
پیرمردی نزدِ طبیبی میرود تا دردهای خود را درمان کند. پیرمرد میگوید: من از ناحیهی مغز احساسِ ناراحتی میکنم آقای طبیب، علت آن چیست؟
طبیب: علت آن از پیری است.
پیرمرد: چشمانم هم تار شده است.
طبیب: آن هم از پیری است.
پیرمرد: کمرم نیز درد میکند.
طبیب: آن هم از پیری است.
پیرمرد: هر چه میخورم هضم نمیشود.
طبیب: ضعف دستگاه گوارشی نیز علتش از پیری است.
پیرمرد: موقعی که میخواهم نفس بکشم، نفسم بند میآید.
طبیب: آن هم از پیری است.
در این هنگام پیرمرد از کوره درمیرود و به طبیب میگوید: ای احمق تو با آن همه اسم و رسم فقط همین یک جمله را یاد گرفتهای که برای هر مرض و دردی بگویی: علت آن از پیری است؟
طبیب میگوید: ای پیرمرد نگفتم تمام ناراحتیهای تو از پیری است. اکنون بدان که همین عصبانیت تو هم از پیری است.
مولانا در این داستان مرحلهی پیری را که پدیدهای طبیعیست را خندهدار نمیشمرد، بلکه ضعف اخلاقی ناشی از خودپسندی و برنتابیدن سخن راست و درست را مینکوهد.
همین داستان در شعر مولوی
گفت پیری مر طبیبی را که من - در زحیرم از دماغ خویشتن
گفت از پیریست آن ضعف دماغ - گفت بر چشمم ز ظلمت هست داغ
گفت از پیریست ای شیخ قدیم - گفت پشتم درد میآید عظیم
گفت از پیریست ای شیخ نزار - گفت هر چه میخورم نبود گوار
گفت ضعف معده هم از پیریست - گفت وقت دم مرا دمگیریست
گفت آری انقطاع دم بود - چون رسد پیری دو صد علت شود
گفت ای احمق برین بر دوختی - از طبیبی تو همین آموختی
ای مدمغ عقلت این دانش نداد - که خدا هر رنج را درمان نهاد
تو خر احمق ز اندکمایگی - بر زمین ماندی ز کوتهپایگی
پس طبیبش گفت ای عمر تو شصت - این غضب وین خشم هم از پیریست
چون همه اوصاف و اجزا شد نحیف - خویشتنداری و صبرت شد ضعیف
بر نتابد دو سخن زو هی کند - تاب یک جرعه ندارد قی کند
برگرفته از کتاب مثنوی معنوی مولوی، دفتر دوم، بخش ۸۸
نگاره: فرتورچین
گردآوری: فرتورچین





