جانوران مهره‌دار - پرندگان: گونه‌های خانواده‌ی کلاغان (بخش نخست)

جانوران مهره‌دار - پرندگان: گونه‌های خانواده‌ی کلاغان (بخش نخست)

خانواده‌ی کلاغان Corvidae، خانواده‌ای از زیر راسته‌ی گنجشک‌سانیان، از راسته‌ی گنجشک‌سانان و از رده‌ی پرندگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۳۹ گونه است که در ۵۰ سرده دسته‌بندی شده‌اند. تاکنون ۷ گونه از خانواده‌ی کلاغان نابود شده و از میان رفته‌اند. کلاغان خانواده‌ای از پرندگان هستند که دربرگیرنده‌ی کلاغ‌ها، زاغ‌ها، زاغی‌ها، غراب‌ها، جیجاق‌ها، زاغچه‌ها و فندق‌شکن‌ها می‌شوند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان جیجاق اوراسیایی، زاغی اوراسیایی، غراب معمولی، کلاغ لاشه و کلاغ سیاه را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی کلاغان در همه‌ی قاره‌های جهان به جز جنوبگان و جنوب آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند. این پرندگان بال‌هایی بزرگ و پهن، دُمی کوتاه، چشمانی درشت و نوکی بلند و خمیده دارند. همچنین آنان پاهایی نیرومند و پنجه‌هایی بلند، نوک‌تیز و خمیده دارند. گونه‌های خانواده‌ی کلاغان گروه‌زیست هستند و در دسته‌های بزرگ و در کنار هم زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های راسته‌ی گنجشک‌سانان سالی دو بار پرریزی دارند، ولی کلاغ‌ها سالانه تنها یک بار پرریزی می‌کنند. گونه‌های این خانواده همه‌چیزخوارند. آنان بی‌مهرگان و حشرات، تخم و جوجه‌ی پرندگان، پستانداران کوچک، میوه، دانه، لاشه‌ی جانوران و زباله‌ها را می‌خورند.
کلاغ‌ها یکی از باهوش‌ترین جانوران روی زمین هستند. مغز کلاغ در برابر مغز پرندگان دیگر کم‌وبیش بزرگ‌تر و فرگشت‌یافته‌تر است. توان مغزی در گونه‌هایی از خانواده‌ی کلاغان با برخی از نخستی‌سانان برابری می‌کند. برای نمونه آنان برای شکستن و خوردن میوه‌هایی همچون گردو یا فندق،​ آن‌ها را در کف خیابان می‌گذارند تا خودروها از روی‌شان بگذرند. سپس برای خوردن میوه‌ها بازمی‌گردند. برخی از آنان همچون کلاغ کالدونیای نو این توانایی را دارند که ابزار بسازند و آن را به‌کارگیری کنند. کلاغ کالدونیای نو می‌تواند قلاب بسازد و نیز با آینه کار کند. این پرنده با شاخه‌ی گیاهان قلاب درست می‌کند و با آن خوراک دلخواهش را از سوراخ‌های کوچک درختان بیرون می‌آورد. جیجاق کوتوله با وزن ۴۰ تا ۴۲ گرم و درازای ۲۰ تا ۲۳ سانتی‌متر و غراب معمولی با وزن ۶۹۰ تا ۲۰۰۰ گرم و درازای ۵۴ تا ۶۷ سانتی‌متر کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی کلاغان به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی کلاغان می‌پردازد با ۳۰ گونه (از ۱۲۰ گونه) آشنا می‌شویم.

 

سرده‌ی زاغ‌های کوهی Pyrrhocorax

 

زاغ نوک‌سرخ

نام: زاغ نوک‌سرخ Red-billed chough
نام علمی: Pyrrhocorax pyrrhocorax
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای، سبزه‌زارهای معتدل، منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی)، کرانه‌های صخره‌ای، استخرهای کشندی، صخره‌های دریایی و جزیره‌های فراکرانه‌ای صخره‌ای و چراگاه‌های جنوب قاره‌ی اروپا، جزیره‌های بریتانیا و ایرلند در شمال غربی قاره‌ی اروپا، شرق و شمال غربی قاره‌ی آفریقا، شمال منطقه‌ی خاورمیانه همچون ایران، منطقه‌‌ی قفقاز، آسیای میانه و بخش‌هایی از شمال کشورهای هند و چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۳۱۰ گرم، بدن به درازای ۳۹ تا ۴۰ سانتی‌متر، بازه‌ی میان دو سر بال‌ها ۷۳ تا ۹۰ سانتی‌متر
نگاره: Luc Brient

 

زاغ نوک‌زرد (زاغ آلپی)

نام: زاغ نوک‌زرد (زاغ آلپی) Yellow-billed chough
نام علمی: Pyrrhocorax graculus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای معتدل، منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی)، چراگاه‌ها و منطقه‌های شهری جنوب قاره‌ی اروپا، شمال غربی قاره‌ی آفریقا، شمال منطقه‌ی خاورمیانه همچون ایران، منطقه‌‌ی قفقاز، آسیای میانه و بخش‌هایی از شمال کشورهای هند، نپال و چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۸۸ تا ۲۵۲ گرم، بدن به درازای ۳۷ تا ۳۹ سانتی‌متر، بازه‌ی میان دو سر بال‌ها ۷۵ تا ۸۵ سانتی‌متر
نگاره: Paula Alçada

 

سرده‌ی زاغ‌های خاور دور Crypsirina

 

زاغ درختی دم‌پارویی

نام: زاغ درختی دم‌پارویی Racket-tailed treepie
نام علمی: Crypsirina temia
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های دارای پوشش گیاهی مانگرو نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری بالاتر از تراز کشندی و درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای تایلند، کامبوج، ویتنام، لائوس، جنوب چین و ویتنام و جزیره‌های سوماترا، جاوه و بالی کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۱۴ تا ۱۴۵ گرم، بدن به درازای ۳۱ تا ۳۳ سانتی‌متر
نگاره: Sheau Torng Lim

 

زاغ درختی کلاه‌دار

نام: زاغ درختی کلاه‌دار Hooded treepie
نام علمی: Crypsirina cucullata
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشور میانمار در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۳۰ تا ۱۳۵ گرم، بدن به درازای ۲۹ تا ۳۱ سانتی‌متر
نگاره: Pieter Verheij

 

سرده‌ی زاغ‌های درختی دُم‌دراز Dendrocitta

 

زاغ درختی خاکستری

نام: زاغ درختی خاکستری Grey treepie
نام علمی: Dendrocitta formosae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، زمین‌های کشت‌پذیر و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای پاکستان، هند، نپال، بوتان، بنگلادش، چین، هنگ کنگ، لائوس، میانمار، تایلند و ویتنام و جزیره‌ی تایوان در جنوب، جنوب شرقی و شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۸۹ تا ۱۲۱ گرم، بدن به درازای ۳۶ تا ۴۰ سانتی‌متر
نگاره: チンさん (Chin-san)

 

زاغ درختی حنایی

نام: زاغ درختی حنایی Rufous treepie
نام علمی: Dendrocitta vagabunda
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، زمین‌های کشت‌پذیر و منطقه‌های شهری کشورهای پاکستان، هند، نپال، بوتان، بنگلادش، کامبوج، میانمار، لائوس و تایلند در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۹۰ تا ۱۳۰ گرم، بدن به درازای ۴۶ تا ۵۰ سانتی‌متر، بال‌ها به درازای ۱۴ تا ۱۷ سانتی‌متر
نگاره: Henry Koh

 

زاغ درختی طوقی

نام: زاغ درختی طوقی Collared treepie
نام علمی: Dendrocitta frontalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال شرقی کشور هند، جنوب چین، بوتان، بنگلادش، میانمار و ویتنام در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۰۰ گرم، بدن به درازای ۳۸ سانتی‌متر
نگاره: David Beadle

 

زاغ درختی سوماترا

نام: زاغ درختی سوماترا Sumatran treepie
نام علمی: Dendrocitta occipitalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، کلان‌کشتزارها و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جزیره‌ی سوماترای کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۸۰ تا ۱۰۲ گرم، بدن به درازای ۴۰ سانتی‌متر
نگاره: Mike Nelson-Birdtour ASIA

 

زاغ درختی بورنئو

نام: زاغ درختی بورنئو Bornean treepie
نام علمی: Dendrocitta cinerascens
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، کلان‌کشتزارها و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای اندونزی و مالزی در جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۵ گرم، بدن به درازای ۴۰ سانتی‌متر
نگاره: Tony Knight

 

زاغ درختی شکم‌سفید

نام: زاغ درختی شکم‌سفید White-bellied treepie
نام علمی: Dendrocitta leucogastra
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، کلان‌کشتزارها و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری رشته‌کوه گهات غربی در جنوب غربی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۵ گرم، بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Alex Antal

 

زاغ درختی آندامان

نام: زاغ درختی آندامان Andaman treepie
نام علمی: Dendrocitta bayleyii
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری گروه‌جزیره‌ی آندامان وابسته به کشور هند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۹۲ تا ۱۱۳ گرم، بدن به درازای ۳۲ سانتی‌متر
نگاره: Dave Irving

 

سرده‌ی زاغی‌های سیاه Platysmurus

 

زاغ سیاه مالایی

نام: زاغ سیاه مالایی Malayan black magpie
نام علمی: Platysmurus leucopterus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های باتلاقی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جنوب کشور میانمار، جنوب کشور تایلند، کشور مالزی در شبه‌جزیره‌ی مالزی و جزیره‌ی سوماترای کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۷۸ تا ۱۸۲ گرم، بدن به درازای ۳۹ تا ۴۱ سانتی‌متر
نگاره: zaharudin esa

 

زاغ سیاه بورنئو

نام: زاغ سیاه بورنئو Bornean black magpie
نام علمی: Platysmurus aterrimus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های باتلاقی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۸۰ گرم، بدن به درازای ۴۱ تا ۴۳ سانتی‌متر
نگاره: Mike Prince

 

سرده‌ی زاغ‌های درختی دم‌دندانه‌ای Temnurus

 

زاغ درختی دم‌دندانه‌ای

نام: زاغ درختی دم‌دندانه‌ای Ratchet-tailed treepie
نام علمی: Temnurus temnurus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری بخش‌هایی از کشورهای کامبوج، تایلند، ویتنام و لائوس و جزیره‌ی هاینان کشور چین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۳۸ گرم، بدن به درازای ۳۲ تا ۳۵ سانتی‌متر
نگاره: Jason Thompson

 

سرده‌ی زاغی‌های سبز Cissa

 

زاغی سبز معمولی

نام: زاغی سبز معمولی Common green magpie
نام علمی: Cissa chinensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در شمال شرقی کشور هند، جنوب چین و بخش‌هایی از کشورهای بوتان، نپال، بنگلادش، کامبوج، میانمار، لائوس، تایلند، ویتنام، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۰ تا ۱۳۳ گرم، بدن به درازای ۳۷ تا ۳۹ سانتی‌متر
نگاره: Weng Keong Liew

 

زاغی سبز هندوچین

نام: زاغی سبز هندوچین Indochinese green magpie
نام علمی: Cissa hypoleuca
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای ویتنام، لائوس و کامبوج و بخش‌هایی از کشورهای تایلند و چین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۵ گرم، بدن به درازای ۳۴ تا ۳۵ سانتی‌متر
نگاره: Lawrence Neo

 

زاغی سبز جاوه‌ای

نام: زاغی سبز جاوه‌ای Javan green magpie
نام علمی: Cissa thalassina
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری غرب جزیره‌ی جاوه‌ی کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۴ تا ۱۳۰ گرم، بدن به درازای ۲۴ تا ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Andrew Owen

 

زاغی سبز بورنئو

نام: زاغی سبز بورنئو Bornean green magpie
نام علمی: Cissa jefferyi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای مالزی و اندونزی در شمال جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۵ گرم، بدن به درازای ۲۷ تا ۳۸ سانتی‌متر، بال‌ها به درازای ۱۳ سانتی‌متر
نگاره: Zulkifli Ishak

 

سرده‌ی زاغی‌های آبی Urocissa

 

زاغی آبی تایوان (زاغی آبی فرمزی یا فورموسان)

نام: زاغی آبی تایوان (زاغی آبی فرمزی یا فورموسان) Taiwan blue magpie
نام علمی: Urocissa caerulea
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۲۵۴ تا ۲۶۰ گرم، بدن به درازای ۶۳ تا ۶۸ سانتی‌متر (دربرگیرنده‌ی دُمی به درازای ۳۴ تا ۴۲ سانتی‌متر)، بال‌ها به درازای ۱۸ تا ۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Kong K S

 

زاغی آبی نوک‌سرخ

نام: زاغی آبی نوک‌سرخ Red-billed blue magpie
نام علمی: Urocissa erythroryncha
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، زمین‌های کشت‌پذیر و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال کشور هند و بخش‌هایی از کشورهای نپال، بنگلادش، چین، میانمار، لائوس، تایلند، ویتنام و کامبوج در جنوب، شرق و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۹۶ تا ۲۳۲ گرم، بدن به درازای ۶۵ تا ۶۸ سانتی‌متر
نگاره: Chris_Chau

 

زاغی آبی نوک‌زرد

نام: زاغی آبی نوک‌زرد Yellow-billed blue magpie
نام علمی: Urocissa flavirostris
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، زمین‌های کشت‌پذیر، کلان‌کشتزارها و جنگل‌های پیشین به‌سختی ویران شده‌ی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال کشورهای پاکستان و هند، نپال و بوتان، جنوب چین و شمال کشورهای میانمار و ویتنام در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۳۲ تا ۱۸۰ گرم، بدن به درازای ۵۵ تا ۶۶ سانتی‌متر (دربرگیرنده‌ی دُمی به درازای ۴۶ سانتی‌متر)
نگاره: Chandramouli Ganguly

 

زاغی آبی سری‌لانکا

نام: زاغی آبی سری‌لانکا Sri Lanka blue magpie
نام علمی: Urocissa ornata
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و کلان‌کشتزارهای کشور جزیره‌ای سری‌لانکا در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۹۶ گرم، بدن به درازای ۴۲ تا ۴۷ سانتی‌متر
نگاره: TP Jay

 

زاغی بال‌سفید

نام: زاغی بال‌سفید White-winged magpie
نام علمی: Urocissa whiteheadi
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جزیره‌ی هاینان در جنوب کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۲۰۰ گرم، بدن به درازای ۴۳ تا ۴۶ سانتی‌متر
نگاره: Vincent Wang

 

سرده‌ی جیجاق‌های بلوطی یا جیجاق‌های جیرجیری Garrulus

 

جیجاق اوراسیایی

نام: جیجاق اوراسیایی Eurasian jay
نام علمی: Garrulus glandarius
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، جنگل‌های دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، باغ‌های روستایی و منطقه‌های شهری قاره‌ی اروپا، شمال غربی قاره‌ی آفریقا، شرق و شمال مرکز قاره‌ی آسیا، منطقه‌ی قفقاز، شمال منطقه‌ی خاورمیانه و شمال شبه‌قاره‌ی هند
اندازه: وزن ۱۴۰ تا ۱۹۰ گرم، بدن به درازای ۳۴ تا ۳۵ سانتی‌متر، بازه‌ی میان دو سر بال‌ها ۵۲ تا ۵۸ سانتی‌متر
نگاره: **Blue Tit**
(آشنایی بیشتر با جیجاق اوراسیایی)

 

جیجاق سرسیاه

نام: جیجاق سرسیاه Black-headed jay
نام علمی: Garrulus lanceolatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و زمین‌های کشت‌پذیر شرق کشور افغانستان، شمال پاکستان، شمال هند و غرب نپال در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۸۴ تا ۱۰۴ گرم، بدن به درازای ۳۳ سانتی‌متر
نگاره: Dilip Gupta

 

جیجاق لیدت

نام: جیجاق لیدت Lidth's jay
نام علمی: Garrulus lidthi
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جزیره‌های آمامی اوشیما و توکونوشیما وابسته به کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۵ گرم، بدن به درازای ۳۸ سانتی‌متر
نگاره: -

 

سرده‌ی زاغ‌های زمینی Podoces

 

زاغ زمینی هندرسون (زاغ زمینی مغولی)

نام: زاغ زمینی هندرسون (زاغ زمینی مغولی) Henderson's ground jay
نام علمی: Podoces hendersoni
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های معتدل غرب کشور مغولستان، شمال چین و بخش کوچکی از جنوب روسیه و شرق قزاقستان در  آسیای میانه
اندازه: وزن ۱۰۴ تا ۱۴۰ گرم، بدن به درازای ۲۸ سانتی‌متر
نگاره: Purevsuren Tsolmonjav

 

زاغ زمینی سین‌کیانگ

نام: زاغ زمینی سین‌کیانگ Xinjiang ground jay
نام علمی: Podoces biddulphi
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های معتدل منطقه‌ی خودگردان سین‌کیانگ در شمال غربی کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱۲۰ تا ۱۴۱ گرم، بدن به درازای ۲۶ تا ۳۱ سانتی‌متر
نگاره: Vincent Wang

 

زاغ زمینی ایرانی

نام: زاغ زمینی ایرانی Persian ground jay
نام علمی: Podoces pleskei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های معتدل شرق و جنوب شرقی کشور ایران در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۸۵ تا ۹۰ گرم، بدن به درازای ۲۴ تا ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: مهدی جلال‌پور
زاغ‌های زمینی ایرانی توانایی پرواز دارند، ولی بر روی زمین به گونه‌ی زیگزاگی و با سرعت نزدیک به ۲۰ کیلومتر بر ساعت می‌دوند.

 

زاغ زمینی ترکستان (زاغ زمینی خاکستری)

نام: زاغ زمینی ترکستان (زاغ زمینی خاکستری) Turkestan ground jay
نام علمی: Podoces panderi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های معتدل شمال کشور ترکمنستان، مرکز ازبکستان و بخش‌های کوچکی از جنوب و شرق قزاقستان در آسیای میانه
اندازه: وزن ۸۶ تا ۹۶ گرم، بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Steve Rooke

 

گونه‌های خانواده‌ی کلاغان (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم) - (بخش چهارم)

 

بن‌مایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۱۱ مشارکت کننده