در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۹۰ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

غزل شماره‌ی ۹۰ - ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت

۱. ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت - بنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت
معنی: ای نسیم صبا که به‌مانند هدهد، پرنده پیامی، تو را به کشور صبا روانه می‌کنم. ببین که تو را به چه جای دوری می‌فرستم.

۲. حیف است طایری چو تو در خاک‌دانِ غم - زین جا به آشیانِ وفا می‌فرستمت
معنی: حیف از پرنده‌ای چون تو است که در این سرزمین غم‌انگیز باشد. تو را از این‌جا به کانون وفا و کوی جانان رهسپار می‌کنم.

۳. در راهِ عشق مرحله‌ی قُرب و بُعد نیست - می‌بینمت عیان و دعا می‌فرستمت
معنی: در امر عشق مسئله‌ی نزدیک و دور بودن مطرح نیست من به وضوح تو را می‌بینم و به‌سوی تو دعا می‌فرستم.

۴. هر صبح و شام قافله‌ای از دعای خیر - در صحبتِ شمال و صبا می‌فرستمت
معنی: هر بامداد و شامگاه کاروانی از دعای خیر به همراهی نسیم شمال و صبا به‌سویت گسیل می‌دارم.

۵. تا لشکرِ غمت نکند مُلکِ دل خراب - جانِ عزیزِ خود به نوا می‌فرستمت
معنی: برای این‌که هجوم سپاه غم تو سبب ویرانی ملک دلم نشود جان عزیز خود را به‌عنوان گروگان به پیش تو می‌فرستم.

۶. ای غایب از نظر که شدی هم‌نشین دل - می‌گویمت دعا و ثنا می‌فرستمت
معنی: ای که از دیده دور و در دلم مآوا داری من دعاگوی توام و به‌سویت درود می‌فرستم.

۷. در رویِ خود تَفَرُّجِ صُنع خدای کن - کآیینه‌ی خدای‌نما می‌فرستمت
معنی: با تماشای صورت خود، از ساخته و پرداخته‌ی آفریدگار لذت ببر زیرا برای تو آیینه‌ای می‌فرستم که چهره خدا را نمایان می‌سازد.

۸. تا مطربان ز شوقِ مَنَت آگهی دهند - قول و غزل به ساز و نوا می‌فرستمت
معنی: برای این‌که مطربان، تو را از شدت عشق و علاقه‌ی من آگاه سازند قول و غزل و آهنگ و نغمه برایت ارسال می‌دارم.

۹. ساقی بیا که هاتفِ غیبم به مژده گفت - با درد صبر کن که دوا می‌فرستمت
معنی: ساقی بیا. (چرا) که فرشته‌ی عالم غیب به من مژده داد که با درد بساز. من برای تو دوا می‌فرستم.

۱۰. حافظ، سرودِ مجلس ما ذکرِ خیرِ توست - بشتاب هان که اسب و قبا می‌فرستمت
معنی: حافظ! ذکر خیر و یاد تو، جای سرود مجلس ما را گرفته است. برایت اسب و قبا می‌فرستم به‌سوی ما شتاب کن.

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۹۰ دیوان حافظ:
در انجام کار تاخیر جایز نیست. لطف همگان شامل حال توست. به تعهداتی که داده‌ای حتما عمل کن که این خود فرجی برای رسیدن به حاجاتت می‌باشد. رنج‌هایی که متحمل می‌شوی بی‌جواب نمی‌ماند. در وفای به‌عهد نیز سرآمد خاص و عام هستی. حیف نیست که به‌خاطر مسائل کوچک غم به دلت راه دهی.

معنی برخی واژگان غزل:
هدهد: مرغ شانه به‌سر، مرغ سلیمان، پوپک.
هدهد صبا: (اضافه‌ی تشبیهی) نسیم صبا به هدهد تشبیه شده.
سبا: نام شهری در یمن که ملکه‌ی آن به‌نام بلقیس بود و بنا به روایتی، سلیمان او را به زنی اختیار کرد.
طایر: پرنده، مرغ پروازی.
خاکدان غم: دنیای خاکی غم‌انگیز.
قرب و بعد: نزدیکی و دوری.
عیان: آشکارا.
در صحبت شمال و صبا: به همراهی باد شمال و نسیم صبا.
نوا: گروگان.
ثنا: درود، تحسین، آفرین.
تفرج: سیر و گردش.
صنع خدای: مصنوع و مخلوق خدای، آفریده خدا.
آیینه خدای‌نما: آیینه‌ای که خدا را نمایان می‌سازد.
قول و غزل: تصانیف سابق از چهار قسمت تشکیل می‌شده: ۱- قول یا شعر عربی، ۲- قول غزل یا شعر فارسی، ۳- ساز یا آهنگ، ۴- نوا یا نغمه‌ای از نغمات موسیقی مثل نغمه‌ی اصفهان و غیره.
هاتف غیب: فرشته‌ی غیب، فرشته‌ای که از عالم غیب آواز می‌دهد، آواز دهنده‌ی غیبی.

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
گردآوری: فرتورچین