خانوادهی لوچماهیان رخنقطهای یا بوتیها Botiidae، خانوادهای از زیرراستهی لوچماهیسانیان، از راستهی کپورماهیسانان و از ردهی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرندهی ۶۰ گونه است که در ۸ سرده دستهبندی شدهاند. از برجستهترین گونههای این خانواده میتوان لوچ دلقک و لوچ دراز را نام برد. گونههای خانوادهی لوچماهیان رخنقطهای در زیستگاههای آب شیرین همچون جویبارها و رودهای جنوب، جنوب شرقی و شرق قارهی آسیا زندگی میکنند، هرچند در میان آنان گونههای آب لبشور نیز یافت میشوند.
این جانوران بدنی کشیده، دوکیمانند و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان ۲ جفت سبیلک در نزدیکی دهان زیرینشان دارند. این ماهیان میتوانند با این سبیلکها خوراک خود را در آبهای تیره و کدر و همچنین در شنها و ماسهها پیدا کنند. گونههای این خانواده دارای پوزهای نوکتیز، پشتی کمانی و بالهی دُمی دوشاخه هستند. بالهی پشتی در میان بدن و کموبیش روبهروی بالههای شکمی جای گرفته است. Leptobotia micra (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۵ سانتیمتر و لوچ دراز با درازای ۵۰ سانتیمتر، کوچکترین و بزرگترین گونههای خانوادهی لوچماهیان رخنقطهای بهشمار میروند. در این نوشته با ۲۳ گونهی این خانواده آشنا میشویم.
سردهی Ambastaia
نام: -
نام علمی: Ambastaia nigrolineata
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور لائوس و استان یوننان در جنوب کشور چین در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتیمتر
نگاره: Mikael Hakansson
نام: لوچ کوتوله Dwarf loach
نام علمی: Ambastaia sidthimunki
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در غرب کشور تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵/۵ سانتیمتر
نگاره: Aquariumgallery
سردهی لوچهای هندی یا بوتیهای راستین Botia
نام: لوچ آلمورا (لوچ یویو) Almorha loach
نام علمی: Botia almorhae
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور نپال و ایالتهای بیهار، راجستان، اوتار پرادش و اوتاراکند در شمال کشور هند در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵/۵ سانتیمتر
نگاره: Earthpedia.Earth
نام: لوچ بنگال (لوچ شهبانو) Bengal loach
نام علمی: Botia dario
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور بنگلادش و شمال کشور هند در جنوب قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای براهماپوترا و گنگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۵/۱ سانتیمتر
نگاره: Enrico Richter
نام: لوچ گورخری طلایی Golden zebra Loach
نام علمی: Botia histrionica
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در شمال کشور میانمار و ایالتهای مانیپور و ناگالند در شمال شرقی کشور هند در جنوب و جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۳ سانتیمتر
نگاره: Robert Beke
نام: لوچ مرزی برمهای Burmese border loach
نام علمی: Botia kubotai
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در جنوب کشور میانمار و شمال غربی تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود سالوین)
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتیمتر
نگاره: Zierfische.de
نام: لوچ مشبک Reticulate loach
نام علمی: Botia lohachata
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشورهای بنگلادش، نپال، شمال هند و شمال پاکستان در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵/۴ سانتیمتر
نگاره: Mainlandaquarium
نام: لوچ گورخری Zebra loach
نام علمی: Botia striata
پایندگی: گونهی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم رشتهکوه گهات غربی در ایالتهای مهاراشترا و کرناتکه در جنوب غربی کشور هند در جنوب قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۷/۸ سانتیمتر
نگاره: Garnelio.de
نام: لوچ امپراتور Emperor loach
نام علمی: Botia udomritthiruji
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در جنوب کشور میانمار در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۱/۵ سانتیمتر
نگاره: Mark Duffil
سردهی Chromobotia
نام: لوچ دلقک Clown loach
نام علمی: Chromobotia macracanthus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشور اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: وزن ۴۶۹ گرم، بدن به درازای ۳۰/۵ سانتیمتر
نگاره: Dominic Houghton
سردهی Leptobotia
نام: لوچ دراز Elongate loach
نام علمی: Leptobotia elongata
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در استانهای سیچوان، هونان و هوبئی در کشور چین در شرق قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود یانگتسه)
اندازه: وزن ۳ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۰ سانتیمتر
نگاره: Steve pschia
نام: -
نام علمی: Leptobotia taeniops
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، دریاچههای آب شیرین همیشگی و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای شرق کشور چین در شرق قارهی آسیا
اندازه: وزن ۹۴ گرم، بدن به درازای ۲۲/۸ سانتیمتر
نگاره: Mikael Hakansson
سردهی Parabotia
نام: لوچ بوسنده Kissing loach
نام علمی: Parabotia curtus
پایندگی: گونهی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین همیشگی، دریاچهها، استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای، زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری)، زمینهای کشاورزی تندابی موسمی، و جویها، آبراهههای زهکشی و کانالهای جزیرهی هونشو کشور ژاپن در شرق قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتیمتر
نگاره: Totti
نام: -
نام علمی: Parabotia dubius
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در شمال کشور ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹ تا ۱۲ سانتیمتر
نگاره: Chekiangense Longpotamon
سردهی Sinibotia
نام: -
نام علمی: Sinibotia robusta
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در استان گوانگدونگ در جنوب شرقی کشور چین و شمال شرقی کشور ویتنام در شرق قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتیمتر
نگاره: Enrico Richter
سردهی Syncrossus
نام: لوچ آفتابپرست Chameleon loach
نام علمی: Syncrossus beauforti
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و استخرها و مردابهای آب شیرین موسمی و دورهای کشورهای چین، کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتیمتر
نگاره: Nonn Panitvong
نام: لوچ بلایت Blyth's loach
نام علمی: Syncrossus berdmorei
پایندگی: گونهی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در ایالت مانیپور در شمال شرقی کشور هند و شمال کشورهای میانمار و تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتیمتر
نگاره: Mirko Rosenau
نام: لوچ نواری Banded loach
نام علمی: Syncrossus helodes
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتیمتر
نگاره: Frank Schafer
نام: لوچ ببری Tiger loach
نام علمی: Syncrossus hymenophysa
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، خلاشها، مردابها، باتلاقها، پودابها و پودهزارها؛ و دریاچههای آب شیرین همیشگی کشورهای تایلند، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۱ سانتیمتر
نگاره: Frank Schafer
سردهی لوچهای مکونگ Yasuhikotakia
نام: لوچ خورشیدی Sun loach
نام علمی: Yasuhikotakia eos
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتیمتر
نگاره: Emma Turner
نام: لوچ سرخباله (لوچ آبی) Red-finned loach
نام علمی: Yasuhikotakia modesta
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و زمینهای کشاورزی تندابی موسمی کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتیمتر
نگاره: G. Lacz
نام: لوچ گندراسو Skunk loach
نام علمی: Yasuhikotakia morleti
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری) و زمینهای کشاورزی تندابی موسمی کشورهای کامبوج و تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رودهای مکونگ، چائو پرایا و مائه کلونگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتیمتر
نگاره: Konstantin Gerasimov
نام: -
نام علمی: Yasuhikotakia splendida
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در غرب کشور تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا (بیشتر حوضهی رود مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتیمتر
نگاره: Klaus Rudloff
بنمایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین
