خانواده‌ی کفشک‌ماهیان چپ‌روی یا کفشک‌ماهیان چپ‌چشم یا کفشک‌ماهیان چپ‌گرد Bothidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی کفشک‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی کفشک‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۷۲ گونه است که در ۲۰ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان ماهی بشقابی، کفشک طاووس، کفشک چشمی، کفشک پلنگی و کفشک چشم‌باز را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی کفشک‌ماهیان چپ‌روی در آب‌های گرمسیری و معتدل اقیانوس‌های اطلس، هند و آرام زندگی می‌کنند. بیشتر گونه‌های این خانواده دریازی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت می‌شوند. این جانوران بدنی پهن، دایره‌ای و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان چشمانی بیرون‌زده و باله‌های پشتی و مخرجی دراز دارند. این باله‌ها پرتو سخت ندارند و از باله‌ی دُمی تا سر کشیده شده‌اند. هرچند پایه‌ی این باله‌ها از باله‌ی دُمی جدا هستند. همچنین پایه‌ی باله‌ی پشتی، بالا و جلوتر از چشم است. 
گونه‌های خانواده‌ی کفشک‌ماهیان چپ‌روی بر روی پهلوی راست خود در بستر دریا می‌خوابند و هر دو چشم آنان در پهلوی چپ بدن‌شان جای گرفته‌اند. آنان در زمان نوزادی مانند دیگر ماهیان شنا می‌کنند، ولی کم‌کم شنای آنان به خوابیده دگرگون می‌شود. چشمان این ماهیان نیز در آغاز زندگی مانند دیگر ماهیان در دو سوی بدن‌شان جای دارند، ولی هر چه که به بلوغ نزدیک می‌شوند، چشم دیگرشان که کاربردی نداشته و در زیر بدن‌شان جای گرفته، به پهلوی روی بدن و نیم‌رخ رو به آبِ آنان کوچ می‌کند تا هر دو چشم به‌کار گرفته شوند. بیشتر گونه‌های این خانواده می‌توانند رنگ خود را برابر با پیرامون خود دگرگون کرده و خود را از دید دیگر جانوران پنهان کنند. همچنین آنان کف‌زی هستند و خوراک‌شان بی‌مهرگان کف‌زی و ماهیان کوچک است. کفشک درازآرواره با درازای ۳ سانتی‌متر و کفشک طاووس با درازای ۵۱ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی کفشک‌ماهیان چپ‌روی به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۱۹ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

سرده‌ی سوخته‌ماهی‌ها Arnoglossus

نام: سوخته‌ماهی مدیترانه‌ای Mediterranean scaldfish
نام علمی: Arnoglossus laterna
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۴۰۰ متری) (از کشور نروژ در شمال قاره‌ی اروپا تا کشور آنگولا در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا؛ دربرگیرنده‌ی دریای مدیترانه و دریای سیاه)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Sylvain Le Bris

نام: کفشک تنگه‌ی باس Bass Strait flounder
نام علمی: Arnoglossus bassensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای شرق اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۱۰ تا ۷۰ متری) (کرانه‌های جنوب شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: James Peake

نام: سوخته‌ماهی گرومان Grohmann's Scald-fish
نام علمی: Arnoglossus grohmanni
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای دریای مدیترانه (ژرفای ۰ تا ۱۰ متری)
اندازه: بدن به درازای ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Sylvain Le Bris

نام: سوخته‌ماهی شاهی Imperial scaldfish
نام علمی: Arnoglossus imperialis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، آب‌سنگ‌های مرجانی (کولاب‌ها و بسترهای خرده‌سنگی میان‌آب‌سنگی)، پای‌رودها و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای سخت و نرم) در شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۵ تا ۳۵۰ متری) (از کشور اسکاتلند در شمال غربی قاره‌ی اروپا تا کشور نامیبیا در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا؛ دربرگیرنده‌ی دریای مدیترانه)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Ana Santos

نام: جادوگر Witch
نام علمی: Arnoglossus scapha
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای جنوب غربی اقیانوس آرام (ژرفای ۴ تا ۷۳۷ متری) (کرانه‌های کشور نیوزیلند در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۴۰ سانتی‌متر
نگاره: Sarahmilicich

نام: سوخته‌ماهی ثور Thor's scaldfish
نام علمی: Arnoglossus thori
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۵ تا ۳۰۰ متری) (از کشور ایرلند در شمال غربی قاره‌ی اروپا تا کشور سیرالئون و کشور جزیره‌ای کیپ ورد در غرب قاره‌ی آفریقا؛ دربرگیرنده‌ی دریای مدیترانه و دریای سیاه)
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتی‌متر
نگاره: Roberto Pillon

سرده‌ی Asterorhombus

نام: کفشک جزیره‌ی کوکوس Cocos Island flounder
نام علمی: Asterorhombus cocosensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، آب‌سنگ‌های مرجانی، و کرانه‌های لب‌شور، کولاب‌های شور و دریاچه‌های دریایی اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۳۰ متری) (از کشور موزامبیک در شرق قاره‌ی آفریقا تا کشور جزیره‌ای فیجی در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا و به‌سوی جنوب تا ایالت کوئینزلند کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر
نگاره: Tsu Soo Tan

نام: کفشک میانی Intermediate flounder
نام علمی: Asterorhombus intermedius
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی، آب‌سنگ‌های مرجانی و علف‌های دریایی (زیرآبی) در اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۱ تا ۹۶ متری) (از دریای سرخ و شرق قاره‌ی آفریقا تا کشور جزیره‌ای تونگا در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا جنوب کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا و به‌سوی جنوب تا کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۲۰ سانتی‌متر
نگاره: Benoît Segerer

سرده‌ی Bothus

نام: کفشک گینه‌ای Guinean flounder
نام علمی: Bothus guibei
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۵ تا ۴۰ متری) (کرانه‌های جزیره‌ی آنوبون وابسته به کشور گینه‌ی استوایی در شاخاب بیافرا در غرب قاره‌ی آفریقا)
اندازه: بدن به درازای ۲۸/۶ سانتی‌متر
نگاره: Sylvain Le Bris

نام: ماهی بشقابی Plate fish
نام علمی: Bothus lunatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌سنگ‌های مرجانی (بسترهای نرم و خرده‌سنگی میان‌آب‌سنگی)، علف‌های دریایی (زیرآبی) و ریشه‌های زیرآبی مانگرو اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۱۰۰ متری) (غرب اقیانوس اطلس: از ایالت فلوریدای کشور آمریکا، گروه‌جزیره‌ی برمودا (از سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا) و کشور جزیره‌ای باهاما در شرق آمریکای شمالی تا کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی؛ شرق اقیانوس اطلس: شاخاب گینه و کرانه‌های جزیره‌ی اسنشن (از سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا) در غرب قاره‌ی آفریقا)
اندازه: بدن به درازای ۴۶ سانتی‌متر
نگاره: Marcelo Melo

نام: کفشک لکه‌دار Mottled flounder
نام علمی: Bothus maculiferus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: : پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۴۵ متری) (از کشور جزیره‌ای باهاما در شرق آمریکای شمالی تا گروه‌جزیره‌ی آنتیل و شمال شرقی کشور برزیل در شمال آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Larry L. Jackson

نام: کفشک طاووس Peacock flounder
نام علمی: Bothus mancus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی شنی، ریگی و صخره‌ای آزاد، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، آب‌سنگ‌های مرجانی (بسترهای نرم و خرده‌سنگی میان‌آب‌سنگی)، علف‌های دریایی (زیرآبی) و استخرهای کشندی اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۱ تا ۲۵۶ متری) (اقیانوس‌های هند و آرام: از  کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا تا گروه‌جزیره‌ی هاوایی و جزیره‌ی ایستر وابسته به کشور شیلی در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا جنوب کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا و به‌سوی جنوب تا جزیره‌ی لرد هاوو وابسته به کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه؛ شرق اقیانوس آرام: کرانه‌های گروه‌جزیره‌ی رویلیاخیخدو وابسته به کشور مکزیک، جزیره‌ی کلیپرتون (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) و گروه‌جزیره‌ی کوکوس (از سرزمین‌های فرادریایی استرالیا) در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: وزن ۱/۸ کیلوگرم، بدن به درازای ۵۱ سانتی‌متر
نگاره: Kris Bruland

نام: کفشک چشمی Eyed flounder
نام علمی: Bothus ocellatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و گلی‌ماسه‌ای، آب‌سنگ‌های مرجانی (بسترهای نرم میان‌آب‌سنگی) و علف‌های دریایی (زیرآبی) در غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۵ تا ۹۵ متری) (از جنوب شرقی کشور کانادا در شرق آمریکای شمالی تا جنوب کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی)
اندازه: بدن به درازای ۱۸ سانتی‌متر
نگاره: Kevin Bryant

نام: کفشک پلنگی Leopard flounder
نام علمی: Bothus pantherinus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و آب‌سنگ‌های مرجانی اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۱ تا ۱۵۰ متری) (سراسر اقیانوس هند، دربرگیرنده‌ی دریای سرخ و شاخاب فارس تا گروه‌جزیره‌ی هاوایی و جزیره‌های مارکیز و گروه‌جزیره‌ی انجمن وابسته به پلی‌نزی فرانسه (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا جنوب کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا و به‌سوی جنوب تا جزیره‌ی لرد هاوو وابسته به کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه؛ ثبت شده از شرق دریای مدیترانه)
اندازه: بدن به درازای ۳۹ سانتی‌متر
نگاره: -

نام: کفشک چشم‌باز Wide-eyed flounder
نام علمی: Bothus podas
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۵ تا ۱۰۰ متری) (دریای مدیترانه و دریای آدریاتیک؛ همچنین از کشور موریتانی تا کشور آنگولا در غرب قاره‌ی آفریقا، دربرگیرنده‌ی گروه‌جزیره‌ی مادیرا وابسته به کشور پرتغال، کشور جزیره‌ای کیپ ورد و گروه‌جزیره‌ی قناری وابسته به کشور اسپانیا)
اندازه: وزن ۷۰۰ گرم، بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Luis Pérez Berrocal

سرده‌ی Chascanopsetta

نام: کفشک درازآرواره Longjaw flounder
نام علمی: Chascanopsetta prorigera
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای اقیانوس آرام (ژرفای ۶۶ تا ۴۵۷ متری) (شمال غربی اقیانوس آرام: کرانه‌های آب‌سنگ مرجانی میدوی (از سرزمین‌های فرادریایی آمریکا)؛ شرق مرکز اقیانوس آرام: کرانه‌های گروه‌جزیره‌ی هاوایی در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۳ سانتی‌متر
نگاره: Roy Kittrell

سرده‌ی Engyprosopon

نام: کفشک چشم‌باز دم‌خال‌دار Spot-tail wide-eye flounder
نام علمی: Engyprosopon grandisquama
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و شیب‌های قاره‌ای و بخش‌های ژرف‌دریایی (۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر) (بسترهای نرم) در اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۱۰ تا ۱۰۰ متری) (در سراسر اقیانوس هند از شرق قاره‌ی آفریقا تا کشور استرالیا و گروه‌جزیره‌ی کالدونیای نو (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا جنوب کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا)
اندازه: بدن به درازای ۱۵ سانتی‌متر
نگاره: Tony Strazzari

نام: کفشک کوتوله‌ی هاوایی Hawaiian dwarf flounder
نام علمی: Engyprosopon hawaiiense
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای شرق مرکز اقیانوس آرام (ژرفای ۱ تا ۲۶ متری) (کرانه‌های گروه‌جزیره‌ی هاوایی در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر
نگاره: David R

نام: کفشک کوتوله‌ی پولک‌درشت Largescale dwarf flounder
نام علمی: Engyprosopon macrolepis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و آب‌سنگ‌های مرجانی اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام (ژرفای ۳ تا ۹۱ متری) (از دریای سرخ تا گروه‌جزیره‌ی سنت براندون وابسته به کشور موریس و شرق کشور آفریقای جنوبی در شرق قاره‌ی آفریقا، همچنین کرانه‌های کشور جزیره‌ای مالدیو در جنوب قاره‌ی آسیا؛ و از کشور ژاپن و جزیره‌ی تایوان در شرق قاره‌ی آسیا به‌سوی جنوب تا کشور فیلیپین، دریای مرجان و گروه‌جزیره‌ی کالدونیای نو (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: بدن به درازای ۱۶ سانتی‌متر
نگاره: Mark Rosenstein

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین