
محتسب و مامور حاکم، شخص مستی را سر راهش دید و یقهی او را گرفت و بازخواستش کرد. مست گفت: این که تو با عصبانیت گرفتهای، لباس است نه افسار حیوان.
محتسب گفت: تو مست هستی، بهخاطر همین است که موقع راه رفتن زمین میخوری و تلوتلوخوران راه میروی.
مست گفت: تقصیر از راه رفتن من نیست! راه صاف نیست.
محتسب گفت: باید تو را به خانهی قاضی ببرم تا دربارهی تو قضاوت کند.
مست گفت: برو و صبح بیا مرا ببر. الان قاضی خوابیده است.
محتسب گفت: خانهی حاکم نزدیک است. بیا آنجا برویم.
مست گفت: از کجا معلوم که خود حاکم الان در میخانه نباشد؟!
محتسب گفت: تا زمانی که نگهبان را خبر کنیم، تو برو و شب را در مسجد بخواب.
مست گفت: مسجد جای آدمهای گناهکار و مست نیست.
محتسب گفت: مقداری پول به من بده و خودت را راحت کن.
مست گفت: رشوه دادن و رشوه گرفتن در دین حرام است.
محتسب گفت: برای تاوان گناهت، لباست را از تنت درمیآورم.
مست گفت: لباسم به شدت پوسیده و به درد تو نمیخورد!
محتسب گفت: مستی و خبر نداری که کلاهت افتاده.
مست گفت: بهجای کلاه در سر باید عقل داشت! وگرنه بدون کلاه ماندن عیب نیست.
محتسب گفت: شراب زیاد خوردی، بهخاطر همین زیادی مست شدی و هذیان میگویی.
مست گفت: ای بیهودهگو! صحبت از کم و زیاد خوردن شراب نیست. چه یک ذره چه زیادش، در هر صورت حرام است.
محتسب گفت: باید انسان هشیار، فرد مست را مجازات کند و شلاق بزند.
مست گفت: تو در این جامعه یک هشیار پیدا کن! چرا که کسی اینجا هشیار و عاقل نیست.
همین داستان در شعر پروین اعتصامی
محتسب، مستی به ره دید و گریبانش گرفت - مست گفت: ای دوست! این پیراهن است، افسار نیست!
گفت: مستی، زان سبب افتان و خیزان میروی - گفت: جرم راه رفتن نیست، ره هموار نیست
گفت: میباید تو را تا خانهی قاضی برم - گفت: رو صبح آی، قاضی نیمهشب بیدار نیست
گفت: نزدیک است والی را سرای، آنجا شویم - گفت: والی از کجا در خانهی خمار نیست؟
گفت: تا داروغه را گوییم، در مسجد بخواب - گفت: مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست
گفت: دیناری بده پنهان و خود را وارهان - گفت: کار شرع، کار درهم و دینار نیست
گفت: از بهر غرامت، جامهات بیرون کنم - گفت: پوسیدهست، جز نقشی ز پود و تار نیست
گفت: آگه نیستی کز سر در افتادت کلاه - گفت: در سر عقل باید، بیکلاهی عار نیست
گفت: می بسیار خوردی، زان چنین بیخود شدی - گفت: ای بیهودهگو، حرف کم و بسیار نیست
گفت: باید حد زند هشیار مردم، مست را - گفت: هشیاری بیار، اینجا کسی هشیار نیست
برگرفته از دیوان اشعار پروین اعتصامی، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، شمارهی ۱۴۲
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





