«درویش خان» موسیقی‌دان بزرگ ایران روزی تصمیم می‌گیرد به زیارت حضرت شاه نعمت‌الله ولی برود. از جهتی که عارف بوده سر راه در خانقاه حوض مرتکیه یزد محله‌ی چهارمنار فرود می‌آید و چندی با درویشان بیتوته می‌کند. چند روزی می‌ماند. مردم دارالعباده یزد شکایت به خان دولت‌آباد برده که مطربی وارد یزد شده که در شان مردم یزد نیست. وی را اخراج کنید.
لاجرم خان وی را احضار می‌کند. وقتی مرحوم درویش خان حاضر می‌شود، خان خجالت می‌کشد، می‌بیند که وی شباهت به مطرب جماعت ندارد. لذا محترمانه با وی برخورد می‌کند. او را اکرام می‌کند و درویش خان حیای او را متوجه می‌شود. درویش خان به خان می‌گوید که من می‌خواهم سازم را پیش شما امانت کنم و خودم قصد دارم ده روز دیگر پیش درویشان یزد باشم، ولی از شما خواهش دارم شتری را به مدت یک هفته نه علف دهید، نه آب، تا یک هفته‌ی دیگر به دیدن شما می‎آیم، خان پذیرفت.
بعد از یک هفته درویش خان به سرای خان رفت. پس از اکرام خان نسبت به درویش خان وی گفت: ساز مرا بیاورید و یک صندلی. سپس گفت: آن شتر یک هفته غذا نخورده را بیاورید و بعد بنشانید و پای او را ببندید.
صحنه‌ی جذابی شده بود. همه‌ی رجال بودند و جمعیتی بسیار. درویش خان ساز خود را کوک کرد و شتر به زمین نشسته و تعدادی از بزرگان و اعیان. درویش‌خان به خان دولت‌آباد می‌گوید: توبره کاه را به گردن شتر بیندازید. طبیعی آن این است که شتر بعد یک هفته سر را در توبره کند و غذا بخورد، اما درویش خان چیزی دیگر را ثابت کرد.
مادامی که شتر سر را در توبره کرد تا غذا بخورد، درویش خان شروع به نواختن نمود. شتر صبر کرد و به ساز درویش خان توجه نمود. دوباره درویش خان ساز را قطع کرد. لاجرم شتر سر به توبره کرد که غذا بخورد. دوباره درویش خان چهار مضراب نواخت. باز شتر غذا را قطع کرد و گوش به ساز می‌نمود.
بیش از بیست بار این عمل را درویش خان تکرار کرد. همه دیدند شتر با آن که یک هفته غذا نخورده بود، ساز و آهنگ برایش دلنشین‌تر بود تا غذا. درویش خان رو به خان دولت‌آباد گفت: شعور شتر از مردمانی که تو بر آن‌ها حکومت می‌کنی بیشتر است!

«درویش خان» با نام اصلی «غلامحسین درویش» زاده‌ی سال ۱۲۵۱ و درگذشته‌ی ۲ آذر ۱۳۰۵ در شهر تهران است. او از هنرمندان نامی و استادان موسیقی سنتی ایرانی در اواخر دوره‌ی قاجاریان است که از افراد صاحب سبک و تاثیرگذار بر موسیقی ایرانی در این دوره به‌شمار می‌رود. از او آثار مشهوری مانند تصنیف بهار دلکش، تصنیف ز من نگارم و چند رنگ و پیش‌درآمد به‌جا مانده است. در عکس بالا، «درویش خان» نفر نخست از سمت راست است.

نگاره: -
گردآوری: فرتورچین