در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۱۶۴ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

غزل شماره‌ی ۱۶۴ - نفس باد صبا مشک‌فشان خواهد شد

۱. نفسِ بادِ صبا مُشک‌فشان خواهد شد - عالَمِ پیر دگرباره جوان خواهد شد
معنی: نسیم ملایم و وزش باد صبا، بوی خوش خواهد افشاند و دنیای پیر بار دیگر جوان خواهد شد.

۲. ارغوان جامِ عقیقی به سمن خواهد داد - چشمِ نرگس به شقایق نگران خواهد شد
معنی: در خت ارغوان گل‌های همانند جام شراب قرمز به گل سمن می‌دهد و چشم گل نرگس، شقایق را نگران خواهد نگریست.

۳. این تَطاول که کشید از غمِ هجران بلبل - تا سراپرده‌ی گل نعره‌زنان خواهد شد
معنی: بعد از این ستم و تعدی که بلبل از غم دوری گل کشیده تا خیمه‌گاه گل فریادکنان خواهد رفت.

۴. گر ز مسجد به خرابات شدم خرده مگیر - مجلس وعظ دراز است و زمان خواهد شد
معنی: اگر از مسجد درآمده به‌سوی میخانه رفتم بر من ایراد مگیر، زیرا مجلس وعظ دنباله‌دار و طولانی است و فرصت عیش و نوش از دست می‌رود.

۵. ای دل ار عشرتِ امروز به فردا فکنی - مایه‌ی نقدِ بقا را که ضَمان خواهد شد؟
معنی: ای دل اگر شادی و خوشگذارنی امروز را به فردا بیندازی چه کسی بقای سرمایه‌ی حیات تو را تا فردا ضمانت می‌کند؟

۶. ماه شعبان مَنِه از دست قدح، کاین خورشید - از نظر تا شبِ عیدِ رمضان خواهد شد
معنی: در ماه شعبان پیاله‌ی شراب را از دست فرو مگذار که این خورشید تابناک جام تا عید رمضان از نظر ناپدید خواهد شد.

۷. گل عزیز است غنیمت شِمُریدَش صحبت - که به باغ آمد از این راه و از آن خواهد شد
معنی: گل عزیز و دوره‌اش کوتاه است. فرصتش را غنیمت شمارید زیرا از این در وارد باغ شده از آن خارج می‌شود.

۸. مطربا مجلسِ انس است غزل خوان و سرود - چند گویی که چنین رفت و چنان خواهد شد؟
معنی: ای نوازنده و خواننده، مجلس مجلس خودمانی یکرنگان است، غزل و آواز بخوان چه‌قدر از هر دری سخن می‌گویی؟

۹. حافظ از بهر تو آمد سویِ اقلیمِ وجود - قدمی نِه به وداعش که روان خواهد شد
معنی: حافظ به‌خاطر تو، به این دنیای هستی پا نهاد. برای خداحافظی او گامی بردار که به‌زودی از این دنیا خواهد رفت.

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۱۶۴ دیوان حافظ:
تغییر و تحولات بسیار زیادی در زندگی‌ات رخ می‌دهد. دوباره دلت جوان می‌شود. قدر سلامتی خود و اطرافیانت را بدان. ماه شعبان و رمضان فرصت بسیار خوبی است برای دعا و رسیدن به حاجات. بسیار خوش هستی، چون همه چیز برایت آفریده شده است.

معنی برخی واژگان غزل:
نفس باد صبا: نسیم ملایم باد صبا، وزش باد صبا.
باد صبا: نسیم ملایمی که اوایل بهار و پاییز از جانب شمال شرق به‌هنگام صبح می‌وزد.
مشک‌فشان: پراکننده‌ی بوی مشک، پراکننده‌ی بوی خوش.
ارغوان: درختچه‌ی زینتی که در بهار قبل از برگ درآوردن شاخه‌هایش را گل‌های ارغوانی-عقیقی می‌پوشاند.
جام عقیقی: جام سرخ رنگ، جام شراب قرمز.
سمن: نوعی گل زینتی پنج برگی سفید و معطر.
شقایق: لاله‌ی صحرایی.
نگران: در حال نگریستن، در حال نگاه کردن.
تطاول: دست‌درازی، تعدی، تجاوز، گستاخی.
سراپرده: خیمه‌ی بزرگ سلطنتی، خیمه‌ی مخصوص رئیس قوم.
زمان خواهد شد: وقت تلف خواهد شد.
عشرت: عیش، شادی، خوشگذرانی.
مایه‌ی نقد بقا: سرمایه‌ی زندگانی.
ضمان: (مصدر) ضمانت، ضامن.
ماه شعبان: ماه قبل از ماه رمضان.
قدح: جام بزرگ شراب.
کاین خورشید: که این خورشید، که این جام پر از شراب که چون خورشید می‌درخشد.
مجلس انس است: مجلس انس و الفت و خودمانی است.
اقلیم وجود: جهان هستی، کنایه از این دنیا.
وداع: خداحافظی.
روان خواهد شد: روانه خواهد شد، از این دنیا روانه خواهد شد. به زودی خواهد رفت.

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین