
در این بخش از مجلهی اینترنتی روز تازه، غزل شمارهی ۳۵۸ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.
غزل شمارهی ۳۵۸ - غم زمانه که هیچش کران نمیبینم
۱. غمِ زمانه که هیچش کَران نمیبینم - دَواش جز مِیِ چون ارغوان نمیبینم
معنی: برای غم و اندوه روزگار که هیچ حد و مرز و پایانی ندارد، به غیر از شراب ارغوانی رنگ، چارهای نمیشناسم.
۲. به تَرک خدمتِ پیرِ مُغان نخواهم گفت - چرا که مصلحتِ خود در آن نمیبینم
معنی: من دست از خدمتگزاری موبد پیر میکدهی معرفت نمیکشم، زیرا خیر و صلاح خود را در تَرکِ آن نمیبینم.
۳. ز آفتابِ قَدَح ارتفاعِ عیش بگیر - چرا که طالعِ وقت آن چُنان نمیبینم
معنی: از جام شرابی که چون خورشید میدرخشد، عیش و خوشی بهرهبرداری کن، زیرا حال و احوال روزگار را چندان بر وفق مراد نمیبینم.
۴. نشانِ اهل خدا عاشقیست، با خود دار - که در مشایخِ شهر این نشان نمیبینم
معنی: علامت مرد خدا، عاشق بودن اوست. این علامت را با خود داشته باش، چرا که در سران و بزرگان جامعهی امروزی، این نشان نمودار نیست!
۵. بدین دو دیدهی حیران من هزار افسوس - که با دو آینه رویش عیان نمیبینم
معنی: بایستی بر دو چشم نگران و سرگشتهی من هزار بار افسوس خورد که با وجود آنکه بهمانند دو آینه همه چیز در آن مشهود است، با آن، روی معشوق را به وضوح نمیبینم.
۶. قدِ تو تا بِشُد از جویبارِ دیدهی من - به جایِ سرو جز آبِ روان نمیبینم
معنی: از آن لحظه که قامت سرومانند تو از برابر چشمان اشکبار من دور شد، بهجای دیدن سروقامت تو جز آب روان چیز دیگری نمیبینم.
۷. در این خُمار کَسَم جرعهای نمیبخشد - ببین که اهل دلی در میان نمیبینم
معنی: کسی در رنج خمارآلودگی، دیگر به من جرعهای شراب نمیدهد، نگاه کن که یک نفر اهل در میان مردم دیده نمیشود.
۸. نشانِ مویِ میانش که دل در او بستم - ز من مَپرس که خود در میان نمیبینم
معنی: از من نشانی کمر باریک و موی بلند او را که دل در آن بسته بودم مپرس، چرا که (از بس در آن باریک شده بودم) دیگر وجود خود را هم حس نمیکنم.
۹. من و سفینهی حافظ که جز در این دریا - بضاعت سخن دُرفشان نمیبینم
معنی: (از این به بعد) سر و کار من با دفتر شعر حافظ است. چرا که بهجز در این دریای سخن در هیچجای دیگر کالای سخن گهرباری را سراغ ندارم.
فال و تعبیر غزل شمارهی ۳۵۸ دیوان حافظ:
چرا فکر میکنید غم دلتان را پایانی نیست. دوای درد شما با خدا بودن است، راز و نیاز کردن با خداوند از درد دلتان میکاهد. افسوس گذشته را میخورید که هیچ فایدهای هم ندارد. تنها شدهاید. راهتان را گم کردهاید. بلند شوید و مثل آبی روان به جنب و جوش درآیید و خودتان مشکلاتتان را حل کنید. انشاءالله.
معنی برخی واژگان غزل:
کران: حد و مرز، انتها.
به تَرکِ خدمت پیر مغان...: خدمت پیر مغان را ترک...
مصلحت: خیر، صلاح.
آفتاب قدح: (اضافهی تشبیهی) قدح یعنی کاسهی بزرگ شراب که به آفتاب تشبیه شده.
ارتفاع: بلندی، بهرهبرداری از محصول، در اصطلاح نجوم به مقدار اوج کواکب از افق تا سمت الراس گویند که حداکثر آن ۹۰ درجه است.
طالع: در اصطلاح نجوم وضعیت منطقة البروج و ستارهای که در آن لحظه و وضعیت طلوع میکند، اگر منطبق با لحظهی ولادت کسی باشد، کیفیت طالع سعد یا نحس بودن طلوع آن ستاره را طالع آن مولود گویند.
طالع وقت آنچنان نمیبینم: وقت را مناسب نمیبینم.
با خود دار: به همراه خود داشته باش.
مشایخ: بزرگان، پیرمردان قوم، مُرشدان.
دو آینه: کنایه از دو چشم.
عیان: آشکارا.
خمار: ملالت و دردسر پس از صرف شراب و مستی سنگین.
مویِ میان: ۱. موی رسیده تا کمر، ۲. کمر باریک مانند مو.
سفینه: کشتی، دیوان شعر.
من و سفینه: من با سفینه (واو تخصیصی).
بضاعت: سرمایه، مال، مکنت.
سخن دُرفشان: سخن بلیغ، سخن گهربار و با ارزش.
معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشتهی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





