
در این بخش از مجلهی اینترنتی روز تازه، غزل شمارهی ۳۵۷ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.
غزل شمارهی ۳۵۷ - در خرابات مغان نور خدا میبینم
۱. در خراباتِ مُغان نورِ خدا میبینم - این عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم
معنی: در میخانهی موبدان زرتشتی نور خدا و فره ایزدی را حس میکنم، این شگفتی را بنگر که چه نوری را از چه جایی مشاهده میکنم.
۲. جلوه بر من مفروش ای مَلِکُالْحاج که تو - خانه میبینی و من خانه خدا میبینم
معنی: ای امیر حاجیان برای من خودنمایی مکن زیرا تو خانهی خدا را میبینی و من خدای صاحبخانه را.
۳. خواهم از زلفِ بُتان نافهگشایی کردن - فکرِ دور است همانا که خطا میبینم
معنی: دلم میخواهد گره زلف زیبارویان را بگشایم تا بوی خوش آن پراکنده شود. این فکر محالی است و در اشتباهم.
۴. سوزِ دل، اشکِ روان، آهِ سحر، نالهی شب - این همه از نظرِ لطفِ شما میبینم
معنی: سوز و گداز و هیجان دل بههمراه اشک جاری و آه سحری و ناله و فغان شبانگاهی، همهی اینها را بهحساب لطف شما (که غم عشق خود را به من ارزانی داشتید) میگذارم.
۵. هر دَم از رویِ تو نقشی زَنَدَم راهِ خیال - با که گویم که در این پرده چهها میبینم
معنی: هر لحظه تصویر تازهای از چهرهی تو، راهزن خیال من شده و آن را به خود مشغول میدارد. با چه کسی بگویم که در پردهی خیال چه تصویرهایی میبینم.
۶. کس ندیدهست ز مُشکِ خُتَن و نافهی چین - آنچه من هر سَحَر از بادِ صبا میبینم
معنی: آن بوی خوشی را که از نسیم سحری (که از سوی کوی دوست میوزد) به مشامم میرسد، هیچکس از مشک و نافهی آهوی صحرای ختن و چین نبوییده است.
۷. دوستان عیبِ نظربازیِ حافظ مکنید - که من او را ز مُحِبّانِ شما میبینم
معنی: ای دوستان بر عشقبازی و جمالپرستی حافظ خرده مگیرید، زیرا من او را از دوستداران شما میدانم.
فال و تعبیر غزل شمارهی ۳۵۷ دیوان حافظ:
انسان آیندهنگر و عاقلی هستید. همیشه میگویید باید دید در آینده چه پیش میآید و نتیجهی کار چه میشود. کاری را از روی هوس انجام نمیدهید. اگر آن کار همراه با درد و رنج باشد، ولی میدانید که در آینده برای شما نتیجهای بسیار خوب و عالی در پی دارد. دوستانتان شما را مسخره میکنند، ولی اعتنا نکنید و کار خودتان را انجام دهید.
معنی برخی واژگان غزل:
خرابات: محل فسق و فجور و خوردن شراب و اشتغال به قمار.
مُغان: مُغها، روسای آتشکده در دین زرتشت، موبدان.
خراباتِ مغان: اصطلاحی که حافظ ساخته و معنای میخانه را افاده میکند. زیرا در دین زرتشتی شراب حلال و توسط مُغ نگهبان آتشکده بههنگام عبادت و ذکر اوراد به حاضرین توزیع میشود و رندان و لوطیان نیز برای تحصیل شراب غالبا به مُغهای آتشکده مراجعه میکردهاند.
نور خدا: فروغ ایزدی، فره ایزدی.
عَجَب: شگفتی.
جِلوه: خودنمایی، تظاهر، نمودار شدن.
جلوه بر من مفروش: برای من اِفاده و خودنمایی مکن.
ملک الحاج: امیر الحاج، سرپرست قافلهی حاجیان.
خانه خدا: خدای خانه، خدایی که صاحبخانه است.
نافهگشایی: کنایه از گشودن مخزن مواد معطره و در اینجا گشودن سر زلف محبوب.
فکر دور: اندیشهی بعید، فکر و اندیشهای که تعلیق به محال است.
خطا میبینم: اشتباه میکنم، به راه خطا میروم.
نقشی: تصویری.
زَنَدَم راه خیال: راهزن خیال من میشود، راه خیال من را میبندد.
پرده: پردهی عشق و خیالهای ناشی از آن.
مُشکِ ختن: مشک آهوی نر صحرای ختن در تاتارستان.
نافهی چین: نافهی آهوی چین که حاوی مشک است.
نظربازی: جمالپرستی، مهرورزی به خوبرویان.
مُحبان: ارادتمندان، دوستداران.
معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشتهی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





