
خانوادهی قورباغههای بیزبان Pipidae، خانوادهای از زیرراستهی میانغوکسانیان، از راستهی بیدُمسانان و از ردهی دوزیستان هستند. این خانواده دربرگیرندهی ۴۱ گونه است که در ۴ سرده دستهبندی شدهاند. تاکنون ۸ سرده از خانوادهی قورباغههای بیزبان نابود شده و از میان رفتهاند. از برجستهترین گونههای این خانواده میتوان وزغ سورینامی معمولی، قورباغهی پنجهدار غربی و قورباغهی پنجهدار آفریقایی را نام برد. گونههای خانوادهی قورباغههای بیزبان در آمریکای جنوبی و زیر صحرای بزرگ آفریقا زندگی میکنند.
این جانوران بدنی کوتاه، پهن و بدون دُم، پوستی هموار، چشمانی کوچک با مردمک گِرد و دستهایی کوتاه و پاهایی بلند دارند. همچنین این قورباغهها انگشتانی پردهدار برای شنا کردن دارند. گونههای این خانوادهی دندان و زبان ندارند. آنان بهجای زبان با انگشتانشان خوراک را در دهانشان فرو میکنند. برخی از آنان برای تکهتکه کردن خوراک، یک تا چند پنجه در انگشتان پاهای پشتیشان دارند. نرهای این خانواده بدون کیسهی تشدیدگر صدا و تارهای صوتی هستند. همچنین گونههای این خانواده همگی آبزی هستند. قورباغهی پنجهدار کوتولهی کنگو با درازای ۳/۵ سانتیمتر و وزغ سورینامی معمولی با درازای ۱۷/۱ سانتیمتر، کوچکترین و بزرگترین گونههای خانوادهی قورباغههای بیزبان بهشمار میروند. در این نوشته با ۱۸ گونهی این خانواده آشنا میشویم.
چند نکته برای آشنایی بیشتر با دوزیستان و قورباغهها: قورباغه یا غوک جانوری دوزیست از راستهی بیدُمسانان است. دوزیستان جانورانی خونسرد هستند که از دیدگاه فرگشتی میان ماهیان و خزندگان جای میگیرند. بیشتر دوزیستان تخمگذارند. نوزادی که از تخم بیرون میآید لارو نامیده میشود. لاروها گام به گام و با فرآیندی بهنام دگردیسی به جانوری بالغ دگرگون میشوند. دوزیستان نوزادی خود را در آب و بزرگسالی خود را در خشکی و آب زندگی میکنند. آنان بدنی برهنه و بدون پولک دارند. بیشتر دوزیستان از راه ششها و پوست خود دموبازدم انجام میدهند. پوست باید همیشه نمناک باشد تا بتواند اکسیژن را دریافت کند. اگر پوست آنان خشک شود، نمیتوانند دموبازدم انجام دهند، پس میمیرند. اکسیژن دریافت شده از راه پوست به درون رگهای خونی زیر پوست میرود و رگها نیز اکسیژن را به بخشهای گوناگون بدن میرسانند. دوزیستان دارای سه گونه غده به نامهای غدههای موکوسی، غدههای دانهدار و غدههای لولهای هستند. غدههای موکوسی پوست را نمناک نگاه میدارند. غدههای دانهدار از پوست زهر تراوش میکنند و غدههای لولهای از پوست مادهای چسبناک تراوش میکنند. مادهی چسبناک برای چسبیدن جانور نر به ماده در هنگام جفتگیری کاربرد دارد.
قورباغهها خونسرد هستند، بهگونهای که درجهی دمای بدن آنان، همانند درجهی دمای هوا یا آب پیرامون آنان است. زمانی که بدنشان سرد میشود، آفتاب میگیرند تا گرم شوند و زمانی که بدنشان بیش از اندازه گرم میشود، به درون آب میروند تا خنک شوند. قورباغهها در آب تخمگذاری میکنند. تخمهای آنان درون لایهای از مادهای ژلاتینی جای گرفتهاند. هنگامی که نوزاد سر از تخم بیرون میآورد، مانند ماهیان باله دارد. او میتواند با بالهها و دُم بلندش شنا کند. قورباغهی نابالغ از راه آبشش دموبازدم انجام میدهد و تا زمانی که به بلوغ نرسیده است از آب بیرون نمیآید. با رشد نوزاد قورباغه، نخست پاهای پشتی و پس از آن پاهای جلویی او رشد میکنند. سپس ششها بزرگ میشوند و قورباغهی جوان با نگه داشتن سر خود در بالای آب، میتواند دموبازدم انجام داده و کمکم از آب بیرون بیاید. رفته رفته دُم او کوتاهتر میشود تا اینکه قورباغهی جوان همانند قورباغههای بالغ میشود.
قورباغهها دارای بدنی کوتاه و بدون دُم هستند. آنان همچنین زبان چسبندهی درازی دارند. درازای این زبان کموبیش یک سوم درازای بدن آنهاست. زبان قورباغهها بهجای پشت در جلوی دهان آنان جای گرفته است. آنان زبان خود را به بیرون پرتاب میکنند و با آن حشرات را شکار میکنند. زبان نیرومند آنان میتواند با سرعت فراوانی به شکار رسیده و با گرفتن آن به سوی دهان بازگردد. قورباغهها دندانهایی بهنام وومرین دارند که در آروارهی بالا و در بخش جلویی دهان آنان جای گرفته است. دندانهای آروارهی بالایی کمتوانند، آروارهی پایینی نیز دندان ندارند. از همین روی قورباغهها نمیتوانند خوراک را بجوند. آنان این دندانها را برای گرفتن و نگه داشتن شکار بهکارگیری میکنند و سپس خوراک را یکجا فرو میبرند. قورباغهها گوش بیرونی ندارند. بهجای آن تمپانوم یا طبلگوش یا پردهگوش دارند که در دو سوی سر آنان جای دارد. موجهای صدا پردهگوش را میلرزاند، سپس پردهگوش موجها را به گوش میانی و گوش میانی موجها را به مغز میرساند.
قورباغههای نر دارای کیسههای صدای درونی در گلو یا دو سوی گردن هستند. با آنکه این کیسهها در درون بدن قورباغه جای دارند، ولی در زمانی که از هوا پُر میشوند، پوست نرم بیرونی بدن نیز باد کرده و برآمده میشود. بهکارگیری کیسهی صدا بدین گونه است که قورباغهی نر هوا را فرو برده و سوراخهای بینی و دهان خود را میبندد. سپس با فشار، هوا را میان دهان و ششهای خود پس و پیش میکند. زمانی صدا پدید میآید که هوا از روی تارهای آوایی گذر کند و آنها را بلرزاند. زمانی که قورباغه آواز میخواند، کیسههای صدا همانند یک تشدیدگر کار میکند و توان صدای قورباغه را افزایش میدهد.
قورباغهها و وزغها همانند یکدیگرند، ولی ناهمگونیهایی با یکدیگر دارند. بیشتر قورباغهها پوستی هموار، نرم و نمنک دارند و در نزدیکی آبها زندگی میکنند. ولی بیشتر وزغها پوستی ناهموار، خشک و زگیلمانند دارند و بیشتر خشکیزی هستند. قورباغهها دستهایی کوتاه و پاهایی بلند دارند، از همین روی بهجای راه رفتن، میجهند. ولی وزغها دستها و پاهایی هماندازه دارند، از همین روی بهجای پریدن، راه میروند. بیشتر قورباغهها انگشتانی پردهدار برای شنا کردن دارند، ولی وزغها دارای انگشتانی بدون پرده هستند.
برخی از قورباغهها درختی هستند و بسیار کم به روی زمین میآیند. برخی نیز دالانساز هستند و در زیر زمین زندگی میکنند و تنها برای زادآوری به روی زمین میآیند. گروهی از قورباغهها زهرآگین هستند، بهگونهای که برخی از آنان از زهرآگینترین جانوران خشکیزی زمین بهشمار میروند.
سردهی قورباغههای کوتولهی آفریقایی Hymenochirus

نام: قورباغهی پنجهدار کوتولهی کنگو Congo dwarf clawed frog
نام علمی: Hymenochirus boettgeri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای باتلاقی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، چشمهها و واحههای آب شیرین، جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری و آبگیرهای کشورهای گینهی استوایی، گابن، جمهوری کنگو، شمال جمهوری دموکراتیک کنگو، جنوب کامرون، جنوب شرقی کشور نیجریه و جنوب جمهوری آفریقای مرکزی در غرب و مرکز قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۳/۵ سانتیمتر
نگاره: Ron DeCloux
سردهی وزغهای سورینامی Pipa

نام: وزغ سورینامی آلبینا Albina Surinam toad
نام علمی: Pipa aspera
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشورهای گویان، گویان فرانسه و سورینام در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: -
نگاره: Matthieu Berroneau

نام: وزغ سورینامی کاروالیو Carvalho's Surinam toad
نام علمی: Pipa carvalhoi
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، آبگیرها و آبگیرهای آبزیپروری ایالتهای آلاگواس، باهیا، سئارا، اسپیریتو سانتو، مینا ژرایس، پارائیبا، پرنامبوکو و ریو گراندهی شمالی در شرق کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۲ تا ۵/۷ سانتیمتر برای نرها و ۴/۱ تا ۶/۸ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Renato Augusto Martins

نام: وزغ سورینامی مایرز Myers' Surinam toad
نام علمی: Pipa myersi
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای باتلاقی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای شرق کشور پاناما در شرق آمریکای مرکزی
اندازه: بدن به درازای ۳/۶ تا ۴/۲ سانتیمتر
نگاره: ProAves Colombia

نام: وزغ سورینامی سابانا Sabana Surinam toad
نام علمی: Pipa parva
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و نمناک، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، چراگاهها، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، آبگیرهای آبزیپروری، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای شمال غربی کشور ونزوئلا و شمال شرقی کشور کلمبیا در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۲/۸ تا ۳/۷ سانتیمتر برای نرها و ۲/۷ تا ۴/۴ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Brian Gratwicke

نام: وزغ سورینامی معمولی (وزغ انگشتستارهای) Common Surinam toad
نام علمی: Pipa pipa
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای باتلاقی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشورهای گویان، گویان فرانسه، سورینام، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا، کلمبیا، شرق اکوادور، شرق پرو، شمال بولیوی و شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۱۰/۶ تا ۱۵/۴ سانتیمتر برای نرها و ۱۰/۵ تا ۱۷/۱ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Harry Williams
(آشنایی بیشتر با وزغ سورینامی معمولی)

نام: وزغ سورینامی اوتینگا Utinga Surinam toad
نام علمی: Pipa snethlageae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی غرب کشور کلمبیا، شمال غربی پرو، شمال گویان فرانسه و ایالتهای آمازوناس و پارا در شمال برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: -
نگاره: Frank Deschandol
سردهی قورباغههای پنجهدار Xenopus

نام: قورباغهی پنجهدار آفریقایی African clawed frog
نام علمی: Xenopus laevis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم؛ خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، چشمهها و واحههای آب شیرین، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی، منطقههای شهری، جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، آبگیرهای آبزیپروری، حفاریهای باز، زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری)، زمینهای کشاورزی تندابی موسمی، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای بوتسوانا، سواتینی، لسوتو، مالاوی، موزامبیک، نامیبیا، آفریقای جنوبی، زامبیا و زیمبابوه در جنوب قارهی آفریقا (قورباغهی پنجهدار آفریقایی به کشورهای آمریکا، مکزیک، شیلی، پرتغال، فرانسه، چین، ژاپن، جزیرهی سیسیل وابسته به کشور ایتالیا و جزیرهی جاوه وابسته به کشور اندونزی نیز برده شده و جانور بومی این سرزمینها بهشمار نمیرود.)
اندازه: وزن ۶۰ گرم برای نرها و ۲۰۰ گرم برای مادهها، بدن به درازای ۴/۶ تا ۹/۸ سانتیمتر برای نرها و ۵/۷ تا ۱۴/۷ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Ashley Tubbs

نام: قورباغهی پنجهدار کیپ Cape clawed frog
نام علمی: Xenopus gilli
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای و آبگیرهای جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۵/۵ تا ۶ سانتیمتر
نگاره: Chris Verwey

نام: قورباغهی پنجهدار کامرون Cameroon clawed frog
نام علمی: Xenopus epitropicalis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری و آبگیرهای کشورهای گینهی استوایی، گابن، جمهوری کنگو، جمهوری دموکراتیک کنگو، جنوب کامرون و شمال آنگولا در غرب و مرکز قارهی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Brian Gratwicke

نام: قورباغهی پنجهدار اریتره Eritrea clawed frog
نام علمی: Xenopus clivii
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ و دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی غرب کشور اتیوپی، مرکز اریتره، شمال غربی کنیا و جنوب شرقی سودان جنوبی در شرق قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتیمتر برای نرها و ۸ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Timothy J. Colston

نام: قورباغهی پنجهدار مارسابیت Marsabit clawed frog
نام علمی: Xenopus borealis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، چراگاهها و آبگیرهای کشورهای کشورهای کنیا و تانزانیا در شرق قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۵ تا ۶ سانتیمتر برای نرها و ۵/۹ تا ۸ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Marius Burger

نام: قورباغهی پنجهدار آندره Andre's clawed frog
نام علمی: Xenopus andrei
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای جنوب کشور کامرون، شمال شرقی گابن، شرق گینهی استوایی، جنوب غربی جمهوری آفریقای مرکزی و شمال جمهوری کنگو در غرب قارهی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Adam Bewick

نام: قورباغهی پنجهدار دریاچهی ویکتوریا Lake Victoria clawed frog
نام علمی: Xenopus victorianus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم؛ خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی، منطقههای شهری، جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، آبگیرهای آبزیپروری، حفاریهای باز، زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری) و زمینهای کشاورزی تندابی موسمی کشورهای اوگاندا، رواندا، بوروندی، جنوب سودان جنوبی، غرب کنیا، شرق جمهوری دموکراتیک کنگو و شمال و غرب تانزانیا در شرق قارهی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Matthieu Berroneau

نام: قورباغهی پنجهدار غربی Western clawed frog
نام علمی: Xenopus tropicalis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای نمناک، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، باغهای روستایی، جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، آبگیرهای آبزیپروری، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای کشورهای بنین، بورکینافاسو، کامرون، ساحل عاج، گینهی استوایی، گامبیا، غنا، گینه، گینهی بیسائو، لیبریا، نیجریه، سنگال، سیرالئون و توگو در غرب قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۲/۸ تا ۵/۵ سانتیمتر
نگاره: Gabri Mtnez

نام: قورباغهی پنجهدار اوگاندا Uganda clawed frog
نام علمی: Xenopus ruwenzoriensis
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، باغهای روستایی و جنگلهای پیشین بهسختی ویران شدهی نیمهگرمسیری یا گرمسیری غرب کشور اوگاندا و شرق جمهوری دموکراتیک کنگو در مرکز قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۵ تا ۱۰ سانتیمتر
نگاره: Gauvain_Saucy

نام: قورباغهی پنجهدار مولر Muller's clawed frog
نام علمی: Xenopus muelleri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای خشک و نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای بلندیهای نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم؛ خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، چشمهها و واحههای آب شیرین، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، باغهای روستایی، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، حفاریهای باز، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای شمال شرقی کشور چاد در شمال قارهی آفریقا و کشورهای تانزانیا، اوگاندا، رواندا، مالاوی، موزامبیک، زامبیا، زیمبابوه، اسواتینی، جنوب کنیا، شمال بوتسوانا، شمال شرقی نامیبیا و شمال شرقی آفریقای جنوبی در جنوب شرقی قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۳/۸ تا ۶ سانتیمتر
نگاره: John Lyakurwa

نام: قورباغهی پنجهدار دریاچهی اوکو Lake Oku clawed frog
نام علمی: Xenopus longipes
پایندگی: گونهی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: دریاچههای آب شیرین همیشگی (دریاچهی اوکو) در غرب کشور کامرون در غرب قارهی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۲/۸ تا ۳/۱ سانتیمتر برای نرها و ۳/۲ تا ۳/۶ سانتیمتر برای مادهها
نگاره: Lars Fehlandt
بنمایگان: wikipedia - animaldiversity - amphibiaweb
گردآوری: فرتورچین





