در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۳۲۳ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

غزل شماره‌ی ۳۲۳ - ز دست کوته خود زیر بارم

۱. ز دستِ کوتهِ خود زیرِ بارم - که از بالابلندان شرمسارم
معنی: از تهی‌دستی و بی‌چیزی خود در رنج و فشارم. زیرا از روی سهی قامتان زیباروی شرمنده‌ام.

۲. مگر زنجیرِ مویی گیردَم دست - وگر نه سر به شیدایی برآرم
معنی: مگر معشوقی با زلف حلقه‌وار زنجیرمانند خود از من دستگیری کند، وگرنه کارم به دیوانگی خواهد کشید.

۳. ز چشمِ من بپرس اوضاعِ گردون - که شب تا روز اختر می‌شمارم
معنی: اوضاع و احوال این سپهر گردون را از من بپرس که شب تا صبح بیدار و ستاره می‌شمارم.

۴. بدین شکرانه می‌بوسم لبِ جام - که کرد آگه ز رازِ روزگارم
معنی: به تصدق و شکر این‌که جام می، همانند جام جهان‌نمای جمشید، (کیخسرو) مرا از احوال روزگار با خبر ساخت بر لبش بوسه می‌زنم.

۵. اگر گفتم دعایِ مِی فروشان - چه باشد؟ حقِّ نعمت می‌گزارم
معنی: اگر می فروشان را دعا کردم جای شگفتی نیست. از نعمت آن‌ها قدردانی می‌کنم.

۶. من از بازویِ خود دارم بسی شُکر - «که زورِ مردم آزاری ندارم»
معنی: سپاسگزار بازوان خود هستم که نیرومند نیستند و من توان آزردن کسی را ندارم.

۷. سری دارم چو حافظ مست لیکن - به لطف آن سری امیدوارم
معنی: (در این دنیا) سر من مانند حافظ از باده مست است اما به عنایت و لطف خدا (در آن دنیا) امیدوار و دل بسته‌ام.

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۳۲۳ دیوان حافظ:
از روزگار خود بسیار دلگیر و ناراحتید. فکر می‌کنید وجودتان به اندازه‌ی تار مویی با مرگ فاصله دارد. ولی باز هم خدا را شکر می‌کنید. کسانی هستند که اوضاع‌شان بدتر از شما می‌باشد، پس حق نعمت خدا را به‌جای آورید. به بازوی خودتان متکی باشید که با زورگیری از مردم به‌جایی نمی‌رسید. امیدوار باشید که نیت‌تان خواهید رسید.

معنی برخی واژگان غزل:
دستِ کوته: تهی‌دست، دست خالی.
زیر بار بودن: در رنج و فشار بودن.
بالا بلند: بلند بالا، سرو قامت، زیبای سهی قامت.
زنجیر مویی: مویی زنجیر مانند و حلقه حلقه.
شیدایی: دیوانگی.
اختر شمردن: ستاره شمردن در شب، کنایه از بی‌خوابی و بیداری ناشی از فکر و خیال عاشقانه.
به این شُکرانه: به شکر این نعمت.
چه باشد ؟: چیزی نیست، کار مهمی نیست، عجبیب نیست.
حق نعمت گزاردن: از نعمتی که ارزانی شده سپاسگزاری کردن.
به لطف آن سری: ۱. به لطف آن جهانی، به لطف خدا در جهان دیگر، به لطف آن سو. ۲. به لطف صاحب آن سر یعنی به لطف معشوقی که آن سر قضیه است. ۳. سری به زبان عربی به‌معنای شریف و عزیز است، بنابراین چنین معنا می‌دهد: به لطف آن عزیز شریف.

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین