
در این بخش از مجلهی اینترنتی روز تازه، غزل شمارهی ۳۵۶ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.
غزل شمارهی ۳۵۶ - گرم از دست برخیزد که با دلدار بنشینم
۱. گَرَم از دست برخیزد که با دلدار بنشینم - ز جامِ وصل مِی نوشم، ز باغِ عیش گل چینم
معنی: اگر این توفیق را بیابم که با محبوب بنشینم، از ساغر وصال باده نوشیده و از باغ عیش بهرهبرداری کنم.
۲. شرابِ تلخِ صوفی سوز، بنیادم بخواهد برد - لبم بر لب نِه ای ساقی و بِستان جانِ شیرینم
معنی: شراب تند صوفیافکن بنیاد عقایدم را متزلزل و مرا از پای درمیآورد. ای ساقی لب خود را بر لب من نهاده و جان شیرین مرا بستان.
۳. مگر دیوانه خواهم شد در این سودا که شب تا روز - سخن با ماه میگویم، پَری در خواب میبینم
معنی: همانا در اثر خیال عشق کارم به دیوانگی میکشد، چرا که شبها با ماه درد دل میکنم و جن و پری به خوابم میآیند.
۴. لبت شِکَّر به مستان داد و چَشمت مِی به مِیخواران - منم کز غایتِ حِرمان نه با آنم نه با اینم
معنی: چشمانت به بادهنوشان، شراب و لبهایت به مستان، چاشنی شکر داد و این منم که در اوج ناامیدی به هیچکدام دسترسی نیافتم.
۵. چو هر خاکی که باد آورد، فیضی بُرد از اِنعامت - ز حالِ بنده یاد آور که خدمتگارِ دیرینم
معنی: چون هر خاکی که باد به سر کوی تو آورد؛ از احسان تو بهرهمند شد، از حال من که خدمتگزار قدیمی تو هستم یادی کن.
۶. نه هر کو نقشِ نظمی زد کلامش دلپذیر افتد - تَذَروِ طُرفه من گیرم که چالاک است شاهینم
معنی: هر کسی که شعری زمزمه کند سخنش دلپذیر نخواهد بود، این منم که تذروِ زیبای مضامین را صید میکنم، چرا که شاهین طبعم چالاک و زرنگ است.
۷. اگر باور نمیداری، رو از صورتگرِ چین پُرس - که مانی نسخه میخواهد ز نوکِ کِلکِ مُشکینم
معنی: اگر حرف مرا باور نمیکنی، برو از نقاش چین بپرس و بدان که مانی نقاش از قلم سیاه مشکآلود من، چرکنویس درخواست می کند.
۸. وفاداری و حق گویی نه کارِ هر کسی باشد - غلامِ آصفِ ثانی جلالُ الحقِ و الدینم
معنی: بر سر پیمان بودن و حق گفتن کار هر کسی نیست. من چاکر آصف ثانی، جلال الدین و الحق خواجه تورانشاهم (که به این صفات موصوف است.)
۹. رموزِ مستی و رندی ز من بشنو نه از واعظ - که با جام و قَدَح هر دَم ندیمِ ماه و پروینم
معنی: اسرار مستی و بیپروایی را از من (حافظ) بشنو نه از واعظ، زیرا همهی شبها با جام و ساغر مِی، همپیالهی ماه و ستارهی پروین هستم.
فال و تعبیر غزل شمارهی ۳۵۶ دیوان حافظ:
رشتهی کار از دستتان خارج شده است. کار امروزتان را به فردا موکول نکنید. هرچند میدانید راهی را که انتخاب کردهاید بسیار سخت و پر فراز و نشیب است، ولی بهخاطر نتیجهی شیرینش تحمل میکنید. رحمت خداوند شامل حالتان میشود و خیلی زود به مراد دلتان میرسید. و این از وفا و صداقت ایمان و حقگوییتان میباشد.
معنی برخی واژگان غزل:
برخیزد از دستم: از دست من برآید.
صوفی سوز: صوفیافکن، از پای درآورندهی صوفی.
مگر: همانا.
سودا: خیال عشق.
شِکَّر: شکر، کنایه از بوسه.
حرمان: محرومی، نومیدی.
فیض: بهره.
اِنعام: لطف، احسان، نعمتبخشی، کَرَم.
نقش نظم: طرح شعر، زمزمه کردن شعر.
تَذَرو: قرقاول، خروس صحرایی.
تذرو طرفه: قرقاول مرغوب، قرقاول کمنظیر و کنایتا مضمون زیبا و بدیع.
چالاک: زرنگ، پرکار، مسلط بر کار.
چالاکست شاهینم: شاهین طبعم زرنگ و پرکار و شکار کنندهی مضامین بکر است.
صورتگر چین: نقاش چینی.
مانی: بنیانگذار آیین مانوی که در ۲۴ سالگی و در سال ۲۱۵- ۲۷۶ میلادی ادعای پیامبری کرد و شیوهی تبلیغ او این بود که دستورات مذهبی خود را بهصورت نقاشی درآورده و به مردم نشان میداد و به مانی نقاش معروف بود.
کلکِ مشکین: قلم آلوده به مرکب سیاه ممزوج با مُشک.
آصف ثانی: وزیر دوم، کنایه از خواجه تورانشاه وزیر که حافظ بعد از آصف برخیا وزیر سلیمان او را آصف ثانی مینامد.
معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشتهی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





