خانواده‌ی نیم‌منقارماهیان زنده‌زا Zenarchopteridae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی پرنده‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی منقارماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۶۴ گونه است که در ۵ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان نیم‌منقار کشتی‌گیر و سوزن‌ماهی رودخانه‌ای پردار را نام برد. بیشتر گونه‌های خانواده‌ی نیم‌منقارماهیان زنده‌زا در زیستگاه‌های آب شیرین و آب لب‌شور زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب شور (دریازی) نیز یافت می‌شوند. گونه‌های آب شیرین و آب لب‌شور در منطقه‌های گرمسیری جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و جزیره‌ی گینه‌ی نو زندگی می‌کنند و گونه‌های آب شور (دریازی) که در سرده‌ی Zenarchopterus جای گرفته‌اند، در اقیانوس‌های هند و آرام یافت می‌شوند. 
این جانوران بدنی دراز، استوانه‌ای و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان باله‌های سینه‌ای و شکمی کوچک دارند. باله‌های این ماهیان هیچ خاری ندارند و باله‌های پشتی و مخرجی آنان روبروی یکدیگر و نزدیک به باله‌ی دُمی جای گرفته‌اند. آرواره‌ی پایینی یا نوک پایینی نیم‌منقارماهیان زنده‌زا بسیار بلندتر از آرواره‌ی بالایی آنان است. برخی از گونه‌های این خانواده تخم‌گذار و برخی دیگر زنده‌زا هستند. گونه‌های سرده‌های Tondanichthys و Zenarchopterus تخم‌گذار و گونه‌های سرده‌های Dermogenys، Hemirhamphodon و Nomorhamphus زنده‌زا هستند. نیم‌منقارماهیان زنده‌زا گوشت‌خوار هستند و خوراک آنان لارو حشرات آبزی مانند لارو مگس‌ریزه، مگس، پشه و عنکبوت است. Dermogenys robertsi (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۳/۳ سانتی‌متر و سوزن‌ماهی رودخانه‌ای بوفون با درازای ۲۳ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی نیم‌منقارماهیان زنده‌زا به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۸ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی پوست‌آرواره‌ای‌ها Dermogenys

نام: نیم‌منقار کوتوله Pygmy halfbeak
نام علمی: Dermogenys collettei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی، پای‌رودها، ریشه‌های زیرآبی مانگرو و منطقه‌های ذخیره‌سازی آب کشورهای اندونزی، مالزی، سنگاپور و برونئی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵/۱ سانتی‌متر
نگاره: Soh Kam Yung

نام: -
نام علمی: Dermogenys orientalis
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵/۵ سانتی‌متر
نگاره: John Lenagan

نام: نیم‌منقار کشتی‌گیر Wrestling halfbeak
نام علمی: Dermogenys pusilla
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌ها، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی، زمین‌های کشاورزی تندابی موسمی، و جوی‌ها، آبراهه‌های زهکشی و کانال‌های جزیره‌ی جاوه وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۶/۱ سانتی‌متر
نگاره: F. Teigler

نام: -
نام علمی: Dermogenys siamensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم کشورهای کامبوج، لائوس، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رودهای مکونگ و چائو پرایا)
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتی‌متر برای نرها و ۶ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Nasser Halaweh

سرده‌ی نیم‌منقاردندانی‌ها Hemirhamphodon

نام: نیم‌منقار خال‌طلایی Gold-spot halfbeak
نام علمی: Hemirhamphodon chrysopunctatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای کشور اندونزی در جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵/۵ سانتی‌متر
نگاره: Zierfische.de

نام: -
نام علمی: Hemirhamphodon kuekenthali
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای کشورهای برونئی و اندونزی در جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: Wallace Deng

نام: نیم‌منقار درازباله Long-finned halfbeak
نام علمی: Hemirhamphodon phaiosoma
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارهای کشور اندونزی در جزیره‌های بورنئو، بانگکا، بلیتونگ و سوماترا در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۵/۳ سانتی‌متر
نگاره: Hartl

نام: نیم‌منقار جنگلی Forest halfbeak
نام علمی: Hemirhamphodon pogonognathus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های باتلاقی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی کشورهای سنگاپور، مالزی، اندونزی و جنوب تایلند در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر برای نرها و ۶ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Yixiong Cai

نام: -
نام علمی: Hemirhamphodon tengah
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ و استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی کشور اندونزی در جنوب جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳/۶ سانتی‌متر
نگاره: Andreas Tjernshaugen

سرده‌ی Nomorhamphus

نام: نیم‌منقار پوسو Poso halfbeak
نام علمی: Nomorhamphus celebensis
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و دریاچه‌های آب شیرین همیشگی مرکز جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر منطقه‌ی دریاچه پوسو)
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتی‌متر
نگاره: Fachrynurmallojr

نام: نیم‌منقار باله‌نارنجی Orange finned halfbeak
نام علمی: Nomorhamphus ebrardtii
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم؛ و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Sicarius

نام: -
نام علمی: Nomorhamphus kolonodalensis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در مرکز جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۸ سانتی‌متر
نگاره: Fachrynurmallojr

نام: نیم‌منقار رنگی‌پوش جنوبی Southern harlequin halfbeak
نام علمی: Nomorhamphus liemi
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در جنوب غربی جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتی‌متر برای نرها و ۹ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Thomas MaaBen

نام: -
نام علمی: Nomorhamphus towoetii
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: دریاچه‌های آب شیرین همیشگی مرکز جزیره‌ی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتی‌متر
نگاره: Fachrynurmallojr

سرده‌ی Zenarchopterus

نام: سوزن‌ماهی رودخانه‌ای بوفون Buffon's river garfish
نام علمی: Zenarchopterus buffonis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی، علف‌های دریایی (زیرآبی)، پای‌رودها، کرانه‌های صخره‌ای، ریشه‌های زیرآبی مانگرو، دریاچه‌های آب شیرین کرانه‌ای، و جوی‌ها، آبراهه‌های زهکشی و کانال‌های مرکز شرق کشور هند، جنوب بنگلادش، جنوب چین، جنوب کامبوج، جنوب تایلند، جنوب ویتنام، مالزی در شبه‌جزیره‌ی مالزی، سنگاپور، اندونزی و فیلیپین و جزیره‌ی تایوان در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و شمال کشوراسترالیا، پاپوآ گینه‌ی نو، جزایر سلیمان، فیجی و پالائو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۲۳ سانتی‌متر
نگاره: John D Reynolds

نام: سوزن‌ماهی رودخانه‌ای پردار Feathered river garfish
نام علمی: Zenarchopterus dispar
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، دریاچه‌های آب شیرین همیشگی، علف‌های دریایی (زیرآبی)، پای‌رودها، ریشه‌های زیرآبی مانگرو و دریاچه‌های آب شیرین کرانه‌ای کشورهای تانزانیا، کنیا، موزامبیک، سیشل و ماداگاسکار و جزیره‌ی مایوت (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در شرق قاره‌ی آفریقا، کشورهای هند و سری‌لانکا در جنوب قاره‌ی آسیا، کشورهای تایلند، سنگاپور، مالزی، اندونزی و فیلیپین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و کشورهای استرالیا، جزایر مارشال، جزایر سلیمان، پاپوآ گینه‌ی نو، میکرونزی، پالائو، ساموآ، تونگا، وانواتو و فیجی، گروه‌جزیره‌ی کوکوس (از سرزمین‌های فرادریایی استرالیا)، گروه‌جزیره‌ی کالدونیای نو (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه)و جزیره‌ی گوآم و جزیره‌های ماریانای شمالی (از سرزمین‌های فرادریایی آمریکا) در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۹ سانتی‌متر
نگاره: John Lenagan

نام: سوزن‌ماهی رودخانه‌ای دانکر Duncker's river garfish
نام علمی: Zenarchopterus dunckeri
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، آب‌سنگ‌های مرجانی، علف‌های دریایی (زیرآبی)، پای‌رودها، ریشه‌های زیرآبی مانگرو و قفس‌های آبزی‌پروری دریایی گروه‌جزیره‌ی آندامان وابسته به کشور هند و کشورهای کامبوج، تایلند، ویتنام، مالزی در شبه‌جزیره‌ی مالزی، اندونزی، فیلیپین و جنوب ژاپن و جزیره‌ی تایوان در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و کشورهای پاپوآ گینه‌ی نو و جزایر سلیمان در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۴ سانتی‌متر
نگاره: A. Hartl

نام: سوزن‌ماهی رودخانه‌ای کوتاه‌بینی Shortnose river garfish
نام علمی: Zenarchopterus gilli
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، پای‌رودها و ریشه‌های زیرآبی مانگرو کشورهای ماداگاسکار و سیشل در شرق قاره‌ی آفریقا، کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا، کشورهای تایلند، ویتنام، سنگاپور، مالزی، اندونزی و فیلیپین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا و کشورهای استرالیا، پاپوآ گینه‌ی نو، میکرونزی، فیجی، پالائو و وانواتو و جزیره‌ی گوآم (از سرزمین‌های فرادریایی آمریکا) در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Andaman Kaosung

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین