جانوران مهره‌دار - ماهیان: گونه‌های خانواده‌ی راشگوماهیان

جانوران مهره‌دار - ماهیان: گونه‌های خانواده‌ی راشگوماهیان

خانواده‌ی راشگوماهیان Polynemidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی کفشک‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی کفشک‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۴۲ گونه است که در ۸ سرده دسته‌بندی شده‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان باله‌نخی چهارانگشت و باله‌نخی بهشتی را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی راشگوماهیان در آب‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری سراسر جهان یافت می‌شوند. بیشتر گونه‌های این خانواده در آب شور (دریازی) و آب لب‌شور زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب شیرین نیز یافت می‌شوند. راشگوماهیان زمان خود را بیشتر در کف منطقه‌های گل‌آلود، ماسه‌ای و یا لای گرفته‌ی آب‌های باز و کم‌ژرف می‌گذرانند. آنان کمتر در میان آب‌سنگ‌ها دیده می‌شوند.
این جانوران بدنی کشیده، دوکی‌مانند، فشرده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان سری مخروطی، پوزه‌ای مخروطی و کوتاه، دهانی زیرین و آرواره‌هایی با دندان‌های دسته‌ای سوزنی‌مانند دارند. راشگوماهیان دارای باله‌ی پشتی دو بخشی نرم و سخت هستند که از هم جدا هستند. باله‌های شکمی آنان دارای یک خار و باله‌ی مخرجی دارای ۲ یا ۳ خار است. باله‌ی دُمی نیز بزرگ و دوشاخه است. باله‌های سینه‌ای این ماهیان دربرگیرنده‌ی دو بخش بالایی و پایینی است. بخش پایینی دارای ۳ تا ۷ پرتو بلند و آزاد است. هرچند گونه‌های سرده‌ی Polynemus ۱۴ یا ۱۵ پرتو بلند دارند. این پرتوها می‌توانند ۲ تا ۳ برابر درازای ماهی درازا داشته باشند. این رشته‌های بلند کارایی اندام لامسه را برای این ماهیان دارند. راشگوماهیان با این اندام خوراک خود را در میان گل‌ولای و ماسه‌های کف آب پیدا می‌کنند. خوراک آنان سخت‌پوستان و ماهیان کوچک است. ماهی بهشتی کوتوله Parapolynemus verekeri (در فهرست زیر نیست.) با درازای ۱۱ سانتی‌متر و باله‌نخی چهارانگشت با درازای ۲۰۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی راشگوماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته با ۸ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

 

سرده‌ی Eleutheronema

 

باله‌نخی چهارانگشت (راشگوی چهارانگشت)

نام: باله‌نخی چهارانگشت (راشگوی چهارانگشت) Fourfinger threadfin
نام علمی: Eleutheronema tetradactylum
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و پای‌رودهای اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۰ تا ۲۳ متری) (از شاخاب فارس و کرانه‌های کشورهای پاکستان، هند و سری‌لانکا (به‌جز دریای سرخ و شرق قاره‌ی آفریقا) تا شمال کشور استرالیا و جزیره‌ی گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: وزن ۱۴۵ کیلوگرم، بدن به درازای ۲۰۰ سانتی‌متر
نگاره: Dinh D. Tran

 

سرده‌ی Galeoides

 

باله‌نخی آفریقایی کوچک (راشگوی آفریقایی کوچک)

نام: باله‌نخی آفریقایی کوچک (راشگوی آفریقایی کوچک) Lesser African threadfin
نام علمی: Galeoides decadactylus
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها، و کرانه‌های لب‌شور، کولاب‌های شور و دریاچه‌های دریایی شرق اقیانوس اطلس (ژرفای ۱۰ تا ۷۰ متری) (از گروه‌جزیره‌ی قناری وابسته به کشور اسپانیا و کشور مراکش تا کشور آنگولا در غرب قاره‌ی آفریقا)
اندازه: بدن به درازای ۵۰ سانتی‌متر
نگاره: Sylvain Le Bris

 

سرده‌ی Polydactylus

 

باله‌نخی راه‌راه (راشگوی راه‌راه)

نام: باله‌نخی راه‌راه (راشگوی راه‌راه) Striped threadfin
نام علمی: Polydactylus plebeius
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی و پای‌رودهای اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ؟ تا ۱۲۲ متری) (از شرق قاره‌ی آفریقا تا جزیره‌های پلی‌نزی در قاره‌ی اقیانوسیه؛ به‌سوی شمال تا کشور ژاپن در شرق قاره‌ی آسیا و به‌سوی جنوب تا کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: وزن ۱/۷ کیلوگرم، بدن به درازای ۴۵ سانتی‌متر
نگاره: Gomen See

 

باله‌نخی شش‌انگشت (راشگوی شش‌انگشت)

نام: باله‌نخی شش‌انگشت (راشگوی شش‌انگشت) Sixfinger threadfin
نام علمی: Polydactylus sexfilis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی صخره‌ای و آب‌سنگ‌های صخره‌ای، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، پای‌رودها و کرانه‌های صخره‌ای اقیانوس‌های هند و آرام (ژرفای ۱ تا ۵۰ متری) (بیشتر پیرامون جزیره‌های اقیانوسی؛ کرانه‌های کشورهای موریس، سیشل، کنیا و بسیاری از جزیره‌های شمال اقیانوس هند؛ سپس از شمال کشور اندونزی تا جزیره‌های ریوکیو، گروه‌جزیره‌ی بونین و گروه‌جزیره‌ی یائی‌یاما وابسته به کشور ژاپن و به‌سوی شرق تا گروه‌جزیره‌ی هاوایی، جزیره‌های پلی‌نزی و جزیره‌های پیت‌کرن (از سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا) در قاره‌ی اقیانوسیه)
اندازه: وزن ۳/۲ کیلوگرم، بدن به درازای ۶۱ سانتی‌متر
نگاره: David Kimr

 

باربو

نام: باربو Barbu
نام علمی: Polydactylus virginicus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای، گلی‌ماسه‌ای و گلی، پای‌رودها، کرانه‌های شنی، شورمرداب‌ها (با سبزه‌های نمایان) و ریشه‌های زیرآبی مانگرو غرب اقیانوس اطلس (ژرفای ۰ تا ۵۵ متری) (از ایالت نیوجرسی کشور آمریکا در شرق آمریکای شمالی تا شهر سالوادور در ایالت باهیای کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی؛ گزارش شده از کرانه‌های کشور اروگوئه)
اندازه: بدن به درازای ۳۳ سانتی‌متر
نگاره: Thomas Menut

 

سرده‌ی Polynemus

 

ماهی بهشتی دست‌سیاه

نام: ماهی بهشتی دست‌سیاه Blackhand paradise fish
نام علمی: Polynemus melanochir
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دوره‌ای و نامنظم، پهنه‌های زیرکشندی ماسه‌ای و پای‌رودهای کشورهای کامبوج، ویتنام و کشورهای مالزی و اندونزی در جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا (بیشتر حوضه‌ی رود مکونگ)
اندازه: بدن به درازای ۲۵ سانتی‌متر
نگاره: Nobuo Matsumura

 

ماهی بهشتی برازنده

نام: ماهی بهشتی برازنده Elegant paradise fish
نام علمی: Polynemus multifilis
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) در کشورهای تایلند و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۸ سانتی‌متر
نگاره: Sasuaqu.Blogspot

 

باله‌نخی بهشتی (راشگوی بهشتی)

نام: باله‌نخی بهشتی (راشگوی بهشتی) Paradise threadfin
نام علمی: Polynemus paradiseus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرنده‌ی آبشارها) و پای‌رودهای کشورهای پاکستان، هند، سری‌لانکا، بنگلادش، کامبوج، میانمار، تایلند، ویتنام، فیلیپین و جزیره‌ی سوماترا وابسته به کشور اندونزی در جنوب و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر
نگاره: Daiju Azuma

 

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۹ مشارکت کننده
  • لینک
  • تلگرام
  • واتساپ
  • ایکس (توییتر)
  • لینکدین
  • فیسبوک
  • پینترست
  • اشتراک گذاری