غزل شماره‌ی ۳۶۵ دیوان حافظ: عمریست تا به راه غمت رو نهاده‌ایم

غزل شماره‌ی ۳۶۵ دیوان حافظ: عمریست تا به راه غمت رو نهاده‌ایم

در این بخش از مجله‌ی اینترنتی روز تازه، غزل شماره‌ی ۳۶۵ از غزلیات دیوان حافظ، به همراه معنی و فال گردآوری شده است.

 

غزل شماره‌ی ۳۶۵ - عمریست تا به راه غمت رو نهاده‌ایم

 

۱. عمریست تا به راهِ غَمَت رو نهاده‌ایم - روی و ریایِ خَلق به یک سو نهاده‌ایم
معنی: مدت زمان بسیاری گذشت که صورت خود را از سر عشق و ارادت پیش خاک پای تو بر زمین ساییده‌ایم و خودنمایی و ریاکاری در برابر مردم را کنار گذاشته‌ایم.

 

۲. طاق و رواقِ مدرسه و قال و قیلِ عِلم - در راهِ جام و ساقیِ مَه رو نهاده‌ایم
معنی: سقف و ایوان مدرسه و بحث و جدل دانش را فدای پیاله‌ی شراب و ساقی زیبارو کرده‌ایم.

 

۳. هم جان بِدان دو نرگسِ جادو سپرده‌ایم - هم دل بدان دو سُنبلِ هندو نهاده‌ایم
معنی: جان خویش را به آن دو چشم خمارآلود جادوگر داده‌ایم و دل خود را به آن دو گیسوی سیاه بخشیده‌ایم.

 

۴. عمری گذشت تا به امیدِ اشارتی - چشمی بدان دو گوشه‌ی ابرو نهاده‌ایم
معنی: روزگار زیادی سپری شد و ما همچنان منتظریم که گوشه‌ی ابروی یار به ما التفات کند.

 

۵. ما مُلکِ عافیت نه به لشکر گرفته‌ایم - ما تختِ سلطنت نه به بازو نهاده‌ایم
معنی: ما کشور آسودگی و ایمنی را با زور لشکر نگرفته‌ایم و اورنگ پادشاهی را با زور بازو مستقر نکرده‌ایم.

 

۶. تا سِحْرِ چَشم یار چه بازی کند که باز - بنیاد بر کرشمه‌ی جادو نهاده‌ایم
معنی: برای این‌که ببینیم چشم افسونگر محبوب چه نقشی بازی می‌کند، پایه‌ی کار خود را بر غمزه‌ی چشمان جادوگر او قرار داده‌ایم.

 

۷. بی زلفِ سرکشش سرِ سودایی از ملال - همچون بنفشه بر سرِ زانو نهاده‌ایم
معنی: در اثر محرومیت از ناز و کرشمه‌ی گیسوی بلند و دراز او، سر شوریده‌ی خود را از شدت اندوه مانند بنفشه بر سر زانوی غم گذاشته‌ایم.

 

۸. در گوشه‌ی امید چو نَظّارگانِ ماه - چَشمِ طلب بر آن خَمِ ابرو نهاده‌ایم
معنی: در کنج تنهایی امیدوارانه، مانند آن‌ها که به ماه می‌نگرند، دیده‌ی خواستار خود را به دیدار خم ابروی یار واداشته‌ایم.

 

۹. گفتی که حافظا دل سرگشته‌ات کجاست؟ - در حلقه‌هایِ آن خَمِ گیسو نهاده‌ایم
معنی: پرسیدی که‌ ای حافظ، قلب حیران و سرگردانت کجا رفته است؟ آن را در لابه‌لای چین و شکن زلف محبوب جا گذاشته‌ایم.

 

فال و تعبیر غزل شماره‌ی ۳۶۵ دیوان حافظ:
آفرین بر شما که در زندگی‌تان ریا و دورویی وجود ندارد و پایه و بنیاد زندگی را بر مبنای مهر و محبت گذاشته‌اید. اما چندی است که چشم به راه و منتظر خبری هستید. به عافیت و سلامت می‌رسید و مقام‌تان روز به‌روز بالاتر می‌رود. همیشه امیدوار باشید. چشم طلب فقط از خدا داشته باشید که او بشارت رسیدن حاجت و مراد را به شما می‌دهد.

 

معنی برخی واژگان غزل:
رو نهاده‌ایم: ۱. توجه کرده‌ایم. ۲. چهره و روی را بر زمین نهاده‌ایم.
روی و ریا: تزویر و فریبکاری، دورویی و نفاق، تظاهر و دورنگی.
طاق: سقف.
رواق: پیشخانه، پیشگاه، ایوان.
قال و قیل: گفتن، قال و مقال، گفتگو و نزاع لفظی، بحث و مجادله‌ی لفظی طلبه‌ها.
نرگس جادو: (استعاره) چشم جادوگر.
سنبل هندو: (استعاره) زلف سیاه.
ملک عافیت: (اضافه‌ی تشبیهی) کشور سلامت و رستگاری.
نه به بازو: نه به زور بازو.
نهاده‌ایم: مستقر کرده‌ایم.
سِحرِ چشم یار: چشم ساحر یار.
کِرِشمه‌ی جادو: غمزه‌ی چشمان جادوگر.
بی‌ناز نرگسش: در اثر محرومیت از عشوه و ناز چشم او.
نَظارگان: نظاره کنندگان، تماشاگران.
سر سودایی: سر مالیخولیایی، سر عاشق‌پیشه‌ی شوریده و خیالباف.

 

معنی شعر برگرفته از کتاب شرح جلالی بر حافظ، نوشته‌ی دکتر عبدالحسین جلالیان
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده
  • لینک
  • تلگرام
  • واتساپ
  • ایکس (توییتر)
  • لینکدین
  • فیسبوک
  • پینترست
  • اشتراک گذاری