خانواده‌ی گربه‌ماهیان دریایی Ariidae، خانواده‌ای از راسته‌ی گربه‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۶۰ گونه است که در ۴۲ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان گربه‌ماهی دریایی تته و گربه‌ماهی دریایی زره‌پوش را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان دریایی در آب‌های گرمسیری تا معتدل سراسر جهان یافت می‌شوند. بیشتر آنان در آب‌های کم‌ژرف کرانه‌های آمریکای شمالی و جنوبی، قاره‌های آسیا و آفریقا و کشور استرالیا زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور و آب شیرین نیز یافت می‌شود.
این جانوران بدنی کشیده، استوانه‌ای و بدون پولک دارند. همچنین آنان چشمانی کوچک و ۳ جفت (گاهی ۲ جفت) سبیلک در نزدیکی دهان‌شان دارند. این ماهیان می‌توانند با این سبیلک‌ها خوراک خود را در آب‌های تیره و کدر و همچنین در شن‌ها و ماسه‌ها پیدا کنند. آنان روی بخش بویایی خود سبیلک ندارند. گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان دریایی دارای باله‌ی چربی و باله‌ی دُمی دو شاخه هستند. برخی از آنان در باله‌های پشتی و سینه‌ای خود، خاری نیرومند و زهرآگین دارند. بر روی سر و کنار باله‌ی پشتی این ماهیان صفحه‌هایی استخوانی به‌نام پوسته یا پوست شاخی جای گرفته است. ماهی‌های نر برخی گونه‌ها تخم‌ها را تا زمان زاده شدن نوزادان در دهان خود نگهداری می‌کنند، بدون آن‌که آنان را فرو ببرند یا خوراکی بخورند. Hemiarius harmandi (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۲ سانتی‌متر و Sciades parkeri (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۹۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی گربه‌ماهیان دریایی به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۲ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی Ariinae
سرده‌ی Ariopsis

نام: گربه‌ماهی دریایی تته Tete sea catfish
نام علمی: Ariopsis seemanni
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها، کرانه‌های شنی، کرانه‌های گلی و پهنه‌های گلی میان‌کشندی، ریشه‌های زیرآبی مانگرو، و کرانه‌های لب‌شور، کولاب‌های شور و دریاچه‌های دریایی شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲۰ متری) (از شرق کشور مکزیک در جنوب غربی آمریکای شمالی تا شمال کشور پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی)
اندازه: وزن ۹۱۲ گرم، بدن به درازای ۴۴/۴ سانتی‌متر
نگاره: J. de Lange

سرده‌ی Arius

نام: گربه‌ماهی سرسنجابی Squirrelheaded catfish
نام علمی: Arius microcephalus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها، کرانه‌های شنی و کرانه‌های گلی و پهنه‌های گلی میان‌کشندی غرب اقیانوس آرام (کرانه‌های شرقی کشور تایلند و جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Chien Lee

نام: گربه‌ماهی دریایی خال‌دار Spotted sea catfish
نام علمی: Arius maculatus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی و پای‌رودهای غرب اقیانوس هند (ژرفای ۵۰ تا ۱۰۰ متری) (کرانه‌های کشور ایران در شاخاب فارس)
اندازه: بدن به درازای ۸۰ سانتی‌متر
نگاره: Chien Lee

سرده‌ی Cephalocassis

نام: گربه‌ماهی رودخانه River catfish
نام علمی: Cephalocassis jatia
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای میانمار، بنگلادش و ایالت بنگال غربی در شمال شرقی هند در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: World-rivers.net

سرده‌ی Cryptarius

نام: گربه‌ماهی پوزه‌قاشقی Spoonsnouted catfish
نام علمی: Cryptarius truncatus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای تایلند، کامبوج، اندونزی و مالزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴۲ سانتی‌متر
نگاره: Chien Lee

سرده‌ی Hemiarius

نام: گربه‌ماهی دریایی زره‌پوش Armoured sea catfish
نام علمی: Hemiarius stormii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Ameblo.jp

سرده‌ی Ketengus

نام: گربه‌ماهی دریایی دهان‌بزرگ Bigmouth sea catfish
نام علمی: Ketengus typus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای هند، تایلند، مالزی و اندونزی در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Planetcatfish

سرده‌ی Nemapteryx

نام: کاتا Kata
نام علمی: Nemapteryx nenga
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی و پای‌رودهای اقیانوس هند و مرکز غرب اقیانوس آرام (شرق دریای عرب، شاخاب بنگال و کرانه‌های کشور تایلند)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Chien Lee

سرده‌ی Neoarius

نام: گربه‌ماهی باله‌بلند Highfin catfish
نام علمی: Neoarius berneyi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم شمال ایالت کوئینزلند و سرزمین شمالی در شمال کشور استرالیا و جنوب کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Neil Armstrong

نام: گربه‌ماهی سالمون آبی Blue salmon catfish
نام علمی: Neoarius graeffei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، پای‌رودها، بخش نورگیر یا اپی‌پلاژیک (۰ تا ۲۰۰ متر) و کرانه‌های لب‌شور، کولاب‌های شور و دریاچه‌های دریایی شمال کشور استرالیا و جنوب کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: John Sear

نام: گربه‌ماهی سالمون Salmon catfish
نام علمی: Neoarius leptaspis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، پای‌رودها، و کرانه‌های لب‌شور، کولاب‌های شور و دریاچه‌های دریایی شمال کشور استرالیا و جنوب کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۶۰ سانتی‌متر
نگاره: Freshwaterfishgroup

زیرخانواده‌ی Galeichthyinae
سرده‌ی Galeichthys

نام: باربل سفید White barbel
نام علمی: Galeichthys feliceps
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای غرب کشور نامیبیا و جنوب کشور آفریقای جنوبی در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۵۵ سانتی‌متر
نگاره: Peter Southwood

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین