
در این بخش از مجلهی اینترنتی روز تازه، غزل شمارهی ۳۵۹ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.
غزل شمارهی ۳۵۹ - خرم آن روز کز این منزل ویران بروم
۱. خُرَّم آن روز کز این منزلِ ویران بروم - راحتِ جان طلبم و از پِیِ جانان بروم
معنی: خوشا روزی که بهدنبال محبوب از این خرابآباد بروم و در جستجوی آسایش جان خود برآیم.
۲. گر چه دانم که به جایی نَبَرد راه غریب - من به بویِ سرِ آن زلفِ پریشان بروم
معنی: هرچند میدانم که غریب راه از چاه باز نمیشناسد، من به بو و به آرزوی آن زلفهای پریشان راه میافتم.
۳. دلم از وحشتِ زندانِ سِکَندَر بگِرفت - رخت بربندم و تا مُلکِ سلیمان بروم
معنی: دلم از تنهایی و اندوه در زندان اسکندر (یزد) گرفته است. اسبابکشی میکنم و تا شهر سلیمان (شیراز) میروم.
۴. چون صبا با تنِ بیمار و دلِ بیطاقت - به هواداریِ آن سروِ خُرامان بروم
معنی: با تن تبدار و دل بیتاب و توان، مانند نسیم صبا به شوق دیدار آن محبوب خوشخرام میروم.
۵. در رهِ او چو قلم گر به سرم باید رفت - با دلِ زخمکَش و دیدهی گریان بروم
معنی: هرگاه ناگزیر به این باشم که مانند قلم این راه را با سر بپیمایم، با دل خونبار و بردبار و دیدهی گریان راه میافتم.
۶. نذر کردم گر از این غم به درآیم روزی - تا درِ میکده شادان و غزلخوان بروم
معنی: نذر و تعهد کردهام که اگر روزی بیاید که از زیر بار این اندوه رهایی یابم، با شادی و در حال غزلخوانی تا در میخانه راه را بپیمایم.
۷. به هواداری او ذَرِّهصفت، رقصکنان - تا لبِ چشمهی خورشیدِ درخشان بروم
معنی: به اشتیاق دیدار روی تو، همانند غبار رقصکنان تا به سرچشمهی خورشید درخشان خواهم رفت.
۸. تازیان را غمِ احوالِ گرانباران نیست - پارسایان مددی تا خوش و آسان بروم
معنی: عربها غم حال آنهایی را که بار سنگینی به دوش دارند نمیخورند. ای پارسیان (زرتشتیان) کمک کنید تا به خوشی و راحتی (از این شهر) بروم.
۹. ور چو حافظ ز بیابان نبرم رَه بیرون - همرهِ کوکبهی آصفِ دوران بروم
معنی: و اگر بهمانند حافظ نتوانم خود از این بیابان راهی به بیرون بیابم (به ناچار) همراه ملازمان وزیر وقت خواهم رفت.
فال و تعبیر غزل شمارهی ۳۵۹ دیوان حافظ:
آرزویی دارید که رسیدن به آن را محال میدانید و مدام به خودتان میگویید که این کار انجام نمیشود. خودتان را بیمار و رنجور کردهاید و غصه میخورید. نذری کردهاید و متوسل به ائمه شدهاید. با خود عهدی بستهاید که اگر انجام شود، تولد دیگری مییابید. انسانهای مومنی به شما کمک میکنند تا غم این ایام را آسانتر تحمل کنید و از این ورطه نجات یابید و به ستارهی بخت و اقبال خودتان برسید.
معنی برخی واژگان غزل:
خرم: (شبهجمله) خوشا.
منزل ویران: خانهی خراب، کنایه از شهر یزد.
جانان: محبوب.
به جایی نبرد راه غریب: غریب و آواره جایی را نمیشناسد.
بو: ۱. رایحه، ۲. آرزو.
زندان سکندر: زندان اسکندر، لقب شهر یزد.
ملک سلیمان: کشور سلیمان، لقب شهر شیراز.
بیطاقت: بیتاب و توان.
زخمکَش: مجروح.
نذر: تعهد، عهد کردن، انجام کاری را بر خود واجب کردن.
به هواداری: به شوق، به طرفداری.
به سرم باید رفت: باید با سر بروم.
ذرهصفت: مانند ذره، غبار مانند.
چشمهی خورشید: قرص آفتاب.
تازیان: عربها، مقصود عربهای مقیم یزد از قبیلهی بنی تمیم است که از صدر اسلام تا زمان حافظ در محلهی بزرگی بهنام لَردِ تازیان که هنوز آن محله در شهر یزد موجود است سکنی داشتند.
پارسایان: پارسیان، زرتشتیان، لقبی که در مقابل جماعت تازیان مقیم یزد به زرتشتیان و ساکنین اصلی یزد داده بودند.
کوکبه: همرهان و ملازمان، موکب، قشون و توابع.
آصف دوران: وزیر وقت.
معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشتهی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





