خانوادهی سقنقوران یا اسکینکان Scincidae، خانوادهای از زیرراستهی سقنقورسانیان، از راستهی پولکداران و از ردهی خزندگان هستند. در این نوشته که به بخش سیزدهم خانوادهی سقنقوران میپردازد با ۳۰ گونه (از ۴۴۷ گونه) آشنا میشویم.
دنبالهی زیرخانوادهی Sphenomorphinae
سردهی سقنقورهای معمولی یا سقنقورهای جنگلی آسیایی Sphenomorphus
نام: سقنقور جنگلی سرآبی (سقنقور لاشبرگ گلوآبی) Blue-headed forest skink
نام علمی: Sphenomorphus cyanolaemus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۶ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Leonardo Platania
نام: سقنقور جنگلی دوسومیه (سقنقور لاشبرگ دوسومیه) Dussumier's forest skink
نام علمی: Sphenomorphus dussumieri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، کلانکشتزارها و باغهای روستایی ایالتهای کرالا و تامیل نادو در جنوب کشور هند در جنوب قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۶/۴ سانتیمتر، دُم ۱/۵ تا ۲ برابر این اندازه
نگاره: Avrajjal Ghosh
نام: -
نام علمی: Sphenomorphus incognitus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در جنوب شرقی کشور چین، شمال ویتنام و جزیرهی تایوان در شرق قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۹ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: ZDK0812
نام: سقنقور جنگلی هندی Indian forest skink
نام علمی: Sphenomorphus indicus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری و کلانکشتزارهای شمال شرقی کشور هند، جنوب و جنوب شرقی چین و کشورهای نپال، بوتان، بنگلادش، هنگ کنگ، ماکائو، کامبوج، میانمار، تایلند، ویتنام و مالزی در شبهجزیرهی مالزی و جزیرهی تایوان در شرق و جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۴ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Parinya Pawangkhanant
نام: -
نام علمی: Sphenomorphus kinabaluensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری ایالت صباح کشور مالزی در شمال جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۵/۹ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Rupert Grassby-Lewis
نام: سقنقور جنگلی خالدار Spotted forest skink
نام علمی: Sphenomorphus maculatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، سبزهزارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها)، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، و زمینهای کشاورزی تندابی موسمی شمال شرقی کشور هند، جنوب چین و کشورهای نپال، بوتان، بنگلادش، کامبوج، لائوس، میانمار، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۷ سانتیمتر، دُم دو برابر این اندازه
نگاره: Lord Dennis
نام: سقنقور مولر Mueller's skink
نام علمی: Sphenomorphus muelleri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و باغهای روستایی کشور اندونزی در غرب جزیرهی گینهی نو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۲۰/۶ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Kurit afshen
نام: سقنقور جنگلی لکوپیسی Blotched forest skink
نام علمی: Sphenomorphus praesignis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشورهای اندونزی و پاپوآ گینهی نو در جزیرهی گینهی نو در قارهی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Rupert Grassby-Lewis
نام: سقنقور باریک صباح Sabah slender skink
نام علمی: Sphenomorphus sabanus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در شمال جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۵/۸ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Rupert Grassby-Lewis
نام: سقنقور جنگلی سلانگور Selangor forest skink
نام علمی: Sphenomorphus scotophilus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری جنوب کشور تایلند و کشور مالزی در شبهجزیرهی مالزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۷ سانتیمتر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Jono Dashper
نام: سقنقور لاشبرگ گونهگون Variegated litter skink
نام علمی: Sphenomorphus variegatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشور فیلیپین و جزیرهی سولاوسی وابسته به کشور اندونزی در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۶/۵ سانتیمتر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Rupert Grassby-Lewis
سردهی Tropidophorus
نام: سقنقور تیغهدار بکاری (سقنقور آبی بکاری) Beccari's keeled skink
نام علمی: Tropidophorus beccarii
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در شمال جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۹/۸ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Scott Macor
نام: سقنقور آبی بردمور Berdmore's water skink
نام علمی: Tropidophorus berdmorei
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در استان یوننان در جنوب کشور چین و کشورهای میانمار، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۹/۷ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Binturong27
نام: سقنقور تیغهدار بروک Brook's keeled skink
نام علمی: Tropidophorus brookei
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و زمینهای کشتپذیر کشورهای برونئی، مالزی و اندونزی در جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰/۱ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Fernando Iglesias
نام: سقنقور کنارآب خاردار Spiny waterside skink
نام علمی: Tropidophorus grayi
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) و زمینهای کشتپذیر کشور فیلیپین در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱/۹ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Dmalerta
نام: سقنقور کنارآب میسامی Misamis waterside skink
نام علمی: Tropidophorus misaminius
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در کشور فیلیپین در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱/۲ سانتیمتر، دُم ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Kenneth Chin
نام: سقنقور آبی چینی Chinese water skink
نام علمی: Tropidophorus sinicus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای همیشگی (دربرگیرندهی آبشارها) در جنوب شرقی کشور چین، هنگ کنگ و شمال شرقی ویتنام در شرق قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۷/۱ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Dana_White_HK
نام: سقنقور آبی تایلندی Thai water skink
نام علمی: Tropidophorus thai
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم شمال غربی کشور تایلند در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۸ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Rushen
سردهی Tumbunascincus
نام: سقنقور جنگلی لکهنارنجی Orange-speckled forest-skink
نام علمی: Tumbunascincus luteilateralis
پایندگی: گونهی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک و کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری مرکز شرق ایالت کوئینزلند در شمال شرقی کشور استرالیا در قارهی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱/۲ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Jordan Mulder
سردهی Tytthoscincus
نام: -
نام علمی: Tytthoscincus aesculeticola
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای کوهستانی نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری کشور مالزی در شمال جزیرهی بورنئو در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۴/۳ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Rupert Grassby-Lewis
زیرخانوادهی سقنقوران معمولی Scincinae
سردهی Amphiglossus
نام: سقنقور مشبک Reticulate skink
نام علمی: Amphiglossus reticulatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، و زمینهای آبیاری شده (دربرگیرندهی کانالهای آبیاری) در شمال و شمال غربی کشور جزیرهای ماداگاسکار در شرق قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۲۲ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Matthijs Kuijpers
سردهی Ateuchosaurus
نام: سقنقور کوتاهاندام چینی Chinese short-limbed skink
نام علمی: Ateuchosaurus chinensis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری جنوب شرقی کشور چین، هنگ کنگ، ماکائو، شمال ویتنام و جزیرهی تایوان در شرق قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۰ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Sandcarve
سردهی سقنقورهای پاکوتاه Brachymeles
نام: سقنقور پاکوتاه دورنگ Two-colored short-legged skink
نام علمی: Brachymeles bicolor
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای دشت نمناک نیمهگرمسیری یا گرمسیری جزیرهی لوزون در شمال کشور فیلیپین در جنوب شرقی قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۵/۵ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: RMB Photography
سردهی سقنقورهای استوانهای Chalcides
نام: سقنقور بدریاگا Bedriaga's skink
نام علمی: Chalcides bedriagai
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای معتدل، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل، تلماسههای شنی کرانهای، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها و باغهای روستایی کشورهای اسپانیا و پرتغال در جنوب غربی قارهی اروپا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۸/۹ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Alexandre Roux
نام: سقنقور پوزهگوهای بولانژه Boulenger's wedge-snouted skink
نام علمی: Chalcides boulengeri
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری و بیابانهای داغ کشورهای الجزایر، لیبی، مراکش، تونس و صحرای غربی در شمال غربی قارهی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Roberto Sindaco
نام: سقنقور سهانگشت ایتالیایی Italian three-toed skink
نام علمی: Chalcides chalcides
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای معتدل، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل، رودها و جویبارهای موسمی، دورهای و نامنظم، شورمردابها (با سبزههای نمایان)، تلماسههای شنی کرانهای و چراگاههای کشور ایتالیا در جنوب قارهی اروپا و شمال کشورهای لیبی، تونس و الجزایر در شمال قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۲۱ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه (بیشترین درازای بدن ۴۸ سانتیمتر)
نگاره: Frank Deschandol
نام: سقنقور استوانهای گونتر Gunther's cylindrical skink
نام علمی: Chalcides guentheri
پایندگی: گونهی آسیبپذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای معتدل و درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای جنوب کشور لبنان، شمال فلسطین، شمال اسرائیل، شمال غربی اردن و جنوب غربی سوریه در غرب قارهی آسیا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۶/۵ سانتیمتر
نگاره: Rafi Amar
نام: سقنقور خالچشمی Ocellated skink
نام علمی: Chalcides ocellatus
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرمدشتهای خشک و نمناک، درختچهزارهای معتدل، درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای معتدل، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، چشمهها و واحههای آب شیرین، منطقههای صخرهای (پرتگاههای درونبومی و قلههای کوهستانی)، غارها، زمینهای کشتپذیر، چراگاهها، کلانکشتزارها، باغهای روستایی و منطقههای شهری کشورهای ایران، پاکستان، ترکمنستان، عراق، عربستان، عمان، امارات، یمن، کویت، اسرائیل، اردن و لبنان در غرب قارهی آسیا، کشورهای ترکیه، قبرس، یونان، مالت، ایتالیا، فرانسه و اسپانیا در جنوب قارهی اروپا و کشورهای مصر، لیبی، تونس، الجزایر، مراکش، صحرای غربی، سودان، مالی، موریتانی و سومالی در شمال قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۲۰ سانتیمتر، دُم کموبیش همین اندازه
نگاره: Christian Langner
نام: سقنقور استوانهای پرپولک Many-scaled cylindrical skink
نام علمی: Chalcides polylepis
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگلهای معتدل، درختچهزارهای شمالی، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، تلماسههای شنی کرانهای، زمینهای کشتپذیر و چراگاههای کشورهای مراکش و صحرای غربی در شمال غربی قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۶ سانتیمتر، دُم کمی بلندتر از این اندازه
نگاره: Frank Deschandol
نام: سقنقور پوزهگوهای Wedge-snouted skink
نام علمی: Chalcides sepsoides
پایندگی: گونهی با کمترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایهی سیاههی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، درختچهزارهای دارای پوشش گیاهی بوتهای مدیترانهای، سبزهزارهای خشک نیمهگرمسیری یا گرمسیری، چشمهها و واحههای آب شیرین، بیابانهای داغ و تلماسههای شنی کرانهای کشورهای اردن، اسرائیل و فلسطین در غرب قارهی آسیا و شمال کشورهای مصر و لیبی در شمال شرقی قارهی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایهی دُم به درازای ۱۱/۶ سانتیمتر، دُم کوتاهتر از این اندازه
نگاره: Luke Verburgt
گونههای خانوادهی سقنقوران (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم) - (بخش چهارم) - (بخش پنجم) - (بخش ششم) - (بخش هفتم) - (بخش هشتم) - (بخش نهم) - (بخش دهم) - (بخش یازدهم) - (بخش دوازدهم) - (بخش سیزدهم) - (بخش چهاردهم) - (بخش پانزدهم)
بنمایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین
