خانواده‌ی وزغ‌ماهیان یا قورباغه‌ماهیان Batrachoididae، خانواده‌ای از راسته‌ی وزغ‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۸۳ گونه است که در ۲۳ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان وزغ‌ماهی باشکوه و وزغ‌ماهی برودبنت را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی وزغ‌ماهیان در آب‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری اقیانوس‌های اطلس، هند و آرام زندگی می‌کنند. وزغ‌ماهی‌ها کف‌زی هستند. آنان بیشتر زمان خود را در آب‌های کم‌ژرف کرانه‌ای تا آب‌های ژرف و در شکاف‌های سنگ‌ها، پوشش گیاهی یا گل‌ولای کف آب می‌گذرانند. بیشتر گونه‌های این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور و آب شیرین نیز یافت می‌شوند. این جانوران بدنی دراز و بدون پولک دارند. هرچند برخی دارای پولک‌های ریز هستند. گونه‌های این خانواده دارای دو باله‌ی پشتی هستند. باله‌ی پشتی نخست دارای ۲ یا ۳ خار نیرومند است. این خارها در برخی از گونه‌ها، زهرآگین هستند. باله‌ی دوم پشتی و باله‌ی مخرجی وزغ‌ماهیان دراز است. همچنین باله‌های شکمی آنان جلوتر از باله‌های سینه‌ای‌شان جای دارند. گونه‌های خانواده‌ی وزغ‌ماهیان سری بزرگ، پهن و هموار و دهانی بزرگ دارند. چشمان آنان بر روی سرشان جای گرفته‌اند. همچنین دهانه‌های آبششی آنان در جلوی پایه‌ی باله‌های سینه‌ای جای دارند. بیشتر آنان در چهره‌ی‌شان سبیلک‌ها یا آویخته‌های پوستی دارند. 
وزغ‌ماهیان این توانایی را دارند که تا ۲۴ ساعت بیرون از آب زنده بمانند. از دیگر ویژگی‌های گونه‌های این خانواده آواز خواندن آنان در زمان جفت‌یابی‌ست. ماهی نر می‌تواند با یاری بادکنک شناوری خود آواز خوانده و ماهی ماده را به‌سوی خود بکشاند. بادکنک شناوری اندامی است پُر از گاز که ماهی را در کنترل شناور بودنش یاری می‌کند. همچنین این اندام به‌مانند کیسه‌ی تشدیدگر صدا در قورباغه‌ها و وزغ‌ها کار می‌کند. پس از تخم‌گذاری ماهی ماده، ماهی نر در برابر شکارگران از تخم‌ها و نوزادان خود نگهداری می‌کند. نوزادان تا زمانی که به اندازه‌ی بایسته بزرگ شوند و از پس خود برآیند، در کنار ماهی نر می‌مانند. گونه‌های خانواده‌ی وزغ‌ماهیان کف‌زی و همه‌چیزخوارند و خوراک آنان کرم‌های دریایی، سخت‌پوستان، نرم‌تنان و ماهیان است. Potamobatrachus trispinosus (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۵ سانتی‌متر و وزغ‌ماهی پاکوما Batrachoides surinamensis (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۵۷ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی وزغ‌ماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۷ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

زیرخانواده‌ی Batrachoidinae
سرده‌ی Opsanu

نام: وزغ‌ماهی شاخاب Gulf toadfish
نام علمی: Opsanus beta
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای و علف‌های دریایی (زیرآبی) در غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۵ متری) (از ایالت فلوریدای کشور آمریکا، کشور جزیره‌ای باهاما، سراسر شاخاب مکزیک و کرانه‌های کشور مکزیک در شرق آمریکای شمالی تا کشور برزیل در آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۳۳ سانتی‌متر
نگاره: Kent Miller

نام: وزغ‌ماهی اویستر Oyster toadfish
نام علمی: Opsanus tau
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پای‌رودها و سازه‌های انسان‌ساز دریایی غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۵ متری) (از ایالت ماساچوست تا ایالت فلوریدای کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: وزن ۲/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۴۳/۲ سانتی‌متر
نگاره: -

سرده‌ی Sanopus

نام: وزغ‌ماهی خال‌سفید Whitespotted toadfish
نام علمی: Sanopus astrifer
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌سنگ‌های مرجانی غرب مرکز اقیانوس اطلس (ژرفای ۵ تا ۳۰ متری) (کرانه‌های کشورهای بلیز و هندوراس در شرق آمریکای مرکزی)
اندازه: بدن به درازای ۲۷/۸ سانتی‌متر
نگاره: -

نام: وزغ‌ماهی باشکوه Splendid toadfish
نام علمی: Sanopus splendidus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌سنگ‌های مرجانی غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۲۵ متری) (کرانه‌های جزیره‌ی کوزومل وابسته به کشور مکزیک در شرق آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۲۴ سانتی‌متر
نگاره: Khrystyna

زیرخانواده‌ی Halophryninae
سرده‌ی Allenbatrachus

نام: وزغ‌ماهی خرخرو Grunting toadfish
نام علمی: Allenbatrachus grunniens
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و پای‌رودهای اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۵ تا ۵۰ متری) (شاخاب فارس؛ شناخته شده از دلتای رود مکونگ در جنوب کشور ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: 5snake5

سرده‌ی Austrobatrachus

نام: وزغ‌ماهی پازلی Puzzled toadfish
نام علمی: Austrobatrachus foedus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای و استخرهای کشندی جنوب شرقی اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۱۱۴ متری) (کرانه‌های کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا)
اندازه: بدن به درازای ۲۷ سانتی‌متر
نگاره: Fishbiosystem

سرده‌ی Batrachomoeus

نام: وزغ‌ماهی شرقی Eastern frogfish
نام علمی: Batrachomoeus dubius
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، جلبک‌های دریایی یا کتانجک، آب‌سنگ‌های مرجانی و پای‌رودهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۱۵۰ متری) (کرانه‌های شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۳۵ سانتی‌متر
نگاره: Samantha De Smet

نام: وزغ‌ماهی برودبنت (وزغ‌ماهی سه‌خار) Broadbent's frogfish
نام علمی: Batrachomoeus trispinosus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای، آب‌سنگ‌های مرجانی، پای‌رودها و ریشه‌های زیرآبی مانگرو اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۶۸ متری) (دریای آرافورا و کرانه‌های کشورهای اندونزی، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و کرانه‌های کشور پاپوآ گینه‌ی نو و شمال غربی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه؛ شناخته شده از دلتای رود مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۳۱ سانتی‌متر
نگاره: Ria Tan

سرده‌ی Bifax

نام: وزغ‌ماهی دوچهره Two-faced toadfish
نام علمی: Bifax lacinia
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای غرب اقیانوس هند (ژرفای ۶ تا ۸ متری) (کرانه‌های مرکزی و جنوبی کشور عمان در غرب قاره‌ی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۳۳ سانتی‌متر
نگاره: John Hoover

سرده‌ی Halobatrachus

نام: وزغ‌ماهی لوسیتانیایی Lusitanian toadfish
نام علمی: Halobatrachus didactylus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۲۵۰ متری) (از جنوب شاخاب بیسکی در غرب قاره‌ی اروپا تا کشور غنا در غرب قاره‌ی آفریقا، دربرگیرنده‌ی غرب دریای مدیترانه؛ گزارش شده از رود گامبیا)
اندازه: بدن به درازای ۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Vasco Ferreira

سرده‌ی Halophryne

نام: وزغ‌ماهی خال‌چشمی Ocellate frogfish
نام علمی: Halophryne ocellatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و ریشه‌های زیرآبی مانگرو اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۲۰ تا ۸۰ متری) (کرانه‌های غربی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۲۶ سانتی‌متر
نگاره: Keith Ross-Jones

نام: وزغ‌ماهی تندیسی Sculptured frogfish
نام علمی: Halophryne queenslandiae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، آب‌سنگ‌های مرجانی و پای‌رودهای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۰ تا ۲۵ متری) (کرانه‌های شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Ian Shaw

سرده‌ی Triathalassothia

نام: -
نام علمی: Triathalassothia argentina
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد و پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای جنوب غربی اقیانوس اطلس (ژرفای ۱ تا ۹۷ متری) (کرانه‌های کشورهای اروگوئه و آرژانتین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Mariano Rodriguez

زیر خانواده‌ی Porichthyinae
سرده‌ی ناوبان‌ماهی‌ها Porichthys

نام: ناوبان‌ماهی هموارباله Plainfin midshipman
نام علمی: Porichthys notatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی شرق اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۳۶۶ متری) (از ایالت آلاسکا تا جنوب ایالت باخا کالیفرنیای کشور مکزیک در غرب آمریکای شمالی)
اندازه: بدن به درازای ۳۸ سانتی‌متر
نگاره: Divindk

نام: ناوبان‌ماهی اطلس Atlantic midshipman
نام علمی: Porichthys plectrodon
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۲۵۶ متری) (از ایالت ویرجینیای کشور آمریکا و شمال شاخاب مکزیک در شرق آمریکای شمالی تا شمال آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۲۹ سانتی‌متر
نگاره: Joel Sartore

زیرخانواده‌ی Thalassophryninae
سرده‌ی Thalassophryne

نام: وزغ‌ماهی آمازون Amazon toadfish
نام علمی: Thalassophryne amazonica
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب کشور کلمبیا، شمال پرو و ایالت آمازوناس در شمال غربی برزیل در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۹/۳ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische

نام: -
نام علمی: Thalassophryne nattereri
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۲۱ تا ۷۳ متری) (از کشور جزیره‌ای ترینیداد و توباگو تا ایالت سائو پائولوی کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۲۱/۳ سانتی‌متر
نگاره: Frank Schäfer

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین