خانوادهی مارمولکان کمربنددار یا مارمولکان دمکمربندی Cordylidae، خانوادهای از زیرراستهی سقنقورسانیان، از راستهی پولکداران و از ردهی خزندگان هستند. در این نوشته که به بخش نخست خانوادهی مارمولکان کمربنددار میپردازد با ۲۴ گونه (از ۴۹ گونه) آشنا میشویم.
دنبالهی زیرخانوادهی مارمولکان کمربنددار یا مارمولکان دمکمربندی Cordylinae
دنبالهی سردهی مارمولکهای کمربنددار یا مارمولکهای دمکمربندی Cordylus
نام: مارمولک کمربنددار اولوفسن Oelofsen's girdled lizard
نام علمی: Cordylus oelofseni
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۶/۹ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Tyrone Ping
نام: مارمولک کمربنددار رودزیا (مارمولک کمربنددار زیمبابوه) Rhodesian girdled lizard
نام علمی: Cordylus rhodesianus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در مرکز شرق کشور زیمبابوه و مرکز غرب کشور موزامبیک در شرق قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۹/۱ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Ruan I. Stander
نام: مارمولک کمربنددار اتیوپی Ethiopian girdled lizard
نام علمی: Cordylus rivae
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک مرکز جنوب کشور اتیوپی در شرق قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Timothy J. Colston
نام: مارمولک کمربنددار گرمسیری Tropical girdled lizard
نام علمی: Cordylus tropidosternum
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک کشورهای تانزانیا، موزامبیک، مالاوی، جنوب کنیا، جنوب شرقی جمهوری دموکراتیک کنگو، شرق زامبیا و شرق زیمبابوه در شرق قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۷ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Marius Burger
نام: مارمولک کمربنددار ترانسوال Transvaal girdled lizard
نام علمی: Cordylus vittifer
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری و سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشور اسواتینی، شمال شرقی آفریقای جنوبی، مرکز جنوب بوتسوانا و جنوب موزامبیک در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۹/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Ruan I. Stander
سردهی مارمولکهای کمربنددار دروغین Hemicordylus
نام: مارمولک صخرهای دماغه Cape cliff lizard
نام علمی: Hemicordylus capensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در جنوب و جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۸ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Tyrone Ping
سردهی مارمولکهای کمربنددار کاروسا Karusasaurus
نام: مارمولک کمربنددار کارو Karoo girdled lizard
نام علمی: Karusasaurus polyzonus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای جنوب غربی کشور نامیبیا و غرب و مرکز کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱/۶ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander
سردهی مارمولکهای کمربنددار ناماکو Namazonurus
نام: مارمولک کمربنددار لورنس Lawrence's girdled lizard
نام علمی: Namazonurus lawrenci
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۷/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Tyrone Ping
نام: مارمولک کمربنددار پیرز Peers' girdled lizard
نام علمی: Namazonurus peersi
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۸/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Tyrone Ping
سردهی Ninurta
نام: مارمولک کمربنددار خالآبی Blue-spotted girdled lizard
نام علمی: Ninurta coeruleopunctatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در جنوب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۸/۲ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Luke Kemp
سردهی Ouroborus
نام: مارمولک کمربنددار آرمادیلو Armadillo girdled lizard
نام علمی: Ouroborus cataphractus
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Tim Brammer
(آشنایی بیشتر با مارمولک کمربنددار آرمادیلو)
سردهی مارمولکهای تختهسنگی Pseudocordylus
نام: مارمولک تختهسنگی لانگ Lang's crag lizard
نام علمی: Pseudocordylus langi
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال شرقی کشور لسوتو و مرکز شرق کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۶ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Tyrone Ping
نام: مارمولک تختهسنگی هایولد (بلندولد) Highveld crag lizard
نام علمی: Pseudocordylus melanotus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشورهای اسواتینی، لسوتو و شرق آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۵/۱ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Courtney Hundermark
نام: مارمولک تختهسنگی دماغه Cape crag lizard
نام علمی: Pseudocordylus microlepidotus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای و سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری جنوب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۴/۵ سانتیمتر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Berkeley Lumb
نام: مارمولک تختهسنگی خاردار Spiny crag lizard
نام علمی: Pseudocordylus spinosus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال شرقی کشور لسوتو و مرکز شرق کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۸/۹ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Jacob Dirsuwei
نام: مارمولک تختهسنگی شمالی Northern crag lizard
نام علمی: Pseudocordylus transvaalensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Johan Marais
سردهی مارمولکهای کمربنددار اژدها Smaug
نام: مارمولک کمربنددار باربرتون Barberton girdled lizard
نام علمی: Smaug barbertonensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۴ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Tyrone Ping
نام: مارمولک کمربنددار واتربرگ Waterberg girdled lizard
نام علمی: Smaug breyeri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۴/۵ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander
نام: مارمولک کمربنددار زوتپانسبرگ Zoutpansberg girdled lizard
نام علمی: Smaug depressus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۶ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Ruan I. Stander
نام: مارمولک کمربنددار غولپیکر Giant girdled lizard
نام علمی: Smaug giganteus
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری استان امپومالانگا در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۲۲ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Lauren Suryanata
نام: مارمولک کمربنددار موزامبیک Mozambique girdled lizard
نام علمی: Smaug mossambicus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در مرکز غرب کشور موزامبیک و شرق کشور زیمبابوه در جنوب شرقی قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۳/۷ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Alex Rebelo
نام: مارمولک کمربنددار سوازی Swazi girdled lizard
نام علمی: Smaug swazicus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشور اسواتینی و مرکز شرق کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۴/۵ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Dylan Leonard
نام: مارمولک کمربنددار ون دام Van Dam's girdled lizard
نام علمی: Smaug vandami
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۴/۵ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Joubert Heymans
نام: مارمولک کمربنددار وارن Warren's girdled lizard
نام علمی: Smaug warreni
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی) در شرق کشور اسواتینی، شمال شرقی آفریقای جنوبی و جنوب موزامبیک در جنوب شرقی قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۳ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Dylan Leonard
گونههای خانوادهی مارمولکان کمربنددار (بخش نخست) - (بخش دوم)
بنمایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین
