خانواده‌ی جویبارماهیان یا کیلی‌فیش‌های آمریکای جنوبی یا کیلی‌فیش‌های جهان نو Rivulidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی ساده‌لب‌سانیان، از راسته‌ی کپوردندان‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۴۵۸ گونه است که در ۴۹ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان مرواریدماهی دراز و جویبارماهی مانگرو را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی جویبارماهیان در زیستگاه‌های آب شیرین آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند؛ هرچند در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور و آب شور (دریازی) نیز یافت می‌شوند. دامنه‌ی زیستگاه جویبارماهیان میان ایالت فلوریدای کشور آمریکا در آمریکای شمالی تا کشور اروگوئه و شمال شرقی کشور آرژانتین در آمریکای جنوبی است. همچنین گونه‌های آب لب‌شور و آب شور در کرانه‌های اقیانوس اطلس و میان ایالت فلوریدای کشور آمریکا در آمریکای شمالی تا جنوب کشور برزیل در آمریکای جنوبی یافت می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، بیضی‌مانند و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان چشمانی درشت و باله‌ی دُمی پهن و گِرد دارند. باله‌های پشتی و مخرجی این ماهیان در نزدیکی باله‌ی دُمی‌شان جای گرفته و بزرگند. ماهیان نر بزرگ‌تر و رنگارنگ‌تر از ماده‌ها هستند. Plesiolebias altamira با درازای ۱/۸ سانتی‌متر و مرواریدماهی دراز با درازای ۲۲ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌ی خانواده‌ی جویبارماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی جویبارماهیان می‌پردازد با ۳۰ گونه (از ۹۰ گونه) آشنا می‌شویم.

سرده‌ی جویبارماهی‌های آمازون Anablepsoides

نام: -
نام علمی: Anablepsoides cearensis
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای ایالت سئارا در شمال شرقی کشور برزیل در شمال شرقی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۷ سانتی‌متر
نگاره: Sanjay Veiga

نام: -
نام علمی: Anablepsoides gaucheri
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در گویان فرانسه و ایالت آماپا در شمال کشور برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۵/۷ سانتی‌متر
نگاره: Frederic Melki

نام: جویبارماهی هارت Hart's rivulus
نام علمی: Anablepsoides hartii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم؛ خلاش‌ها، مرداب‌ها، باتلاق‌ها، پوداب‌ها و پوده‌زارها؛ استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای، و استخرها و مرداب‌های قلیایی یا لب‌شور یا آب شور همیشگی کشور ترینیداد و توباگو و شمال کشور ونزوئلا در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Pierson Hill

نام: -
نام علمی: Anablepsoides igneus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم کشور سورینام، گویان فرانسه و ایالت آماپا در شمال کشور برزیل در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتی‌متر برای نرها و ۹ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: F. Melki

نام: -
نام علمی: Anablepsoides rubrolineatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شمال شرقی کشور پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر
نگاره: Josh Allen

سرده‌ی Aphyolebias

نام: درازباله‌ی پرویی Peruvian longfin
نام علمی: Aphyolebias peruensis
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شمال شرقی کشور پرو در شمال غربی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود آمازون)
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Arubaan_1

سرده‌ی جنوبی‌گلمیخ‌ماهی‌ها Austrofundulus

نام: -
نام علمی: Austrofundulus guajira
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای ونزوئلا و کلمبیا در شمال آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۷/۱ سانتی‌متر
نگاره: Richard Cox

سرده‌ی برکه‌ماهی‌های جنوبی Austrolebias

نام: -
نام علمی: Austrolebias adloffi
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، تالاب‌های بیشتر درختچه‌ای و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۴/۶ سانتی‌متر برای نرها و ۳/۷ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Luiz R. Malabarba

نام: -
نام علمی: Austrolebias affinis
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شمال کشور اروگوئه و جنوب غربی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: Martin100B

نام: -
نام علمی: Austrolebias alexandri
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای غرب کشور اروگوئه، غرب ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب برزیل و ایالت‌های کورینتس، میسیونز و انتره ریوس در شمال شرقی آرژانتین در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود اروگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر
نگاره: Ignacio Garcia

نام: -
نام علمی: Austrolebias arachan
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شمال کشور اروگوئه و جنوب ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۴/۴ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

نام: مرواریدماهی آرژانتینی Argentine pearlfish
نام علمی: Austrolebias bellottii
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای غرب کشور اروگوئه و شمال شرقی کشور آرژانتین در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای پارانا و اروگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: Patricia Mancilla Iglesias

نام: -
نام علمی: Austrolebias charrua
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای و زمین‌های آبیاری شده (دربرگیرنده‌ی کانال‌های آبیاری) در شرق کشور اروگوئه و جنوب شرقی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود لاگونا دوس پاتوس)
اندازه: بدن به درازای ۴/۷ سانتی‌متر برای نرها و ۴/۲ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Marco Vaccari

نام: -
نام علمی: Austrolebias cheradophilus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی کشور اروگوئه و جنوب شرقی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

نام: مرواریدماهی دراز Elongate pearlfish
نام علمی: Austrolebias elongatus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب غربی کشور اروگوئه و ایالت‌های بوئنوس آیرس، انتره ریوس در شرق کشور آرژانتین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود پارانا)
اندازه: بدن به درازای ۲۲ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

نام: مرواریدماهی چشم‌زرد Yelloweye pearlfish
نام علمی: Austrolebias ephemeral
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای ایالت ماتو گروسو جنوبی در جنوب غربی کشور برزیل در آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۲ سانتی‌متر برای نرها و ۲/۸ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Francisco Severo Neto

نام: -
نام علمی: Austrolebias gymnoventris
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی کشور اروگوئه و جنوب شرقی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود لاگونا دوس پاتوس)
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر
نگاره: Arubaan_1

نام: -
نام علمی: Austrolebias jaegari
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳ سانتی‌متر
نگاره: Matheus Vieira Volcan

نام: -
نام علمی: Austrolebias juanlangi
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای و زمین‌های آبیاری شده (دربرگیرنده‌ی کانال‌های آبیاری) در شرق کشور اروگوئه و جنوب ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای لاگونا دوس پاتوس)
اندازه: بدن به درازای ۳/۴ سانتی‌متر برای نرها و ۲/۸ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Kjell Fohrman

نام: -
نام علمی: Austrolebias luteoflammulatus
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های باتلاقی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی کشور اروگوئه و جنوب شرقی ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Kjell Fohrman

نام: -
نام علمی: Austrolebias minuano
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شرق ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود لاگونا دوس پاتوس)
اندازه: بدن به درازای ۴/۷ سانتی‌متر برای نرها و ۴/۱ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Ubiqua Consultoria Ambiental

نام: مرواریدماهی سیاه‌باله Blackfin pearlfish
نام علمی: Austrolebias nigripinnis
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای غرب کشور اروگوئه و شمال شرقی کشور آرژانتین در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رودهای پارانا پایینی و اروگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: Kjell Fohrman

نام: -
نام علمی: Austrolebias patriciae
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب غربی کشور پاراگوئه و شمال شرقی آرژانتین در آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود پاراگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۴ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

نام: -
نام علمی: Austrolebias paucisquama
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۳/۴ سانتی‌متر برای نرها و ۳/۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Christophe Aubin

نام: -
نام علمی: Austrolebias robustus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای استان بوئنوس آیرس در شرق کشور آرژانتین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۷/۲ سانتی‌متر برای نرها و ۵/۳ سانتی‌متر برای ماده‌ها
نگاره: Marco Vaccari

نام: -
نام علمی: Austrolebias toba
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شمال شرقی کشور آرژانتین در آمریکای جنوبی 
اندازه: بدن به درازای ۴ تا ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

نام: -
نام علمی: Austrolebias wolterstorffi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای شرق کشور اروگوئه و شرق ایالت ریو گرانده جنوبی در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی (بیشتر حوضه‌ی رود لاگونا دوس پاتوس)
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Marco Vaccari

سرده‌ی Campellolebias

نام: کیلی باله‌شمشیری Sabrefin killifish
نام علمی: Campellolebias brucei
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای جنوب شرقی ایالت سانتا کاتارینا در جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: بدن به درازای ۴/۵ سانتی‌متر
نگاره: Arubaan_1

سرده‌ی ماهی‌های سگ‌دندان Cynodonichthys

نام: -
نام علمی: Cynodonichthys birkhahni
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، استخرها و مرداب‌های آب شیرین همیشگی و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای غرب کشور پاناما در آمریکای مرکزی
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتی‌متر
نگاره: Samuel Valdes

نام: -
نام علمی: Cynodonichthys brunneus
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، و استخرها و مرداب‌های آب شیرین موسمی و دوره‌ای مرکز کشور پاناما در آمریکای مرکزی
اندازه: بدن به درازای ۶ سانتی‌متر
نگاره: Samuel Valdes

گونه‌های خانواده‌ی جویبارماهیان (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم)

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین