غزل شماره‌ی ۳۵۰ دیوان حافظ: به عزم توبه سحر گفتم استخاره کنم

غزل شماره‌ی ۳۵۰ دیوان حافظ: به عزم توبه سحر گفتم استخاره کنم

در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۳۵۰ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

 

غزل شماره‌ی ۳۵۰ - به عزم توبه سحر گفتم استخاره کنم

 

۱. به عزمِ توبه سحر گفتم استخاره کُنم - بهارِ توبه‌شکن می‌رسد چه چاره کُنم؟
معنی: سحرگاهان با خود می‌گفتم که به‌قصد توبه کردن استخاره کنم، اما فصل بهار توبه‌شکن نزدیک است، نمی‌دانم چه‌کار کنم؟

 

۲. سخن درست بگویم نمی‌توانم دید - که مِی خورند حریفان و من نِظاره کنم
معنی: راستش را بگویم، من نمی‌توانم ببینم که دوستان هم‌پیاله‌ی من شراب بنوشند و من تماشاگر باشم.

 

۳. چو غنچه با لبِ خندان به یادِ مجلسِ شاه - پیاله گیرم و از شوق، جامه پاره کنم
معنی: (و در آن حالت) به‌مانند غنچه‌ی نیم‌باز با لبی خندان، به‌یاد مجلس شاهِ (ماضی) (شاه ابواسحاق) پیاله‌ی شراب می‌گیرم و گریبان خود را از شوق پاره می‌کنم.

 

۴. به دورِ لاله دماغِ مرا عِلاج کنید - گر از میانه‌ی بزمِ طَرَب کناره کنم
معنی: به‌هنگام بهار و موسم گل لاله، اگر از میانه‌ی مجلس عیش و نوش خود را به کنار کشیدم، مغز بیمار مرا معالجه کنید.

 

۵. ز رویِ دوست مرا چون گلِ مراد شِکُفت - حواله‌ی سَرِ دشمن به سنگِ خاره کنم
معنی: آن‌گاه که از دیدن روی دوست به آرزوی خود دست یابم، سرِ دشمن را به سنگ خارا حواله می‌کنم.

 

۶. گدایِ میکده‌ام، لیک وقتِ مستی بین - که ناز بر فلک و حکم بر ستاره کنم
معنی: من یک گدای دُردنوش میکده‌ام، اما به هنگامی که مست می‌شوم بیا و ببین که چگونه به آسمان ناز می‌فروشم و بر ستاره‌ها فرمان می‌رانم!

 

۷. مرا که نیست رَه و رسمِ لقمه‌پرهیزی - چرا ملامتِ رندِ شراب‌خواره کنم
معنی: من که از پول مالیات دستگاه دولتی وسایل زندگی را فراهم می‌کنم، دیگر چرا به بدگویی رند شرابخوار پرداخته و او را سرزنش کنم؟

 

۸. به تختِ گُل بنشانم بُتی چو سلطانی - ز سنبل و سَمَنش، سازِ طوق و یاره کنم
معنی: محبوب زیبارویی را مثل یک پادشاه بر تخت گل نشانیده و از سنبل و سمن برای او گردنبند و دستبند می‌سازم.

 

۹. ز باده خوردن پنهان مَلول شد حافظ - به بانگِ بَربَط و نِی، رازَش آشکاره کنم
معنی: حافظ از بس در پنهانی باده نوشیده، دل‌گرفته و افسرده حال شده است. بر آنم که با بانگ عود و نی رازش را بر ملا کنم.

 

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۳۵۰ دیوان حافظ:
برای چاره‌ی کار استخاره کنید. شما را از کاری منع کرده‌اند و اجازه نمی‌دهند سخن بگویید. برای علاج کار خود فعلا ساکت باشید. این صبرتان باعث رسیدن به مراد می‌شود. سر دشمنان‌تان به سنگ می‌خورد و مقام‌تان بالا می‌رود. به وصال یار می‌رسید.

 

معنی برخی واژگان غزل:
عزم: قصد، اراده، نیت.
توبه: رجوع، اراده، نیت، استغفار.
استخاره: طلب خیر کردن از خدا، تفال زدن به قرآن.
بهار توبه‌شکن: فصل بهاری که صفت آن توبه‌شکنی است.
سخن درست بگویم: صادقانه حرف بزنم، راستش را بگویم.
حریفان: هم‌پیاله‌ها، رفیقان باده‌نوش.
نَظاره کنم: تماشا کنم.
دور لاله: فصل گل لاله.
دماغ: مغز.
دماغ مرا علاج کنید: به درمان مغز علیل من بپردازید.
میانه‌ی بزم طرب: میانداری کردن مجلس باده و شادی.
کِناره کنم: کناره‌گیری کنم، خود را کنار بکشم.
ز روی دوست: با دیدن و ملاقات روی دوست.
گلِ مراد شِکُفت: مراد به گل تشبیه شده، به آرزوی خود رسید، آرزو برآورده شد.
حواله کردن: محول کردن، واگذار کردن.
بُتی: محبوب زیبایی.
ساز کردن: فراهم کردن.
طوق: گردن بند.
یاره: دستبند، حلقه‌ای از طلا یا نقره.
گدای میکده: گدای دَرِ میکده، دُردنوش دَرِ میخانه.
حُکم کنم: فرمان برانم.
زَرِ تمغا: پول مالیات، بودجه‌ی دولتی.
ساز و برگ: وسایل زندگی، تدارکات.
مذمت: بدگویی، سرزنش.
ملول: دلتنگ، افسرده.
بَربط: عود.

 

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده
  • لینک
  • تلگرام
  • واتساپ
  • ایکس (توییتر)
  • لینکدین
  • فیسبوک
  • پینترست
  • اشتراک گذاری