جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران (بخش نخست)

جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران (بخش نخست)

خانواده‌ی سقنقوران یا اسکینکان Scincidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی سقنقورسانیان، از راسته‌ی پولک‌داران و از رده‌ی خزندگان هستند. این خانواده دربرگیرنده‌ی ۱۴۵۶ گونه است که در ۱۶۸ سرده دسته‌بندی شده‌اند. تاکنون ۲۴ گونه از خانواده‌ی سقنقوران نابود شده و از میان رفته‌اند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان سقنقور بی‌پای غول‌پیکر، سقنقور جزایر سلیمان، سقنقور بیابانی، سقنقور زبان‌آبی اندونزی، سقنقور کوتوله‌ی معمولی، سقنقور آتشین، سقنقور خال‌چشمی، سقنقور اشنایدر و ماسه‌ماهی معمولی را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران در سراسر جهان به‌جز شمالگان و زیرشمالگان یافت می‌شوند. زیستگاه آنان بیشتر گرم‌دشت‌ها، درختچه‌زارها، سبزه‌زارها، منطقه‌های صخره‌ای، بیابان‌ها، جنگل‌ها و باغ‌هاست.
این جانوران بدنی باریک و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان دست‌ها و پاهایی کوتاه با ۵ انگشت پنجه‌دار دارند. هرچند برخی گونه‌ها کمتر از ۵ انگشت دارند. حرکت این گونه‌ها به‌وارون مارمولک‌ها همانند مارهاست. بیشتر گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران پاهایی کم‌وبیش کوچک دارند. همچنین برخی گونه‌ها بدون اندام هستند. هرچه انگشتان بلندتر باشند، احتمال درختی بودن گونه بیشتر است. بیشتر گونه‌های این خانواده خشکی‌زی هستند، ولی در میان آنان گونه‌های درختی نیز یافت می‌شوند. گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران دُمی دراز و باریک دارند. همچنین آنان رفتار دفاعی خودوابُری دارند. آنان برای فرار از چنگ شکارگران و گیج کردن آنان، دُم خود را وابریده و می‌اندازند. سقنقورها می‌توانند دُم جدا شده‌ی خود را دوباره بازسازی کنند.
بیشتر گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران روزگرد و دالان‌ساز هستند. آنان بیشتر زمان خود را در زیر زمین می‌گذرانند؛ چرا که شکارگران فراوانی دارند. راکون‌ها، روباه‌ها، صاریغ‌ها، مارها، کواتی‌ها، راسوها، گربه‌ها، سگ‌ها، کلاغ‌ها، حواصیل‌ها، بازها، مارمولک‌ها و دیگر مهره‌داران کوچک خشکی از برجسته‌ترین این شکارگران هستند. گونه‌های این خانواده بیشتر گوشت‌خوار و به‌ویژه حشره‌خوار هستند. خوراک آنان مگس، جیرجیرک، ملخ، سوسک، کرم پیله‌ساز، کرم خاکی، هزارپا، صدپا، حلزون، لیسه، خرخاکی و شب‌پره و گاهی مارمولک‌های کوچک همچون گکوها و جوندگان کوچک است. آنان از زبان خود برای بو کشیدن هوا و ردیابی شکار بهره می‌برند.
گونه‌های سرده‌ی Prasinohaema (در فهرست زیر نیست.)، دارای رنگدانه‌ی بیلیوردین فراوانی در خون خود هستند، از همین روی خون آنان سبز است. در برخی گونه‌ها این رنگدانه روی دیگر بخش‌های بدن آنان نیز تاثیر داشته است. به‌گونه‌ای که استخوان‌ها، ماهیچه‌ها، بافت‌ها و زبان آنان نیز سبز شده‌اند. بیشتر گونه‌های این خانواده تخم‌گذار و نزدیک به ۴۵ درصد آنان تخم‌گذار زنده‌زا هستند. تخم‌زنده‌زایی گونه‌ای از زادآوری‌ست که جنین در درون تخم رشد می‌کند، ولی تخم تا زمان بیرون آمدن جنین، در بدن مادر می‌ماند. سقنقور کوتوله‌ی شمالی با درازای ۷ سانتی‌متر و سقنقور جزایر سلیمان با درازای ۸۱ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی سقنقوران می‌پردازد با ۳۰ گونه (از ۴۴۷ گونه) آشنا می‌شویم.
چند نکته برای آشنایی بیشتر با مارمولک‌ها: بیشتر مارمولک‌ها دارای ۴ دست و پا هستند و با شیوه‌ی گام برداشتن، جابه‌جا می‌شوند. شمار اندکی از آنان مانند مارمولک‌های بی‌پا، دست و پا ندارند و همانند مارها هستند. برخی از مارمولک‌ها همچون مارمولک‌های پرنده دارای توانایی گونه‌ای پرواز به‌نام گلاید کردن یا سُر خوردن هستند. آنان در این روش می‌توانند تا ۶۰ متر پرواز کنند. برخی دیگر از مارمولک‌ها می‌توانند رو دو پای خود بایستند و بدوند. مارمولک‌های باسیلیسک نیز این توانایی را دارند که روی آب بدوند. بدن مارمولک‌ها پوشیده از پولک است. پولک‌ها از بخار شدن آب بدن جلوگیری می‌کنند و بدین‌گونه مارمولک می‌تواند در زیستگاه‌های خشک نیز زندگی کند. مارمولک‌ها جانورانی خونسرد بوده و نمی‌توانند دمای بدن خود را تنظیم کنند. آنان برای دریافت گرما به خورشید وابسته هستند. از همین روی جانورانی روزگرد هستند (به‌جز گکوها).
مارمولک‌ها دید پیشرفته‌ای دارند و می‌توانند رنگ‌ها را ببینند. برخی از آنان همچون ایگواناها دارای چشم سومی بر روی سر خود هستند. این اندام تنها عدسی و شبکیه داشته و توانایی تصویرسازی ندارد، ولی می‌تواند تاریکی یا روشنایی و حرکت جانوران شکارگر پیرامون مارمولک را شناسایی کند. مارمولک‌ها برای دفاع در برابر جانوران شکارگر، شیوه‌ها و ابزارهایی همچون زهر، خودوابُری و پوشیدگی یا هم‌رنگی با پیرامون خود را به‌کارگیری می‌کنند. خودوابُری یا بریدن اندام، رفتاری دفاعی است که در ایگواناها دیده می‌شود. مارمولک‌ها برای فرار از چنگ شکارگران و گیج کردن آنان، یک یا چند اندام بدن خود را وابریده و می‌اندازند. آنان می‌توانند اندام جدا شده‌ی خود را دوباره بازسازی کنند. بیشتر مارمولک‌ها تخم‌گذارند. نزدیک به ۲۰ درصد از آنان زنده‌زا هستند و شمار کمی می‌توانند بکرزایی کنند. بکرزایی گونه‌ای زادآوری است که در آن از تخمک بارور نشده، جانوری کامل زاده شود.

 

زیرخانواده‌ی سقنقوران بی‌اندام Acontinae
سرده‌ی سقنقورهای نیزه‌ای Acontias

 

سقنقور بی‌پای گلوسفید

نام: سقنقور بی‌پای گلوسفید White-throated legless skink
نام علمی: Acontias albigularis
پایندگی: گونه‌ی دارای کمبود داده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری استان امپومالانگا در شمال شرقی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۶/۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳/۱ سانتی‌متر
نگاره: Alex Rebelo

 

سقنقور بی‌پای کور طلایی (سقنقور بی‌پای آفریقای شرقی)

نام: سقنقور بی‌پای کور طلایی (سقنقور بی‌پای آفریقای شرقی) Golden blind legless skink
نام علمی: Acontias aurantiacus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای جنوب شرقی کشور موزامبیک در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۶/۹ تا ۲۱/۶ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Cliffdorse

 

سقنقور بی‌پای سرکوتاه

نام: سقنقور بی‌پای سرکوتاه Shortheaded legless skink
نام علمی: Acontias breviceps
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری استان کیپ شرقی در جنوب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۹/۹ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Jacob Dirsuwei

 

سقنقور بی‌پای کرگو

نام: سقنقور بی‌پای کرگو Cregoe's legless skink
نام علمی: Acontias cregoi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک و سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری استان لیمپوپو در شمال کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲/۵ سانتی‌متر
نگاره: Ruan I. Stander

 

سقنقور بی‌پای لاغردم (سقنقور بی‌پای باریک‌دم)

نام: سقنقور بی‌پای لاغردم (سقنقور بی‌پای باریک‌دم) Thin-tailed legless skink
نام علمی: Acontias gracilicauda
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای آفریقای جنوبی و لسوتو در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۶ سانتی‌متر (میانگین: ۱۵/۲ سانتی‌متر برای نرها و ۱۷/۹ سانتی‌متر برای ماده‌ها)، دُم کوتاه
نگاره: Berkeley Lumb

 

سقنقور بی‌پای کگالاگادی (سقنقور دالان‌ساز کالاهاری)

نام: سقنقور بی‌پای کگالاگادی (سقنقور دالان‌ساز کالاهاری) Kgalagadi legless skink
نام علمی: Acontias kgalagadi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک جنوب شرقی کشور آنگولا، شرق نامیبیا، غرب بوتسوانا و شمال آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Tyrone Ping

 

سقنقور بی‌پای کوتوله‌ی راه‌راه (سقنقور نیزه‌ای خط‌دار)

نام: سقنقور بی‌پای کوتوله‌ی راه‌راه (سقنقور نیزه‌ای خط‌دار) Striped dwarf legless skink
نام علمی: Acontias lineatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و بیابان‌های سرد جنوب کشور نامیبیا و شمال غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۱/۹ تا ۱۴/۸ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Alex Rebelo

 

سقنقور بی‌پای دماغه

نام: سقنقور بی‌پای دماغه Cape legless skink
نام علمی: Acontias meleagris
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۴ تا ۲۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۴ سانتی‌متر
نگاره: Berkeley Lumb

 

سقنقور دالان‌ساز غربی (سقنقور بی‌پای ساوانا)

نام: سقنقور دالان‌ساز غربی (سقنقور بی‌پای ساوانا) Western burrowing skink
نام علمی: Acontias occidentalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشورهای بوتسوانا، زیمبابوه، نامیبیا، شمال آفریقای جنوبی و جنوب آنگولا در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Lihan Bester

 

سقنقور بی‌پای دماغه‌ی شرقی

نام: سقنقور بی‌پای دماغه‌ی شرقی Eastern Cape legless skink
نام علمی: Acontias orientalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای جنوب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Justin Wright

 

سقنقور بی‌پای غول‌پیکر (سقنقور نیزه‌ای غول‌پیکر)

نام: سقنقور بی‌پای غول‌پیکر (سقنقور نیزه‌ای غول‌پیکر) Giant legless skink
نام علمی: Acontias plumbeus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، گرم‌دشت‌های خشک و درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشور اسواتینی، جنوب موزامبیک، شرق آفریقای جنوبی و شرق زیمبابوه در جنوب شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۵۰ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Miguel da Fonseca

 

سقنقور بی‌پای وودبوش

نام: سقنقور بی‌پای وودبوش Woodbush legless skink
نام علمی: Acontias rieppeli
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، سبزه‌زارهای بلندی‌های نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و کلان‌کشتزارهای استان لیمپوپو در شمال کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: -
نگاره: Tyrone Ping

 

سرده‌ی Typhlosaurus

 

سقنقور بی‌پای کور جنوبی

نام: سقنقور بی‌پای کور جنوبی Southern blind legless skink
نام علمی: Typhlosaurus caecus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای جنوب غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۱/۳ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Chad Keates

 

سقنقور بی‌پای کور میر

نام: سقنقور بی‌پای کور میر Meyer's blind legless skink
نام علمی: Typhlosaurus meyeri
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های سرد شمال غربی کشور آفریقای جنوبی و جنوب غربی کشور نامیبیا در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۸/۸ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Luke Verburgt

 

سقنقور بی‌پای کور صورتی

نام: سقنقور بی‌پای کور صورتی Pink blind legless skink
نام علمی: Typhlosaurus vermis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، بیابان‌های سرد و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای شمال غربی کشور آفریقای جنوبی و جنوب غربی کشور نامیبیا در جنوب غربی قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۷/۸ سانتی‌متر، دُم کوتاه
نگاره: Chad Keates

 

زیرخانواده‌ی سقنقوران گروه‌زیست Egerniinae
سرده‌ی Bellatorias

 

سقنقور میجر

نام: سقنقور میجر Major skink 
نام علمی: Bellatorias frerei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، گرم‌دشت‌های نمناک، سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، سبزه‌زارهای تندابی یا نمناک موسمی نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شرق ایالت کوئینزلند و شمال شرقی ایالت نیو ساوت ولز در شمال شرقی کشور استرالیا و جنوب غربی کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۳ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۴ سانتی‌متر
نگاره: Wes Read

 

مالت زمینی (کفال زمینی یا شاه‌ماهی ماهی)

نام: مالت زمینی (کفال زمینی یا شاه‌ماهی ماهی) Land mullet
نام علمی: Bellatorias major
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری جنوب شرقی ایالت کوئینزلند و شمال شرقی ایالت نیو ساوت ولز در شرق کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳۰ سانتی‌متر، دُم ۱ تا ۱/۲ برابر این اندازه (بیشترین درازای بدن ۶۵ تا ۷۰ سانتی‌متر)
نگاره: David

 

سرده‌ی Corucia

 

سقنقور جزایر سلیمان

نام: سقنقور جزایر سلیمان Solomon Islands skink
نام علمی: Corucia zebrata
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری کشور جزیره‌ای جزایر سلیمان و جزیره‌های بوگنویل و بوکا وابسته به کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: وزن ۶۰۰ تا ۸۰۰ گرم، پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳۵ سانتی‌متر، دُم ۱ تا ۱/۲ برابر این اندازه (بیشترین درازای بدن ۸۱ سانتی‌متر)
نگاره: Joel Sartore

 

سرده‌ی زبان‌آبی‌های باریک Cyclodomorphus

 

زبان‌آبی باریک شی‌اوک (سقنقور شی‌اوک تاسمانی)

نام: زبان‌آبی باریک شی‌اوک (سقنقور شی‌اوک تاسمانی) She-oak slender bluetongue
نام علمی: Cyclodomorphus casuarinae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای، سبزه‌زارهای معتدل، تلماسه‌های شنی کرانه‌ای و چراگاه‌های ایالت تاسمانی در جنوب شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۷/۴ سانتی‌متر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Gary Stephenson

 

زبان‌آبی باریک غربی

نام: زبان‌آبی باریک غربی Western slender bluetongue
نام علمی: Cyclodomorphus celatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای معتدل، سبزه‌زارهای معتدل و تلماسه‌های شنی کرانه‌ای غرب ایالت استرالیای غربی در غرب کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۲/۱ سانتی‌متر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Graham Armstrong

 

سقنقور زبان‌صورتی

نام: سقنقور زبان‌صورتی Pink-tongued skink
نام علمی: Cyclodomorphus gerrardii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و باغ‌های روستایی شرق ایالت کوئینزلند و شمال شرقی ایالت نیو ساوت ولز در شمال شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه

اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۵/۵ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Jono Dashper

 

زبان‌آبی باریک علف تیغ

نام: زبان‌آبی باریک علف تیغ Spinifex slender blue-tongue
نام علمی: Cyclodomorphus melanops
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و بیابان‌های داغ کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۳/۲ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Wes Read

 

زبان‌آبی باریک شی‌اوک کرانه‌ای

نام: زبان‌آبی باریک شی‌اوک کرانه‌ای Coastal she-oak slender bluetongue
نام علمی: Cyclodomorphus michaeli
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، درختچه‌زارهای دارای پوشش گیاهی بوته‌ای مدیترانه‌ای، سبزه‌زارهای معتدل و تالاب‌های بیشتر درختچه‌ای شرق ایالت‌های نیو ساوت ولز و ویکتوریا در جنوب شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۷/۴ سانتی‌متر، دُم ۱ تا ۱/۵ برابر این اندازه
نگاره: Nick Gale

 

زبان‌آبی باریک شی‌اوک آلپاین

نام: زبان‌آبی باریک شی‌اوک آلپاین Alpine she-oak slender bluetongue
نام علمی: Cyclodomorphus praealtus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای معتدل و سبزه‌زارهای معتدل جنوب شرقی ایالت نیو ساوت ولز و شرق ایالت ویکتوریا در جنوب شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۱/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Wes Read

 

زبان‌آبی باریک شوربوته

نام: زبان‌آبی باریک شوربوته Saltbush slender bluetongue
نام علمی: Cyclodomorphus venustus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و بیابان‌های داغ شرق ایالت استرالیای جنوبی، جنوب غربی کوئینزلند و شمال غربی نیو ساوت ولز در مرکز کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰/۱ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Wes Read

 

سرده‌ی سقنقورهای شیاری یا سقنقورهای خاردم Egernia

 

سقنقور خاردم کانینگهام

نام: سقنقور خاردم کانینگهام Cunningham's spiny-tailed skink
نام علمی: Egernia cunninghami
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های معتدل، جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری، جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در جنوب شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۰ سانتی‌متر
نگاره: Anders Zimny

 

سقنقور خاردم پیلبارای غربی

نام: سقنقور خاردم پیلبارای غربی Western Pilbara spiny-tailed skink
نام علمی: Egernia cygnitos
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای معتدل و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال غربی ایالت استرالیای غربی در شمال غربی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۳ تا ۱۵ سانتی‌متر، دُم کوتاه‌تر از این اندازه
نگاره: Jordan mulder

 

سقنقور خاردم کوتوله

نام: سقنقور خاردم کوتوله Pygmy spiny-tailed skink
نام علمی: Egernia depressa
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک شرق ایالت استرالیای غربی در شرق کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۱/۷ سانتی‌متر، دُم کوتاه‌تر از این اندازه
نگاره: Justin Wright

 

سقنقور خاردم پیلبارای شرقی

نام: سقنقور خاردم پیلبارای شرقی Eastern Pilbara spiny-tailed skink
نام علمی: Egernia epsisolus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: سبزه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در شمال غربی ایالت استرالیای غربی در شمال غربی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۳ تا ۱۵ سانتی‌متر، دُم کوتاه‌تر از این اندازه
نگاره: Nick Gale

 

سقنقور شیاری گلدفیلد

نام: سقنقور شیاری گلدفیلد Goldfield's crevice-skink
نام علمی: Egernia formosa
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های خشک، درختچه‌زارهای خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و منطقه‌های صخره‌ای (پرتگاه‌های درون‌بومی و قله‌های کوهستانی) در ایالت استرالیای غربی در غرب کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰/۷ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه
نگاره: Nick Gale

 

گونه‌های خانواده‌ی سقنقوران (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم) - (بخش چهارم) - (بخش پنجم) - (بخش ششم) - (بخش هفتم) - (بخش هشتم) - (بخش نهم) - (بخش دهم) - (بخش یازدهم) - (بخش دوازدهم) - (بخش سیزدهم) - (بخش چهاردهم) - (بخش پانزدهم)

 

بن‌مایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین

۰
از ۵
۰ مشارکت کننده