خانواده‌ی کیسه‌ماهیان Bagridae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۲۳۸ گونه است که در ۲۰ سرده دسته‌بندی شده‌اند. تاکنون ۴ سرده از خانواده‌ی کیسه‌ماهیان نابود شده و از میان رفته‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان گربه‌ماهیی آفتابی، گربه‌ماهیی دم‌سرخ آسیایی و گربه‌ماهیی اوسوری، نیزه‌دار سیاه، کامپانگو و ریتا را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی کیسه‌ماهیان در زیستگاه‌های آب شیرین منطقه‌های گرمسیری قاره‌های آفریقا و آسیا زندگی می‌کنند. دامنه‌ی زیستگاه آنان در قاره‌ی آسیا از کشور ژاپن تا جزیره‌ی بورنئو است. بیشتر گونه‌های این خانواده در زیستگاه‌های آب شیرین زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان ۴ جفت سبیلک در نزدیکی دهان‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. گونه‌های خانواده‌ی کیسه‌ماهیان دارای باله‌ی چربی و باله‌ی دُمی دو شاخه هستند. پیش از باله‌ی پشتی یک پرتو سخت جای گرفته و پرتوهای سخت باله‌های سینه‌ای دندانه‌دار هستند. Nanobagrus immaculatus (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۲/۹ سانتی‌متر و Sperata acicularis و Sperata aor (در فهرست زیر نیستند.) با درازای ۱۸۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی کیسه‌ماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۲۰ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی Bagrichthys

نام: نیزه‌دار سیاه Black lancer
نام علمی: Bagrichthys macracanthus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Aqvium.ru

سرده‌ی Bagroides

نام: -
نام علمی: Bagroides melapterus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳۴ سانتی‌متر
نگاره: Estalens.fr

سرده‌ی Bagrus

نام: کامپانگو Kampango
نام علمی: Bagrus meridionalis
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشور مالاوی، شمال غربی موزامبیک و جنوب غربی تانزانیا در شرق قاره‌ی آفریقا (بیشتر دریاچه‌های مالاوی و مالومبه و حوضه‌ی رود شایر)
اندازه: وزن ۹/۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Alexander Tiepsman

سرده‌ی Batasio

نام: -
نام علمی: Batasio fasciolatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت‌های آروناچال پرادش و بنگال غربی در شمال شرقی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا (بیشتر زهکشی رود براهماپوترا)
اندازه: بدن به درازای ۷/۱ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schäfer

سرده‌ی کیسه‌ماهی‌های خاوردور Hemibagrus

نام: -
نام علمی: Hemibagrus nemurus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی جزیره‌ی جاوه وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶۵ سانتی‌متر
نگاره: Chien Lee

نام: گربه‌ماهی چشم‌بلوری Crystal-eyed catfish
نام علمی: Hemibagrus wyckii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و منطقه‌های ذخیره‌سازی آب کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند، ویتنام، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹۰ سانتی‌متر
نگاره: World-rivers.net

نام: گربه‌ماهی دم‌سرخ آسیایی Asian redtail catfish
نام علمی: Hemibagrus wyckioides
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و منطقه‌های ذخیره‌سازی آب کشورهای کامبوج، لائوس، میانمار، تایلند، ویتنام و استان یون‌نان در جنوب چین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: وزن ۸۶ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Zooish

سرده‌ی Horabagrus

نام: گربه‌ماهی آفتابی Sun catfish
نام علمی: Horabagrus brachysoma
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی، دلتاهای درون‌بومی همیشگی، دریاچه‌های قلیایی یا لب‌شور یا آب شور همیشگی، منطقه‌های ذخیره‌سازی آب و آبگیرهای رشته‌کوه گهات غربی در ایالت‌های کرناتکه و کرالا در جنوب غربی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Jan Joseph George

نام: -
نام علمی: Horabagrus nigricollaris
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در ایالت کرالا در جنوب کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود چالاکودی)
اندازه: بدن به درازای ۲۷ سانتی‌متر
نگاره: Beta Mahatvaraj

سرده‌ی Hyalobagrus

نام: -
نام علمی: Hyalobagrus flavus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴/۴ سانتی‌متر
نگاره: A2be

نام: گربه‌ماهی سایه Shadow catfish
نام علمی: Hyalobagrus ornatus
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور مالزی در شبه‌جزیره‌ی مالزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳ سانتی‌متر
نگاره: Fishtopia.de

سرده‌ی چاموها Mystus

نام: -
نام علمی: Mystus bocourti
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای چائو پرایا، مکونگ و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۲۴ سانتی‌متر
نگاره: David Leuken

نام: گربه‌ماهی تنگارا Tengara catfish
نام علمی: Mystus tengara
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، منطقه‌های ذخیره‌سازی آب و آبگیرهای کشورهای هند و بنگلادش در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتی‌متر
نگاره: -

سرده‌ی Pelteobagrus

نام: گربه‌ماهی اوسوری Ussuri catfish
نام علمی: Pelteobagrus ussuriensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای کره‌ی شمالی، کره‌ی جنوبی، شمال شرقی چین و جنوب شرقی روسیه در شرق قاره‌ی آسیا (حوضه‌ی رودهای اوسوری، سونگ‌هوا و آمور و دریاچه‌ی خانکا)
اندازه: بدن به درازای ۱۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Chae, Byung-Soo

سرده‌ی Pseudobagrus

نام: ماهی باگرید سه‌خط Three-lines bagrid fish
نام علمی: Pseudobagrus trilineatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در استان گوانگ‌دونگ در جنوب شرقی کشور چین در شرق قاره‌ی آسیا (بیشتر زهکشی رود دونگ)
اندازه: بدن به درازای ۷/۶ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

سرده‌ی Pseudomystus

نام: گربه‌ماهی بامبلبی کوتوله Dwarf bumblebee catfish
نام علمی: Pseudomystus leiacanthus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور سنگاپور، جنوب تایلند، کشور مالزی در شبه‌جزیره‌ی مالزی و جزیره‌ی سوماترا وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۲ سانتی‌متر
نگاره: Choy Heng Wah

نام: گربه‌ماهی بامبلبی آسیایی Asian bumblebee catfish
نام علمی: Pseudomystus siamensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم؛ تالاب‌های بیشتر درختچه‌ای، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و دریاچه‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای چائو پرایا و مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتی‌متر
نگاره: -

نام: -
نام علمی: Pseudomystus heokhuii
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جزیره‌ی سوماترا وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۴ سانتی‌متر
نگاره: Ganjar Cahyadi

سرده‌ی Rita

نام: ریتا Rita
نام علمی: Rita rita
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای بنگلادش، نپال و شمال هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Andshel

سرده‌ی Sperata

نام: گربه‌ماهی سرزرد Yellowhead catfish
نام علمی: Tachysurus fulvidraco
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای لائوس، ویتنام و چین در شرق و جنوبی شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۳۰۰ گرم، بدن به درازای ۳۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Tse Chung Yi

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین