غزل شماره‌ی ۳۵۲ دیوان حافظ: روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم

غزل شماره‌ی ۳۵۲ دیوان حافظ: روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم

در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۳۵۲ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

 

غزل شماره‌ی ۳۵۲ - روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم

 

۱. روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم - در لباسِ فقر کارِ اهلِ دولت می‌کنم
معنی: دیر زمانی است که در میخانه به خدمتگزاری مشغول و در لباس و ظاهر درویشی کاری را که وظیفه‌ی دولتمندان نیکبخت است انجام می‌دهم.

 

۲. تا کی اندر دام وصل آرم تَذَروی خوش‌خَرام - در کمینم و انتظار وقتِ فرصت می‌کنم
معنی: اکنون در کمینگاه منتظر فرصت مناسبم تا ببینم که کی معشوقه‌ی خوش‌رفتاری را به‌چنگ می‌آورم.

 

۳. واعظِ ما بوی حق نشنید بشنو کاین سخن - در حضورش نیز می‌گویم نه غیبت می‌کنم
معنی: اندرزگوی ما بویی از حقیقت و راستی به مشامش نرسیده است. این سخن مرا قبول کن. من در حضور او هم این را خواهم گفت نه این‌که غیبت کنم.

 

۴. با صبا افتان و خیزان می‌روم تا کویِ دوست - و از رفیقان ره استمدادِ همت می‌کنم
معنی: به‌مانند نسیم صبا با ضعف و ناتوانی خود را تا کوی دوست می‌کشانم و از رفیقان همراه خود طلب همت و یاری می‌کنم.

 

۵. خاکِ کویت زحمت ما برنتابد بیش از این - لطف‌ها کردی بتا، تخفیفِ زحمت می‌کنم
معنی: سَرِ کوی تو، بیش از این تاب تحمل زحمت حضور مرا ندارد. محبوبم لطف بسیار کردی، زحمت کم می‌کنم (خداحافظی قهرمانند).

 

۶. زلفِ دلبر دامِ راه و غمزه‌اش تیرِ بلاست - یاد دار ای دل که چندینت نصیحت می‌کنم
معنی: زلف محبوب تله و دام و عشوه‌ی مژگان‌هایش به‌مانند تیر بلاست. ای دل یادت باشد که چقدر به تو اندرز می‌دهم!

 

۷. دیده‌ی بدبین بپوشان ای کریمِ عیب‌پوش - زین دلیری‌ها که من در کُنجِ خلوت می‌کنم
معنی: ای بزرگواری که از معایب درمی‌گذری، چشم ایرادبین خود را از گستاخی‌ها و ناسزاگویی‌هایی که من در گوشه‌ی تنهایی روا می‌دارم ببند.

 

۸. حافظم در مجلسی دُردی‌کشم در محفلی - بنگر این شوخی که چون با خلق، صنعت می‌کنم
معنی: من در مجلسی حافظ و قاری قرآن و در محفلی دیگر دُردنوشی بی‌پروایم. گستاخی‌های من را تماشا کن که چگونه خلق خدا را با ظاهرسازی فریب می‌دهم.

 

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۳۵۲ دیوان حافظ:
در کمین فرصت مناسبی هستید تا کار را یکسره کنید. حرف حق را بپذیرید و برای رسیدن به هدف از ریا دوری کنید. دوستان‌تان نیز شما را برای رسیدن به هدف یاری می‌کنند. از نصیحت بزرگان استفاده کنید. عیب دیگران را بپوشانید تا مردم نیز از عیب‌های‌تان صرف نظر کنند.

 

معنی برخی واژگان غزل:
روزگاری شد: مدت زمانی می‌گذرد.
لباس فقر: لباس درویشی، ظاهر درویشی.
میخانه: ۱. جایگاه فروش و شرب شراب، ۲. در اصطلاح عرفا جایگاه روندگان طریقت و سالکان راه حقیقت.
اهل دولت: مردمان دولتمند و نیکبخت.
تَذَرو: قرقاول و خروس صحرایی و به‌حالت استعاره معشوق خوش رفتار.
در کمینم: منتظر فرصت و وقت مناسبم.
واعظ: وعظ‌کننده، پند و اندرز دهنده، کسی که موعظه می‌کند.
بوی حق نشنید: بوی راستی و عدالت به مشامش نرسیده.
با صبا: به همراه باد صبا.
استمداد: طلب مدد و یاری کردن.
استمداد همت: طلب عزم و اراده و عنایت.
برتافتن: تاب آوردن و برنتابد به‌معنای تاب تحمل نیاورد.
بُتا: محبوب من، نگارا.
بِتا...: بِهل تا...، بگذار تا...، رخصت و اجازه بده تا...
تخفیف: سبک کردن.
تخفیف زحمت می‌کنم: زحمت کم می‌کنم.
غمزه: عشوه.
چندینت: چقدر تو را.
دیده‌ی بدبین بپوشان: دیده‌های بدبینت را ببند.
دلیری: جسارت، گستاخی.
کنج خلوت: گوشه‌ی تنهایی.
حافظم: حافظِ قرآنم، ترانه‌سرا و آواز خوانم.
دُردی‌کش: دُردآشام، کسی که ته‌نشین شراب را که ارزان است به علت تهیدستی می‌نوشد.
شوخی: گستاخی.
صنعت کردن: ظاهرسازی کردن، ریاکاری کردن.

 

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده
  • لینک
  • تلگرام
  • واتساپ
  • ایکس (توییتر)
  • لینکدین
  • فیسبوک
  • پینترست
  • اشتراک گذاری