روزی لیلی از علاقه‌ی شدید مجنون به او و اشتیاق بیش از پیش دیدار او با خبر شد. پس نامه‌ای به او نوشت و گفت: اگر علاقه‌مندی که من و ببینی، نیمه‌شب کنار باغی که همیشه از اون‌جا گذر می‌کنم باش.
مجنون که شیفته‌ی دیدار لیلی بود چندین ساعت قبل از موعد مقرر رفت و در محل قرار نشست. نیمه‌شب لیلی اومد و وقتی اونو تو خواب عمیق دید، از کیسه‌ای که به همراه داشت چند مشت گردو برداشت و کنار مجنون گذاشت و رفت. مجنون وقتی چشم باز کرد، خورشید طلوع کرده بود، آهی کشید و گفت: ای دل غافل یار آمد و ما در خواب بودیم. افسرده و پریشون به شهر برگشت.
در راه، یکی از دوستانش اونو دید و پرسید: چرا این‌قدر ناراحتی؟! و وقتی جریان را از مجنون شنید با خوشحالی گفت: این که عالیه! آخه نشونه‌ی اینه که، لیلی به دو دلیل تو رو خیلی دوست داره! دلیل اول این‌که: خواب بودی و بیدارت نکرده! و به‌طور حتم به خودش گفته: اون عزیز دل من، که تو خواب نازه پس چرا بیدارش کنم؟! و دلیل دوم این‌که: وقتی بیدار می‌شدی، گرسنه بودی و لیلی طاقت این رو نداشت، پس برات گردو گذاشته تا بشکنی و بخوری!
مجنون سری تکان داد و گفت: نه! اون می‌خواسته بگه: تو عاشق نیستی! اگه عاشق بودی که خوابت نمی‌برد! تو رو چه به عاشقی؟ بهتره بری گردو بازی کنی!
قضاوت همیشه آسان است، اما حقیقت در پشت زبان وقایع نهفته است. چگونگی و کیفیت افراد، وقایع و یا سخنان دیگران به تفسیری است که ما، از آن‌ها می کنیم، و چه بسا که حقیقت، غیر از تفسیر ماست.
همین داستان از مولوی:
در روزگاران پیش عاشقی بود که به وفاداری در عشق مشهور بود. مدت‌ها در آرزوی رسیدن به یار گذرانده بود تا این‌که روزی معشوق به او گفت: امشب برایت لوبیا پخته‌ام. آهسته بیا و در فلان اتاق منتطرم بنشین تا بیایم.
عاشق خدا را سپاس گفت و به شکر این خبر خوش به فقیران نان و غذا داد. هنگام شب به آن حجره رفت و به امید آمدن یار نشست. شب از نیمه گذشت و معشوق آمد. دید که جوان خوابش برده. مقداری از آستین جوان را پاره کرد به این معنی که من به قولم وفا کردم. و چند گردو در جیب او گذاشت، به این معنی که تو هنوز کودک هستی، عاشقی برای تو زود است، هنوز باید گردو بازی کنی. آنگاه یار رفت.
سحرگاه که عاشق از خواب بیدار شد، دید آستینش پاره است و داخل جیبش چند گردو پیدا کرد. با خود گفت: یار ما یکپارچه صداقت و وفاداری است، هر بلایی که بر سر ما می‌آید از خود ماست.
همین داستان در شعر مولوی
عاشقی بودست در ایام پیش - پاسبان عهد اندر عهد خویش
سال‌ها در بند وصل ماه خود - شاهمات و مات شاهنشاه خود
عاقبت جوینده یابنده بود - که فرج از صبر زاینده بود
گفت روزی یار او که امشب بیا - که بپختم از پی تو لوبیا
در فلان حجره نشین تا نیم‌شب - تا بیایم نیم‌شب من بی طلب
مرد قربان کرد و نان‌ها بخش کرد - چون پدید آمد مهش از زیر گرد
شب در آن حجره نشست آن گرمدار - بر امید وعده‌ی آن یار غار
بعد نصف اللیل آمد یار او - صادق الوعدانه آن دلدار او
عاشق خود را فتاده خفته دید - اندکی از آستین او درید
گردکانی چندش اندر جیب کرد - که تو طفلی گیر این می‌باز نرد
چون سحر از خواب عاشق بر جهید - آستین و گردکان‌ها را بدید
گفت شاه ما همه صدق و وفاست - آنچ بر ما می‌رسد آن هم ز ماست
برگرفته از کتاب داستان‌های مثنوی به نثر، نوشته‌ی دکتر محمود فتوحی
برگرفته از کتاب مثنوی معنوی مولوی، دفتر ششم، بخش ۱۷
نگاره: Scitechdaily.com
گردآوری: فرتورچین
