌چشمی Ocellated flat lizard
نام علمی: Platysaurus ocellatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در مرکز شرق کشور زیمبابوه و مرکز غرب کشور موزامبیک در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۴ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Brian Gratwicke

نام: مارمولک تخت سکوکونه Sekukhune flat lizard
نام علمی: Platysaurus orientalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۱ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ تا ۲ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

نام: مارمولک تخت ساوتپانزبرگ Soutpansberg flat lizard
نام علمی: Platysaurus relictus
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۳ سانتی‌متر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander

زیرخانواده‌ی مارمولکان کمربنددار یا مارمولکان دم‌کمربندی Cordylinae
سرده‌ی مارمولک‌های چمنی Chamaesaura

نام: مارمولک چمنی ترانسوال (مارمولک چمنی مسی) Transvaal grass lizard
نام علمی: Chamaesaura aenea
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای معتدل، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای آفریقای جنوبی و استواتینی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۳/۷ سانتی‌متر، دُم سه برابر این اندازه
نگاره: Wolfgang Wuster

نام: مارمولک چمنی دماغه (مارمولک ماری دماغه) Cape grass lizard
نام علمی: Chamaesaura anguina
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای، سبزه‌زارهای معتدل و سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال شرقی کشور آنگولا و کشورهای آفریقای جنوبی و اسواتینی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۵/۳ سانتی‌متر، دُم سه برابر این اندازه
نگاره: Berkeley Lumb

نام: مارمولک چمنی درشت‌پولک Large-scale grass lizard
نام علمی: Chamaesaura macrolepis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشور اسواتینی، جنوب موزامبیک و شرق آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۶/۶ سانتی‌متر، دُم سه برابر این اندازه
نگاره: Tyrone Ping

سرده‌ی مارمولک‌های کمربنددار یا مارمولک‌های دم‌کمربندی Cordylus

نام: مارمولک کمربنددار دماغه Cape girdled lizard
نام علمی: Cordylus cordylus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جنوب کشورهای آفریقای جنوبی و لسوتو در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۸ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Andrew Deacon

نام: مارمولک کمربنددار رویبرگ Rooiberg girdled lizard
نام علمی: Cordylus imkeae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۶/۷ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Marius Burger

نام: مارمولک کمربنددار لیمپوپو Limpopo girdled lizard
نام علمی: Cordylus jonesii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی، شرق اسواتینی، جنوب زیمبابوه، جنوب غربی موزامبیک و شرق بوتسوانا در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۲ سانتی‌متر، دُم کمی کوتاه‌تر از این اندازه
نگاره: Marius Burger

نام: مارمولک کمربنددار درشت‌پولک Large-scaled girdled lizard
نام علمی: Cordylus macropholis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷ سانتی‌متر، دُم کمی کوتاه‌تر از این اندازه
نگاره: Chad Keates

نام: مارمولک کمربنددار مک‌لاکلن McLachlan's girdled lizard
نام علمی: Cordylus mclachlani
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در مرکز غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۳ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Tyrone Ping

نام: مارمولک کمربنددار کوتوله‌ی غربی Western dwarf girdled lizard
نام علمی: Cordylus minor
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۶/۸ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Berkeley Lumb

نام: مارمولک کمربنددار سیاه Black girdled lizard
نام علمی: Cordylus niger
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۲ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Marius Burger

نام: مارمولک کمربنددار نییکا Nyika girdled lizard
نام علمی: Cordylus nyikae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال کشور مالاوی در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۵ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Tim Brammer

گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان کمربنددار (بخش نخست) - (بخش دوم)

بن‌مایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین