
«محمدقاسم خان والی» پسر «دوستعلی خان معیرالممالک» و نوهی «حسنعلی بیگ بسطامی» بود که اصالتا از روستای «ابرسج» یا «ابرسیج» شهر «بسطام» در استان امروزی «سمنان» بودند. «دوستعلی خان معیرالممالک» پدر «قاسم خان» خزانهدار «فتحعلی شاه» و «حسنعلیبیگ بسطامی» پدربزرگ «قاسم خان» خزانهدار «نادرشاه افشار»، «کریمخان زند» و «آقامحمدخان قاجار» بودند. «قاسم خان» به یاری برادرش «حسینعلی خان معیرالممالک» که خزانهدار «محمد شاه قاجار» و «ناصرالدین شاه قاجار» بود، وارد دستگاه دولت شد و مورد توجه «محمدشاه» و سپس «ناصرالدین شاه» قرار گرفت.
در سال ۱۲۳۲ (۱۲۷۰ قمری و ۱۸۵۳ میلادی) «ناصرالدین شاه» او را به کنسولگری «تفلیس» در کشور «گرجستان» امروزی گماشت و پس از مدتی بههمراه «عباسقلی خان نوری» برای رساندن پیام تبریک به مناسبت بهتخت نشستن «الکساندر دوم» به «سنت پترزبورگ روسیه» فرستاد. «عباسقلی خان نوری» خوشنویس، ادیب و دانشمند و پسرعموی «میرزا آقاخان نوری» صدراعظم «ناصرالدین شاه» بود. «قاسم خان» پس از بازگشت «عباسقلی خان نوری» به «ایران»، نخست بهسمت وزیر مقیم و سپس وزیرمختار در «روسیه» ماند.
«قاسم خان» در سال ۱۲۳۸ (۱۲۷۶ قمری و ۱۸۶۰ میلادی) پس از بازگشت از «سنت پترزبورگ روسیه» به پاس خدماتش «نشان اقدس» دریافت کرد که مهمترین نشان امتیاز در آن دوران بود. سپس به حکومت «گیلان» منصوب شد و در زمانی که «سلطان مسعود میرزا قاجار» ملقب به «ظل السلطان» والی «اصفهان» و «فارس» بود، بهسمت پیشکاری حکومت «فارس» را در دست گرفت و نظم و امنیت را به آن منطقه بازگرداند. «قاسم خان» پس از پایان دورهی حکومتش در «گیلان»، به پیشکاری دیار «فارس» در «شیراز» منصوب شد و چند سالی در این منصب بود، تا اینکه عاقبت در سال ۱۲۵۱ (۱۲۸۹ قمری و ۱۸۷۲ میلادی) درگذشت و در «حافظیهی شیراز» و کنار آرامگاه «حافظ شیرازی» به خاک سپرده شد.
«محمدقاسم خان والی» ذوق آشپزی داشت و غذایی که امروز به «میرزاقاسمی» معروف است، از ابداعات او بود که بهنام وی نیز نامگذاری شده است. او این غذا را پس از بازگشت از «سنت پترزبورگ روسیه» در سال ۱۸۶۰ میلادی و به هنگام حکومتش در «رشت» ابداع کرد. او علاقهی زیادی به آشپزی و طبخ غذاهای جدید داشت و به همین دلیل همواره غذاهای جدیدی را امتحان میکرد. یک روز که در حال ترکیب مواد مختلف بود، با ترکیب بادمجان، گوجه و سیر توانست به طعم بینظیری دست پیدا کند. او این غذا را در سراسر «گیلان» با نام «میرزاقاسمی» رواج داد و بعد از اینکه به حاکمیت «فارس» برگزیده شد، آن را در استان «فارس» هم رواج داد.
نگاره: -
گردآوری: فرتورچین





