
خانوادهی اسبلهماهیان Siluridae، خانوادهای از راستهی گربهماهیسانان و از ردهی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرندهی ۱۰۷ گونه است که در ۱۲ سرده دستهبندی شدهاند. از برجستهترین گونههای این خانواده میتوان گربهماهی آمور، گربهماهی اسبله، گربهماهی سولداتووا و گربهماهی والاگو را نام برد. گونههای خانوادهی اسبلهماهیان در زیستگاههای آب شیرین منطقههای گرمسیری و معتدل قارههای اروپا و آسیا زندگی میکنند. آنان در جنوب شرقی قارهی آسیا بیشترین گوناگونی را دارند. این گوناگونی پس از جنوب شرقی قارهی آسیا، در منطقههای معتدل شرق قارهی آسیا، شبهقارهی هند، جنوب غربی قارهی آسیا و قارهی اروپا کاهش مییابد. بیشتر گونههای این خانواده در زیستگاههای آب شیرین زندگی میکنند، ولی در میان آنان گونههای آب لبشور نیز یافت میشوند.
این جانوران بدنی کشیده، استوانهای و بدون پولک دارند. همچنین آنان سری پهن، دهانی بزرگ و ۲ تا ۳ جفت سبیلک در نزدیکی دهانشان دارند. این ماهیان میتوانند با این سبیلکها خوراک خود را در آبهای تیره و کدر و همچنین در شنها و ماسهها پیدا کنند. گونههای خانوادهی اسبلهماهیان دارای بالهی مخرجی کشیده و بالههای پشتی و شکمی کوچک هستند. هرچند برخی گونهها بدون بالههای پشتی و شکمی هستند. این ماهیان بالهی چربی ندارند. همچنین بالههای آنان بدون خار هستند. Silurichthys sanguineus (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۴/۱ سانتیمتر و گربهماهیهای اسبله و سولداتووا با درازای ۵۰۰ و ۴۰۰ سانتیمتر، کوچکترین و بزرگترین گونههای خانوادهی اسبلهماهیان بهشمار میروند. در این نوشته با ۲۸ گونهی این خانواده آشنا میشویم.
سردهی اسبلهماهیها Silurus

نام: گربهماهی آمور Amur catfish
نام علمی: Silurus asotus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچههای آب شیرین همیشگی، دلتاهای درونبومی همیشگی، دریاچههای قلیایی یا لبشور یا آب شور همیشگی، پایرودها، منطقههای ذخیرهسازی آب و زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری) در کشورهای ژاپن، کرهی جنوبی، کرهی شمالی، شمال شرقی و جنوب شرقی چین، شرق مغولستان، جنوب شرقی روسیه، شمال ویتنام و جزیرهی تایوان در شرق قارهی آسیا
اندازه: وزن ۳۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۳۰ سانتیمتر
نگاره: Shawn Dai

نام: گربهماهی غولپیکر دریاچهی بیوا Giant Lake Biwa catfish
نام علمی: Silurus biwaensis
پایندگی: گونهی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشور ژاپن در شرق قارهی آسیا (بیشتر دریاچهی بیوا در استان شیگا)
اندازه: وزن ۱۷/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۱۸ سانتیمتر
نگاره: Ben Lee

نام: گربهماهی اسبله Wels catfish
نام علمی: Silurus glanis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دلتاهای درونبومی همیشگی، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای کشورهای ارمنستان، اتریش، آذربایجان، بلاروس، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، چک، استونی، فنلاند، فرانسه، گرجستان، آلمان، یونان، مجارستان، لتونی، لیختناشتاین، لیتوانی، مولداوی، مونتهنگرو، صربستان، اسلواکی، اسلوونی، سوئد، هلند، مقدونیه شمالی، لهستان، رومانی، روسیه، ترکیه و اوکراین در قارهی اروپا و شمال کشور افغانستان، شمال ایران، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان در آسیای میانه (گربهماهی اسبله به کشورهای آلبانی، بلژیک، دانمارک، ایتالیا، لوکزامبورگ، پرتغال، اسپانیا، سوئیس، بریتانیا و پاکستان نیز برده شده و جانور بومی این سرزمینها بهشمار نمیرود.)
اندازه: وزن ۱۳۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۲۷۳ سانتیمتر (گزارش شده: وزن ۴۰۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۰۰ سانتیمتر)
نگاره: Florian A
(آشنایی بیشتر با گربهماهی اسبله)

نام: گربهماهی صخرهای Rock catfish
نام علمی: Silurus lithophilus
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشور ژاپن در شرق قارهی آسیا (بیشتر دریاچهی بیوا در استان شیگا)
اندازه: وزن ۱/۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۸ سانتیمتر
نگاره: B. Kao

نام: گربهماهی یانگتسه Yangtze catfish
نام علمی: Silurus meridionalis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در شرق کشور چین در شرق قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود یانگتسه میانه)
اندازه: وزن ۱۰/۸ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۱۴ سانتیمتر
نگاره: lhlhlh

نام: گربهماهی باریک Slender catfish
نام علمی: Silurus microdorsalis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور کرهی جنوبی و استان لیائونینگ در شمال شرقی کشور چین در شرق قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳۵ سانتیمتر
نگاره: Blog.Naver

نام: گربهماهی سولداتووا Soldatov's catfish
نام علمی: Silurus soldatovi
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، پایرودها و زمینهای کشاورزی تندابی موسمی جنوب شرقی کشور روسیه و شمال شرقی کشور چین در شرق قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود آمور)
اندازه: وزن ۴۰ کیلوگرم، بدن به درازای ۴۰۰ سانتیمتر
نگاره: Helga_Smelt

نام: -
نام علمی: Silurus tomodai
پایندگی: گونهی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشور ژاپن در شرق قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵۱/۴ سانتیمتر
نگاره: Biwahaku.jp
سردهی Silurichthys

نام: -
نام علمی: Silurichthys hasseltii
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای کشور سنگاپور، کشور مالزی در شبهجزیرهی مالزی و جزیرهی سوماترا وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتیمتر
نگاره: Asmuf

نام: -
نام علمی: Silurichthys indragiriensis
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای کشور تایلند، کشور مالزی در شبهجزیرهی مالزی و جزیرهی سوماترا وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰/۵ سانتیمتر
نگاره: Ben Lee

نام: -
نام علمی: Silurichthys phaiosoma
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای کشورهای مالزی و اندونزی در جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتیمتر
نگاره: Frank van Veen
سردهی Ompok

نام: گربهماهی کرهای وتزون (گربهماهی کرهای منطقهی نمناک) Wetzone butter catfish
نام علمی: Ompok argestes
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی جنوب غربی کشور جزیرهای سریلانکا در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۴/۷ سانتیمتر
نگاره: Ramani Shirantha

نام: گربهماهی کرهای Butter catfish
نام علمی: Ompok bimaculatus
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشورهای پاکستان، هند، سریلانکا، بنگلادش و میانمار در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴۵ سانتیمتر
نگاره: Mitra Akuatik aka Eko Budi Kuncoro

نام: گربهماهی کرهای درایزون (گربهماهی کرهای منطقهی خشک) Dryzone butter catfish
نام علمی: Ompok ceylonensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، دریاچههای آب شیرین همیشگی و دریاچههای آب شیرین موسمی و دورهای کشور جزیرهای سریلانکا در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۸/۹ سانتیمتر
نگاره: Ramani Shirantha

نام: گربهماهی شیشهای مالایی Malay glass catfish
نام علمی: Ompok eugeneiatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۶/۵ سانتیمتر
نگاره: Zierfische.de

نام: گربهماهی شیشهای درازباله Long-fin glass catfish
نام علمی: Ompok pinnatus
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای شمال کشور تایلند، جنوب شرقی کامبوج و جنوب ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای چائو پرایا و مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتیمتر
نگاره: Klaus Rudloff

نام: -
نام علمی: Ompok rhadinurus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ دریاچههای آب شیرین همیشگی و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشورهای مالزی، اندونزی و جنوب تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۱/۴ سانتیمتر
نگاره: Muhammad Rasul

نام: -
نام علمی: Ompok siluroides
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند، ویتنام، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۱/۴ سانتیمتر
نگاره: Dave Rinaldo
سردهی Wallago

نام: والاگو (گربهماهی هلیکوپتر) Wallago
نام علمی: Wallago attu
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، منطقههای ذخیرهسازی آب، آبگیرها، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای کشورهای پاکستان، هند، سریلانکا، نپال، بنگلادش، کامبوج، لائوس، تایلند، ویتنام، میانمار و اندونزی در جنوب و جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۴۰ سانتیمتر
نگاره: Watcharin Tadsana
سردهی گربهماهیهای شیشهای Kryptopterus

نام: گربهماهی شیشهای Glass catfish
نام علمی: Kryptopterus bicirrhis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند، ویتنام، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتیمتر
نگاره: Joe william

نام: گربهماهی آبی Blue sheatfish
نام علمی: Kryptopterus cryptopterus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشورهای مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۴ سانتیمتر
نگاره: Klaus Rudloff

نام: گربهماهی شیشهای راهراه Striped glass catfish
نام علمی: Kryptopterus macrocephalus
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای کشورهای مالزی، اندونزی و جنوب تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹/۷ سانتیمتر
نگاره: Ferdian Wira Pratama

نام: گربهماهی روح Ghost Catfish
نام علمی: Kryptopterus minor
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور اندونزی در غرب جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۸ سانتیمتر
نگاره: Frank Wouters

نام: گربهماهی شبح (گربهماهی فانتوم) Phantom catfish
نام علمی: Kryptopterus vitreolus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ و دریاچههای آب شیرین همیشگی جنوب کشور تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتیمتر
نگاره: Thomas MaaBen
سردهی Phalacronotus

نام: -
نام علمی: Phalacronotus apogon
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارهای کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند، ویتنام، برونئی، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۳۰ سانتیمتر
نگاره: B. Kao
سردهی Pterocryptis

نام: -
نام علمی: Pterocryptis anomala
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در استانهای گویژوو و گوانگدونگ در جنوب شرقی کشور چین و هنگ کنگ در شرق قارهی آسیا (بیشتر زهکشی رودهای مین و مروارید)
اندازه: وزن ۱۰۳ گرم، بدن به درازای ۲۵ سانتیمتر
نگاره: H.T.Cheng

نام: -
نام علمی: Pterocryptis wynaadensis
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، منطقههای ذخیرهسازی آب، زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری)، زمینهای کشاورزی تندابی موسمی، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای ایالتهای تامیل نادو، کرالا، کرناتکه و مهاراشترا در جنوب غربی کشور هند در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتیمتر
نگاره: Girish Gowda
سردهی Wallagonia

نام: گربهماهی والاگو راهراه Striped wallago catfish
نام علمی: Wallagonia leerii
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: وزن ۸۶ کیلوگرم، بدن به درازای ۱۵۰ سانتیمتر
نگاره: Klaus Rudloff
بنمایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین





