در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۳۴۸ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

غزل شماره‌ی ۳۴۸ - دیده دریا کنم و صبر به صحرا فکنم

۱. دیده دریا کُنم و صبر به صحرا فِکنم - وَاندر این کار، دلِ خویش به دریا فِکنم
معنی: از گریه، دیده را به‌مانند دریا درمی‌آورم و صبر را به دور می‌افکنم و در کار افشاگریِ عشق، شجاعانه دل به دریا می‌زنم.

۲. از دلِ تنگِ گنه‌کار برآرم آهی - کآتش اندر گنهِ آدم و حوا فکنم
معنی: از دل غمگین و به گناه‌آلوده خود چنان آهی برمی‌کشم که در گناه آدم و حوا آتش افکنده شده و فراموش شوند.

۳. مایه‌ی خوش‌دلی آن جاست که دل‌دار آن جاست - می‌کنم جهد که خود را مگر آن جا فکنم
معنی: انگیزه‌ی شادی در جایی است که معشوق در آن‌جاست و من کوشش می‌کنم که شاید خود را به آن‌جا برسانم.

۴. بِگشا بندِ قبا ای مهِ خورشیدکلاه! - تا چو زلفت سَرِ سودا زده در پا فکنم
معنی: ای ماهی که از خورشید، کلاهی بر سر داری، بند روبنده‌ی خود را باز کن تا همان‌سان که سر زلف‌های درازت به پشت پایت می‌رسد من هم سر پر شور و شیدای خود را پیش پای تو بیفکنم.

۵. خورده‌ام تیرِ فلک، باده بده تا سرمست - عُقده در بندِ کَمرتَرکشِ جوزا فکنم
معنی: از سوی آسمان هدف تیر قرار گرفته‌ام. شراب بده تا سرمستانه در بند ریسمان کیسه‌ی تیردانی که ستاره‌ی جوزا به کمر بسته گره بزنم (و دَرِ کیسه‌ی تیردان او را ببندم).

۶. جرعه‌ی جام بر این تختِ روان افشانم - غُلغُلِ چنگ در این گنبدِ مینا فکنم
معنی: (آن‌گاه) جرعه‌ای از جام شراب خود را بر زمین که به‌مانند تخت روانی است ریخته و صدای همهمه‌مانند چنگ خود را به‌گوش این گنبد کبود آسمان برسانم.

۷. حافظا! تکیه بر ایّام چو سهو است و خطا - من چرا عِشرتِ امروز به فردا فکنم؟
معنی: حافظ، از آن‌جایی که اعتماد بر روزگار و عمر اشتباه است، چرا من شادی و خوشگذرانی امروز را به فردا موکول کنم.

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۳۴۸ دیوان حافظ:
دل به دریا زده‌اید. برای جبران کارهای گذشته حاضرید هر اقدامی بکنید. زمانی وجدان‌تان راحت می‌شود که همه‌ی کارها را سر و سامان دهید. مشکلات زندگی باعث شده تا سرتان به سنگ بخورد. تصمیم بگیرید برای رسیدن به مقصود کاری کنید که همه انگشت به دهان بمانند. حالا دیگر خوب و بد را تشخیص می‌دهید.

معنی برخی واژگان غزل:
دیده دریا کردن: کنایه از گریستن بسیار.
صبر به صحرا فکندن: کنایه از دست شستن از صبر و آن را از خود دور کردن.
دل به دریا فکندن: دل به دریا زدن، کنایه از عزم جزم و اقدام توام به جرات و جسارت است.
گُنَهِ آدم و حوا: گناه مشترک اجداد اولیه‌ی نوع بشر این بود که غذای ممنوعه‌ی گندم را بخوردند و در نتیجه عشق در وجود آن‌ها جوانه زد.
آتش اندر گنه آدم و حوا فکنم: در اثر آه آتشناک خود در گناه آدم و حوا آتش می‌افکنم و آن‌ها را از اهمیت و گناه آن‌ها را از عظمت و شهرت می‌اندازم.
خوش‌دلی: شادمانی.
افکندن: رسانیدن، با شتاب جایی را تصرف کردن.
بُرقَع: نقاب، روبنده.
بندِ بُرقع: بند نقاب.
خورشید کلاه: کلاهی که بر روی آن علامت خورشید نصب بوده و بزرگان و دولتیان بر سر می‌گذاشته‌اند. کلاهی از خورشید! بر سر داشتن!
سر سودا زده: سر پر شور، سری که از عشق شوریده شده.
خورده‌ام تیر فلک: تیر فلک خورده‌ام، هدف تیر آسمان واقع شده‌ام، بلایی از آسمان بر من نازل شده.
سرمست: شادان، در حال خوشی و مستی.
عُقده: گِرِه.
بند: ریسمان، ریسمانی که بند کیسه را تشکیل می‌دهد.
کمر ترکش جوزا: جوزا در اصطلاح نجومی به یکی از صور فلکی گفته می‌شود که به دو برادر توامان به‌هم چسبیده تصور شده و دارای حمایل و کمربندی است و بر حمایل او ترکشی آویخته است و مراد از کمر ترکش جوزا حمایلی است که بر کمر جوزا آویخته شده.
جُرعه: یک دهان آشامیدنی، مقدار کمی از محتوی جام شراب.
تخت روان: کنایه از زمین گردنده و سیار است.
گنبد مینا: کنایه از آسمان نیلگون گنبدی شکل است.
تکیه بر ایام: اعتماد بر گردش روزگار، اطمینان بر بقای عمر.
سهو: اشتباه.
عشرت: خوشگذرانی، به شادی سر کردن.

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین