
در این بخش از مجلهی اینترنتی روز تازه، غزل شمارهی ۳۵۵ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.
غزل شمارهی ۳۵۵ - حالیا مصلحت وقت در آن میبینم
۱. حالیا مصلحتِ وقت در آن میبینم - که کشم رَخت به میخانه و خوش بنشینم
معنی: در حال حاضر صلاح خود را در این میبینم که به میخانه اسبابکشی کرده و در آنجا به خوشی اقامت گزینم.
۲. جامِ مِی گیرم و از اهلِ ریا دور شَوَم - یعنی از اهلِ جهان پاکدلی بُگزینم
معنی: (و) جام باده بنوشم و از دورویان و ریاکاران فاصله بگیرم، یعنی از میان همهی مردم زمانه پاکدلی مانند جام می را به مصاحبت خود برگزینم.
۳. جز صُراحی و کتابم نَبُوَد یار و ندیم - تا حریفانِ دَغا را به جهان کم بینم
معنی: (و) بهجز شراب و کتاب دوست و همدمی نداشته باشم تا روی دغلبازان مدعی دوستی را کمتر ببینم.
۴. سر به آزادگی از خَلق برآرم چون سَرو - گر دهد دست که دامن ز جهان دَرچینم
معنی: اگر چنین چیزی ممکن شود که از مردم دنیا کنارهگیری کنم، در آزردگی بهمانند سرو از میان آنها سریر خواهم افراشت.
۵. بس که در خرقهی آلوده زدم لافِ صَلاح - شرمسار از رخِ ساقی و مِیِ رنگینم
معنی: از بس در خرقهی به گناهآلودهی خود دم از پرهیزکاری زدم، از روی ساقی و شراب رنگین خجالت میکشم.
۶. سینهی تَنگِ من و بارِ غمِ او، هیهات - مردِ این بارِ گران نیست دلِ مسکینم
معنی: بعید است که این سینهی تنگ من، توان کشیدن بار غم او را داشته باشد، این دل بینوای من توانایی کشیدن این بار سنگین را ندارد.
۷. من اگر رندِ خراباتم و گر زاهدِ شهر - این مَتاعم که همیبینی و کمتر زینم
معنی: من اگر لاابالی کوی می فروشان و اگر پارسای متعبد شهر باشم، همین هستم که نشان میدهم و از این هم کمارزشتر هستم (اهل خودنمایی و ریاکاری نیستم).
۸. بندهی آصفِ عهدم دلم از راه مَبَر - که اگر دَم زَنَم از چرخ بخواهد کینم
معنی: مرا دل نگران مکن، زیرا من غلام وزیر وقت هستم و اگر لب باز کنم او انتقام مرا از فلک خواهد گرفت.
۹. بر دلم گرد ستمهاست خدایا مپسند - که مکدر شود آیینه مهرآیینم
معنی: گرد ستمهای زیادی بر دلم نشسته، از برای خدا راضی مشو که چهرهی آیینهمانند دل مهرورز من تیره و کدر میشود.
فال و تعبیر غزل شمارهی ۳۵۵ دیوان حافظ:
بسیار انسان آزاده و نترسی هستید. هیچوقت کاری نمیکنید که باعث سرافکندگیتان شود. همیشه درصدد رفع عیوب و اشکالات خودتان میباشید. غمی در دل دارید که بسیار سنگین است. فقط از خدا بخواهید تا ستمهایی که به شما روا شده فراموش گردد و دلتان دوباره مالامال از مهر و دوستی شود.
معنی برخی واژگان غزل:
حالیا: در حال حاضر، فعلا، اکنون.
مصلحت وقت: آنچه در این زمان به خیر و صلاح است.
رَخت: اثاث البیت، لباس.
صُراحی: تُنگ شراب با گردنی دراز و تنگ.
ندیم: همدم.
دَغا: دغل، نادرست، حقهباز.
دامن در چیدن: دست و پای خود را جمع کردن، کنایه از گوشهگیری و کنارهگیری اختیار کردن.
لاف صلاح: ادعای پرهیزکاری و تقوی.
میِ رنگین: شراب سرخ، شراب زلال و روشن.
هیهات: (شبهجمله) بعید است، تاسف میخورم.
مکدر: کدر، تیره.
آیینه مهرآیین: آیینهی دل که رسم و آیین محبت را میشناسد.
متاع: کالا، جنس.
آصف عهد: وزیر وقت.
معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشتهی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





