پس از کشته شدن «عثمان» سومین خلیفه از «خلفای راشدین» به‌دست شورشیان، همسرش پیراهن خون‌آلود و مقداری از ریش کنده شده‌ی او را همراه نامه‌ای برای «معاویه» فرستاد و طلب خونخواهی کرد. معاویه از این نامه و پیراهن عثمان برای بیعت گرفتن از مردم به نفع خود استفاده کرد و «امام علی» را مقصر کشته شدن عثمان معرفی نمود. علاوه بر این، او با پیراهن عثمان، مردم شام را به جنگ علیه امام علی تشویق کرد.
بدین ترتیب، لباس خونین و خونخواهی عثمان تبدیل به بهانه‌ای شد برای ناحق نشان دادن خلافت امام علی و حقانیت خلافت معاویه. شامیان در پی تبلیغات وسیع و ترفندهای مختلف معاویه با او موافقت کردند و به او گفتند: عثمان پسر عموی توست و تو ولی دَمِ او هستی، ما نیز همراه تو هستیم.
معاویه در پاسخ به کسانی که از او می‌خواستند از خلافت مشروع علی بن ابی‌طالب پیروی کند، می‌گفت علی در کشته شدن عثمان بی‌تقصیر نیست و اگر تقصیر ندارد، قاتلان او را به ما تحویل دهد تا آن‌گاه به موضوع بعدی که خلافت مسلمانان است، بپردازیم و درباره‌ی آن بیندیشیم.
در برخی سخنان امام علی تصریح شده است که خونخواهی عثمان تنها بهانه‌ای است که معاویه از طریق آن در پی آرزوهای دنیوی خویش است؛ از جمله در نامه‌ای از امام علی خطاب به معاویه آمده است: «می‌دانم تو آن را بهانه‌ای برای رسیدن به آرزوهایت قرار داده‌ای و می‌خواهی وسیله‌ی ترقی خود کنی و مقصود تو خونخواهی عثمان نیست.»
به نقل منابع تاریخ اسلام، «عمرو عاص» در طرح نقشه‌ی پیراهن عثمان دست داشته و معاویه را تشویق کرده است تا برای تخریب وجهه‌ی امام علی، تبلیغ کند که علی بن ابی‌طالب در قتل عثمان دست داشته است. به نقل این منابع، معاویه از این راه توانست مردم شام را با خود همراه کند. و این چنین بود که نبردهای داخلی سنگین و در راس آن‌ها جنگ «صفین» میان مسلمانان شکل گرفت که به کشته شدن ده‌ها هزار نفر از آنان انجامید و در نهایت مسیر حکومت و خلافت نیز منحرف شد و سلسله‌ی موروثی «بنی امیه» شکل گرفت.

هرگاه کسی بخواهد چیزی یا رویدادی را بهانه کرده و با فریب مردم، حق را وارونه نشان دهد و از این راه به خواسته‌های نادرست خود برسد، این ضرب المثل به‌کار برده می‌شود.

نگاره: -
گردآوری: فرتورچین