شادروان امیرقلی امینی می‌نویسد: در گذشته مطرب‌ها در مجالس عروسی و امثال آن پس از آن‌که یک دور می‌رقصیدند، در مقابل هر یک از مهمان‌ها می‌نشستند و پس از چندی عشوه‌گری و سروکله آمدن، زنگی را که در دست نگه می‌داشتند یا یک نعلبکی را که در دهان داشتند، را جلو می‌بردند و میهمان به کرم خود سکه‌ای طلا و یا سکه‌های نقره در زنگ و یا نعلبکی‌ او می‌ریخت. در حقیقت مهمان پولش را به مفت و رایگان از دست می‌داد. پس از آن‌که مطرب شادباش خود را دریافت می‌کرد با صدای بلند اعلام می‌کرد: «اعطینا» که در عربی به‌معنای «مرحمت کنید به ما» می‌باشد. به تدریج در زبان فارسی کلمه‌ی «اعطینا» به «اتینا» منحرف گشته و ضرب المثل «خرج اتینا کردن» پدیدار شده و به‌معنای خرج‌های بیهوده و بی‌مصرف کردن است.
به این ترتیب واژه «اتینا» در این عبارت مثلی غلط است و باید «خرج عطینا» به‌معنی و مفهوم تقریبی خرج اعطایی و مرحمتی، گفته شود. این رسم سنتی اگرچه در حال حاضر تقریبا متروک شده و در شهرهای بزرگ اثری از آن مشهود نیست، ولی در قرون گذشته به‌صورت شادباش در مجالس عروسی و ختنه‌سوران و نظایر آن بسیار مورد توجه قرار می‌گرفت.
گاهی اصرار مطربان در گرفتن اعطینا از مهمانان مجلس باعث رسوایی و دردسر می‌شد و حتی بعضی از صاحبان مجالس هنگام آوردن مطرب، حق گرفتن شادباش را منع یا محدود می‌کردند. به هر صورت اصطلاح خرج اتینا و یا به اصطلاح صحیح خرج عطینا مخفف خرج اعطیناست که مفهوم فارسی آن همان شادباش است. بدون شک این مثل بعد از غلبه‌ی عرب در ایران و نفوذ زبان عربی جز ضرب المثل‌های ایرانیان شده است و مخصوصا در میان عوام بیشتر از سایر طبقات مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد. چنان که در ترانه‌ی عامیانه‌ی شیرازی گفته می‌شود:

نه فکر دنیا می‌کنه، نه فکر عقبی می‌کنه - هر چی که پیدا می‌کنه، خرج اتینا می‌کنه

هرگاه کسی پولی را به‌جای آن‌که در هنگامه‌های نیاز و در راه‌های درست و به‌جا هزینه کند، در راه‌های بیهوده و نابه‌جا هزینه کند، این ضرب المثل برایش به‌کار برده می‌شود.

نگاره: -
گردآوری: فرتورچین